Tuyến Xa lộ Hà Nội (gồm đường Võ Nguyên Giáp, Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 1) dài 15,4 km – trục giao thông huyết mạch từ cầu Sài Gòn đến nút giao Tân Vạn – đang được TPHCM đưa vào kế hoạch cải tạo quy mô lớn với tổng vốn dự kiến khoảng 3.500 tỉ đồng.
Mục tiêu là nâng cao năng lực thông hành cho khu vực cửa ngõ phía Đông, nơi nhiều năm qua luôn trong tình trạng áp lực giao thông cao.
UBND TPHCM đã giao liên danh Công ty CP Đầu tư Hạ tầng kỹ thuật TPHCM (CII) và Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TPHCM (HFIC) triển khai lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Không chỉ riêng Xa lộ Hà Nội, dự án còn được xem xét trong tổng thể kết nối các trục Võ Nguyên Giáp - Quốc lộ 1 - Xa lộ Hà Nội, tạo mạch giao thông xuyên suốt về hướng Đồng Nai, Bình Dương cũ.
Trên dọc tuyến, 5 điểm giao cắt lớn được đưa vào danh mục nâng cấp gồm Tây Hòa, ngã tư Thủ Đức, Khu Công nghệ cao, Cát Lái và An Phú.
Đây đều là những “điểm nóng” giao thông, nơi dòng xe thường xuyên dồn ứ vào giờ cao điểm.
Trong đó, nút giao An Phú - khu vực có mật độ phương tiện dày đặc, đặc biệt là các dòng xe quay đầu vào trung tâm hoặc rẽ sang đại lộ Mai Chí Thọ - được tính toán xây dựng hầm chui nhằm giải tỏa áp lực. Người dân sinh sống và di chuyển qua khu vực này cho biết, tình trạng ùn tắc kéo dài đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi ngày.
“Tôi chạy tuyến Bắc - Nam nên đi qua đây thường xuyên. Giờ cao điểm kẹt xe rất nặng, nếu làm được thì sẽ đỡ áp lực hơn nhiều” - anh Xuân Hải, ngụ phường Bình Trưng, chia sẻ.
Cách đó không xa, nút giao Cát Lái cũng nằm trong phương án nâng cấp, với định hướng kết nối đồng bộ Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc và các khu dân cư dọc đường Liên Phường. Khi hoàn thiện, khu thể thao quy mô lớn dự kiến phục vụ khoảng 130.000 người, kéo theo nhu cầu hạ tầng giao thông tăng mạnh.
Ở phía Tây của tuyến, nút giao Tây Hòa tiếp tục là điểm nghẽn lớn khi lượng xe container từ các cảng Trường Thọ, Cát Lái liên tục đổ về, tạo áp lực lên hệ thống đường hiện hữu.
Đây được đánh giá là một “ngã năm” phức tạp, vừa ùn tắc vừa tiềm ẩn rủi ro an toàn giao thông.
Ngã tư Thủ Đức – dù đã có cầu vượt cho ô tô và xe tải – vẫn thường xuyên quá tải do dòng phương tiện từ các trục Lê Văn Việt, Võ Văn Ngân và khu vực lân cận hội tụ về.
Lưu lượng phương tiện dày đặc lưu thông trên Xa lộ Hà Nội vào giờ cao điểm, phản ánh áp lực giao thông lớn tại cửa ngõ phía Đông TPHCM.
Xa hơn về phía Khu Công nghệ cao, bài toán giao thông lại tiếp tục đặt ra khi lượng xe container, xe tải nặng ra vào tăng cao vào giờ cao điểm, khiến khu vực thường xuyên bị “nén dòng”.
Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn Xa lộ Hà Nội, mà còn mở rộng trục kết nối liên vùng giữa TPHCM với Đồng Nai, khu vực Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, đồng thời rút ngắn hành trình hướng về sân bay Long Thành