Phó Chủ tịch nước Cuba thị sát cánh đồng lúa ở Pinar del Río, ngày 9/4. Ảnh: Ciber Cuba
Đó là nghi thức chào cờ và hát quốc ca.
Tại huyện Los Palacios, tỉnh Pinar del Río thuộc cực tây của Cuba, nơi là khu vực trồng lúa trọng điểm của Cuba, cứ khoảng 7h30’ sáng thứ 2 hàng tuần, các chuyên gia nông nghiệp Việt Nam và nông dân Cuba lại cùng nhau tập hợp trước một khoảng sân rộng, nơi có cột cờ treo Quốc kỳ của 2 nước Cuba và Việt Nam.
Tất cả cùng đứng nghiêm trang, chờ tiếng nhạc vang lên rồi cùng nhau hát Quốc ca của 2 nước. Đây là nghi thức khiến nhiều người tham gia cảm thấy như được gắn kết, tự hào, nhất là khi làm việc trong điều kiện xa quê hương như nhiều chuyên gia Việt Nam.
Cứ khoảng 7h30’ sáng thứ 2 hàng tuần, các chuyên gia nông nghiệp Việt Nam và nông dân Cuba lại cùng nhau tập hợp chào cờ và hát Quốc ca của hai nước. Ảnh chụp màn hình
Chia sẻ trong phim tài liệu "Hạt giống hạnh phúc" do VTV thực hiện, sau khi hoàn thành việc chào cờ và hát quốc ca, ông Nguyễn Văn Quảng, Chủ tịch Công ty Agri VMA cho biết: “Như các bạn biết, bây giờ Cuba đang thiếu lương thực trầm trọng và không còn cách nào khác ngoài cách chúng ta sẽ trồng thật nhiều lúa. Năm nay chúng ta trồng khoảng trên 3.000 ha lúa (thời điểm tháng 9/2025). Trong tương lai thì không phải ở Pinar del Rio, mà ở Centro, Santi Spiritud, Camaguey, Granma, chúng ta có nhiều cánh đồng lúa như này.
Hôm nay, chúng ta chỉ thấy rằng chúng ta rất vất vả. Nhưng 3, 4 năm nữa nhìn lại thì chúng ta sẽ nhận được rất nhiều sự vinh quang. Chúc các bạn có một tuần làm việc thật hiệu quả… Và chúng ta bắt đầu ra đồng”.
Đây là những lời nhắn nhủ, lời động viên chân thành của người đứng đầu Công ty Agri VMA với mong ước có thể giúp cho những người bạn Cuba của Việt Nam có thêm nhiều lúa gạo trong tương lai, từng bước giải quyết được vấn đề về an ninh lương thực.
Phó Chủ tịch nước Cuba thị sát cánh đồng lúa ở Pinar del Río
Phó Chủ tịch nước Cuba (ngoài cùng bên trái) thị sát trên cánh đồng lúa ở tỉnh Pinar del Río. Ảnh: Ciber Cuba
Theo tờ Ciber Cuba, vào ngày 9/4 vừa qua, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Salvador Valdés Mesa đã đến tỉnh Pinar del Río để kiểm tra tiến độ chương trình sản xuất ngũ cốc. Đây được coi là khu vực trọng điểm trong chiến lược tăng cường tự chủ lương thực của Cuba, nhất là trong bối cảnh nguồn cung thực phẩm gặp nhiều khó khăn, tình trạng thiếu điện, xăng dầu và vật tư máy móc ở quốc gia này.
Số liệu từ Ciber Cuba chỉ ra rằng, vụ đông tại tỉnh Pinar del Río đã hoàn thành 95% kế hoạch giao trồng, với diện tích đạt 8.690 ha. Với năm 2026, tỉnh này của Cuba dự kiến sẽ mở rộng diện tích canh tác lên tới 32.361 ha, bao gồm cả các giống lứa thông thường, lúa chuyên canh và có dự án liên doanh với Công ty Agri VMA của Việt Nam.
Ông Michel Bayate, giám đốc của Công ty Nông nghiệp và Chế biến Ngũ cốc Los Palacios, cho biết doanh nghiệp đã mua máy kéo và máy gieo hạt, nhờ đó có thể đảm bảo được sản lượng lúa gạo đáng kể. Nhưng đon vị này cũng thừa nhận rằng việc sản xuất lúa gạo đang phải đối mặt với những điều kiện rất khó khăn do cuộc khủng hoảng năng lượng trong nước và hạn hán nghiêm trọng.
Doanh nghiệp Việt tạo nên “kỳ tích” ở Cuba
Thu hoạch lúa tại Cuba. Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba
Tính đến nay, Công ty Agri VMA của Việt Nam là doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được chính quyền Cuba cho thuê đất với diện tích lớn để thực hiện dự án trồng lúa tại quốc gia này, trong thời gian 3 năm. Mục tiêu là giúp giải quyết khủng hoảng lương thực.
Theo thoả thuận đề ra, Công ty Agri VMA đã triển khai 3 mô hình trồng lúa thí điểm, bao gồm tự canh tác 1.000ha; hợp tác với các đối tác Cuba cùng canh tác và giám sát, hỗ trợ kỹ thuật; đồng thời bán vật tư đầu vào cho nông hộ Cuba tự canh tác và hỗ trợ bà con về kỹ thuật trong quá trình canh tác.
Trên thực tế, Công ty Agri VMA đã thực hiện nhiều chuyến hàng để vận chuyển hệ thống vật tư nông nghiệp từ Việt Nam sang, bao gồm giống lúa lai chất lượng cao (trong đó có giống lúa CT16 – do Học viện Nông nghiệp Việt Nam lai tạo), phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, các loại máy móc hiện đại... Hơn nữa, còn có đội ngũ kỹ thuật viên, chuyên gia am hiểu về sản xuất lúa.
Cùng với đó, Công ty Agri VMA đã thuê hàng chục lao động người Cuba vào làm việc ở nhà máy sấy và xay xát Camilo Cienfuegos, cũng như trên cánh đồng.
Đáng chú ý, trước khi mở rộng quy mô trồng lúa lên 1.000 ha vào năm 2025, Công ty Agri VMA đã trồng thí điểm thành công trên 16 ha, với năng suất đạt 6,5 tấn/ha ngay trong vụ trái mùa. Ngoài ra, vụ thu hoạch trên quy mô lớn đầu tiên vào năm ngoái cũng đã đạt năng suất ấn tượng là 7,2 tấn/ha. Con số này cao hơn nhiều so với mức trung bình 1,6 tấn/ha của địa phương.
Ông Ảrielgarcía Pérez, Giám đốc Nông trường Cubanacan chia sẻ: “Trước đây chúng tôi không tin rằng chỉ gieo 35 kg là đủ cho 1 ha. Vì tiêu chuẩn ở Cuba là gieo 138 kg cho mỗi ha. Chênh lệch đến hơn 100 kg. Nhưng cuối cùng thì mật độ thu được với mức gieo 35 kg lại rất tốt và đã chứng minh được giá trị của việc làm này”.
Theo ông Phạm Văn Thuận, trưởng đoàn chuyên gia nông nghiệp Việt Nam tại Cuba: “Các bạn thấy được những thành quả như thế này, các bạn hạnh phúc một thì chúng tôi cũng hạnh phúc thậm chí gấp đôi. Các bạn Cuba giống như là người thân của mình”.
Thế nhưng, ít ai biết được rằng, để có được những vụ lúa trồng thành công trên đất Cuba, nhiều chuyên gia nông nghiệp Việt Nam và cán bộ Công ty TNHH Agri VMA đã trải qua muôn vàn khó khăn và thiếu thốn. Họ phải trải qua điều kiện sống thiếu điện triền miên, muỗi đốt, thiếu nước, sự khắc nghiệt của thời tiết, thiếu máy móc…
Nhưng dần dà, tất cả mọi người cùng nỗ lực vượt qua với quyết tâm trồng lúa thành công trên đất Cuba.
“Ngày thu hoạch được mẻ lúa đầu tiên, chúng tôi xúc động lắm. Hôm ấy trời mưa rất to và các bạn Cuba cũng đến rất nhiều. Khi mưa tạnh thì chúng tôi bắt đầu thu mua và cân được lô thóc đầu tiên đấy. Và chúng tôi bắt đầu ôm nhau. Chúng tôi khóc vì hạnh phúc chứ không phải vì một cái gì vất vả. Bởi vì chúng tôi biết rằng tương lai mình sẽ có rồi, khả năng mình giúp được Cuba rồi ”, ông Nguyễn Văn Quảng – Chủ tịch Công ty Agri VMA nhớ lại và chia sẻ trong phim "Hạt giống hạnh phúc".
Theo tính toán của Công ty Agri VMA, nếu duy trì được hiệu quả sản xuất thì diện tích trồng lúa ở Cuba có thể mở rộng lên đến 5.000 ha trong tương lai gần.