Vào sáng 19/3, Lễ khởi công, động thổ đồng loạt diễn ra từ 8h00 đến 8h30 tại 121 trường phổ thông nội trú liên cấp, tương ứng 121 xã biên giới đất liền thuộc 17 tỉnh, thành phố có biên giới, gồm: Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang. Điểm cầu trung tâm đặt tại Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đồng Đăng, xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn.
Chủ trương đầu tư xây dựng trường học nội trú liên cấp tại các xã biên giới có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước trong việc chăm lo phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo, cải thiện điều kiện học tập cho con em đồng bào vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa, khu vực còn nhiều khó khăn.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là sự kiện mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện sự chăm lo cho học sinh vùng biên giới, nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền và tăng cường quốc phòng, an ninh.
Đáng chú ý, 121 trường phổ thông nội trú liên cấp tổng đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng, đây là lần khởi công lớn nhất từ trước đến nay. Trong 30.000 tỷ đồng kinh phí đầu tư, ngân sách địa phương chi khoảng 2.000 tỷ, còn lại từ trung ương. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết dự kiến 121 trường này được hoàn thành trước 30/8 năm 2027 và đi vào hoạt động ngay sau đó.
Đây là đợt khởi công thứ hai, nhằm thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về đầu tư 248 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng cao. Trong giai đoạn 1, chủ trương dự kiến thí điểm khởi công 100 trường trong năm 2025. Tuy nhiên, nhờ sự vào cuộc quyết liệt huy động nhiều nguồn lực, thực tế đã có 108 trường được khởi công xây dựng, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/8/2026.
Trong số này, có 99 trường đầu tư bằng ngân sách trung ương, 1 trường từ nguồn vốn xã hội hóa, 6 trường do tỉnh Quảng Ninh tự cân đối ngân sách và 2 trường tại Điện Biên, Cao Bằng do TP. Hà Nội hỗ trợ. Đặc biệt, Trường phổ thông nội trú cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) đã hoàn thành, khánh thành và đưa vào sử dụng từ ngày 31/01/2026.
Như vậy, so với tổng số 248 trường đề xuất ban đầu, đến nay, đã giảm 19 trường do một số địa phương có địa hình thuận lợi, học sinh chưa có nhu cầu nội trú, nên không tổ chức mô hình trường phổ thông nội trú; có địa phương tự bỏ ngân sách địa phương để xây dựng.
Mới đây, vào chiều 28/5, cuộc họp về tiến độ triển khai xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền đã diễn ra. Kết quả cho thấy, đối với 100 trường khởi công năm 2025, 99% dự án đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Có 1 trường tại Lào Cai vẫn còn vướng mắc, chưa giải quyết xong diện tích 100 m2, tuy nhiên diện tích đất này không ảnh hưởng đến thi công. Bộ GD&ĐT đã đề nghị UBND tỉnh tập trung giải quyết dứt điểm.
Trong danh sách các trường thí điểm năm 2025, 11 trường đang thi công phần hoàn thiện (vượt tiến độ); 54 trường đã thi công xong phần thô, bảo đảm tiến độ; 29 trường đang tập trung thi công tầng 3 phần thân; chuẩn bị chuyển bước thi công phần hoàn thiện; 6 trường chậm tiến độ do địa hình, địa chất phức tạp, trượt lở nên thi công mất nhiều thời gian, phải điều chỉnh phương án xây dựng.
Về tình hình thực hiện xây dựng 121 trường khởi công năm 2026, 23 trường không phải GPMB; 25 trường đã GPMB xong; 57/121 trường đang GPMB; 5 trường đã phê duyệt chủ trương đầu tư; 1/121 trường đã phê duyệt dự án. Các trường còn lại đang tiếp tục công tác GPMB và thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư. Công tác GPMB đang thực hiện rà soát, kiểm đếm, vận động, tuyên truyền trong nhân dân và lập phương án bồi thường, hỗ trợ theo quy định.