Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Chỉ thị số 27 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và thúc đẩy giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.
Theo số liệu báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 15/6/2026, tỉ lệ giải ngân (theo hình thức ghi thu ghi chi) kế hoạch vốn đầu tư công nguồn nước ngoài năm 2026 trung bình cả nước mới chỉ đạt 9,99% kế hoạch vốn được giao (trong đó địa phương đạt 9,37% kế hoạch vốn, bộ ngành đạt 10,79% kế hoạch vốn), thấp hơn so với tỉ lệ giải ngân kế hoạch đầu tư công trong nước.
Tỉ lệ giải ngân cho vay lại của các địa phương mới chỉ đạt 8,98% kế hoạch vốn được giao Đáng lưu ý, một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương được ghi nhận có tỉ lệ giải ngân là 0%.
Thủ tướng yêu cầu không phê duyệt dự án mới với cơ quan, đơn vị chậm giải ngân vốn ODA kéo dài.
Nhằm tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và quyết tâm đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số, Thủ tướng yêu cầu thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch UBND các tỉnh các nhiệm vụ sau đây.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu kiên quyết không đề xuất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt các khoản vay, phê duyệt các chương trình, dự án chưa thật sự cần thiết, hiệu quả thấp hoặc không rõ ràng, chưa bảo đảm tính khả thi, không phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch theo quy định của pháp luật, trùng lặp với các chương trình, dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chưa xác định rõ tổng mức vốn vay nguồn vốn đối ứng hoặc có nguy cơ thất thoát, lãng phí nguồn lực Nhà nước.
Đặc biệt không để xảy ra tình trạng đăng ký nhu cầu vốn vượt quá khả năng hấp thụ vốn, bố trí vốn dàn trải hoặc đề xuất dự án không có khả năng hoàn thành theo tiến độ cam kết.
Đối với các dự án chuẩn bị ký kết hiệp định với các nhà tài trợ nước ngoài, phải chủ động rà soát kỹ tính cần thiết, hiệu quả đầu tư, tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, công nghệ, phương án vận hành, kiện toàn tổ chức.
"Kiên quyết không bố trí kế hoạch vốn nước ngoài hàng năm cho các dự án đầu tư không bảo đảm sẵn sàng giải ngân; không phê duyệt dự án mới đối với các cơ quan, đơn vị để xảy ra tình trạng chậm giải ngân kéo dài, thất thoát, lãng phí, tiêu cực nhưng không kịp thời khắc phục, xử lý theo quy định", Chỉ thị nêu rõ.
Chủ động xử lý ngay vướng mắc phát sinh theo thẩm quyền trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tổ chức thi hành pháp luật tại địa phương; trường hợp vượt thẩm quyền, phải kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không để ách tắc ảnh hưởng tiến độ giải ngân và hiệu quả dự án.
Chủ động phối hợp với Bộ Tài chính, các cơ quan tổng hợp và các nhà tài trợ để giải quyết các vướng mắc phát sinh, đặc biệt đối với các dự án có thay đổi, cần thiết phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh hiệp định vay.
Đối với các dự án có tỉ lệ giải ngân thấp, kéo dài nhiều năm hoặc không bảo đảm khả năng hoàn thành theo tiến độ cam kết, phải gia hạn hiệp định vay nhiều lần, người đứng đầu cơ quan chủ quản phải trực tiếp chỉ đạo chủ dự án, Ban quản lý dự án rà soát, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và xây dựng phương án xử lý cụ thể.