Tờ SCMP cho hay một dự án trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở với tham vọng “thu hoạch” năng lực con người thành các “kỹ năng” AI có thể tái sử dụng đang lan truyền mạnh tại Trung Quốc. Nó nhanh chóng trở thành một hiện tượng trong giới lao động trẻ vốn đang bất an trước nguy cơ mất việc khi AI phát triển quá nhanh.
Dự án mã nguồn mở này được bàn luận sôi nổi trên nền tảng mạng xã hội Xiaohongshu (RedNote), đồng thời thu hút hơn 8.000 lượt gắn sao trên GitHub, theo Forklog.
Theo mô tả, những kỹ năng của các nhân vật nổi tiếng như Steve Jobs, các nhân vật tinh thần như Gautama Buddha, hay thậm chí nhân viên văn phòng bình thường, có thể được “trích xuất” thành dạng số và đưa lên mạng. Nhờ đó, bất kỳ ai cũng có thể truy cập miễn phí những năng lực này, chẳng hạn như trực giác sản phẩm của Steve Jobs.
Dự án mang tên Colleague Skill được tạo ra như một ý tưởng ngẫu hứng và hoàn thiện chỉ trong chưa đầy bốn giờ, theo chia sẻ của nhà phát triển Zhou Tianyi với một tờ báo địa phương.
Anh Zhou, kỹ sư 24 tuổi làm việc tại Shanghai Artificial Intelligence Laboratory, cho biết, mục tiêu ban đầu là biến các trao đổi công việc, tài liệu và kinh nghiệm thành những “kỹ năng” có thể tái sử dụng, từ đó giải phóng người lao động khỏi những công việc lặp đi lặp lại.
Trong phần mô tả dự án trên GitHub (nền tảng lưu trữ mã nguồn lớn nhất thế giới được hậu thuẫn bởi Microsoft), Zhou viết rằng, công cụ này đặc biệt hữu ích trong những tình huống “đồng nghiệp nghỉ việc, để lại một núi tài liệu cần phải xử lý”.
Khi đó, hệ thống có thể “biến lời chia tay lạnh lẽo thành những kỹ năng ấm áp… và một dạng thông tin tồn tại vĩnh viễn trên không gian số”. Công cụ hỗ trợ nhiều ngôn ngữ như Tây Ban Nha, Đức, Nhật, Nga và Bồ Đào Nha.
Hiểu một cách đơn giản, Colleague Skill là một công cụ nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm và cách làm việc của con người thành các “skill” (kỹ năng số) để người khác có thể tái sử dụng.
Khái niệm về "kỹ năng di động” xuất phát từ công ty khởi nghiệp AI Anthropic của Mỹ. Công ty công nghệ này đã sử dụng thuật ngữ “kĩ năng di động” để định nghĩa một tập hợp các khả năng có thể tái sử dụng, cho phép chatbot Claude của họ xử lý các quy trình công việc cụ thể một cách có cấu trúc và lặp lại hơn.
Sự xuất hiện của Colleague Skill diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều doanh nghiệp yêu cầu nhân viên ghi chép chi tiết quy trình làm việc và logic ra quyết định. Dù được gọi là “tối ưu hóa quy trình”, thực tế những dữ liệu này lại được dùng để huấn luyện hệ thống AI rồi sau đó chính những nhân viên đó bị thay thế.
Tuy nhiên, theo trang Forklog, dự án và ý tướng cũng đang phải đối mặt với phản ứng tiêu cực từ cộng đồng. Nhiều người gọi hiện tượng này là “chưng cất lao động” (worker distillation), ám chỉ việc trích xuất giá trị từ con người để phục vụ máy móc.
Thậm chí, một dự án đối trọng mang tên Anti distillation skill cũng đã xuất hiện, với mục tiêu giúp người dùng bảo vệ kiến thức cá nhân khỏi bị sao chép bởi AI.
Theo SCMP, Forklog