Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, việc mua sắm trực tuyến ngày càng thuận tiện và phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh mức giá hiển thị ban đầu, người tiêu dùng có thể phải chi trả thêm nhiều khoản chi phí khác trong quá trình hoàn tất giao dịch.
Những chi phí ẩn phía sau mức giá ban đầu 300.000 đồng
Những khoản chi phí này, nếu không được thể hiện đầy đủ và rõ ràng ngay từ đầu, có thể làm thay đổi đáng kể tổng chi phí thực tế mà người tiêu dùng phải thanh toán.
Đơn cử, mức giá hiển thị chưa bao gồm các khoản chi phí bổ sung. Trong trường hợp này, giá sản phẩm được công bố ở bước đầu chỉ là một phần của chi phí, trong khi các khoản như phí vận chuyển, phụ phí dịch vụ hoặc chi phí liên quan khác chỉ được hiển thị ở các bước tiếp theo của quá trình thanh toán.
Ví dụ, một sản phẩm được quảng cáo với giá 300.000 đồng, tuy nhiên khi hoàn tất đơn hàng, người tiêu dùng phải trả thêm 30.000 đồng phí vận chuyển và 10.000 đồng phụ phí, nâng tổng chi phí thực tế lên 340.000 đồng. Điều này cho thấy quyết định mua hàng ban đầu có thể được hình thành trên cơ sở thông tin chưa đầy đủ.
Người tiêu dùng cần cảnh giác "chi phí ẩn" khi mua hàng online
Cùng với đó, mức giá hiển thị gắn với các điều kiện áp dụng cụ thể. Trong nhiều trường hợp, mức giá hấp dẫn chỉ đạt được khi người tiêu dùng đáp ứng đồng thời một số điều kiện nhất định, như sử dụng mã giảm giá, lựa chọn phương thức thanh toán cụ thể hoặc đạt ngưỡng giá trị đơn hàng tối thiểu. Nếu các điều kiện này không được thể hiện rõ ràng ngay từ đầu, người tiêu dùng có thể hiểu nhầm đây là mức giá phổ biến.
Ví dụ, một sản phẩm được hiển thị với giá 250.000 đồng, nhưng mức giá này chỉ áp dụng khi sử dụng mã giảm giá và thanh toán qua ví điện tử cụ thể. Nếu không đáp ứng điều kiện, mức giá thực tế có thể là 300.000 đồng hoặc cao hơn. Điều này có thể tạo ra chênh lệch giữa mức giá kỳ vọng và mức giá thực tế phải thanh toán.
Cơ quan chức năng cũng cảnh báo về các dạng chi phí ẩn phổ biến trong thương mại điện tử như: Chi phí phát sinh theo tiến trình giao dịch, chi phí gắn với điều kiện và cấu trúc ưu đãi, chi phí phát sinh từ thiết kế mặc định và dịch vụ bổ sung, chi phí "khó nhận diện" do cách thức trình bày thông tin…
Theo đó, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng chủ động đánh giá tổng chi phí giao dịch bằng cách xác định tổng chi phí thực tế phải thanh toán thay vì chỉ dựa vào mức giá hiển thị ban đầu hoặc tỉ lệ giảm giá. Việc kiểm tra các khoản chi phí phát sinh như phí vận chuyển, phụ phí dịch vụ, cũng như các điều kiện áp dụng ưu đãi và phương thức thanh toán là cần thiết để hình thành kỳ vọng đúng về giá trị giao dịch.
Cùng với đó, doanh nghiệp cần minh bạch và nhất quán trong cung cấp thông tin giá. Trước hết, các yếu tố cấu thành tổng chi phí giao dịch nên được thể hiện ngay từ giai đoạn đầu của quá trình mua hàng thay vì phân tán ở các bước sau.