Không ít người đang sử dụng xe máy, ô tô mua lại, mượn của người thân hoặc chưa sang tên đổi chủ nên giấy đăng ký xe không trùng với tên người điều khiển.
Khi bị CSGT dừng xe kiểm tra hoặc xử lý vi phạm giao thông, nhiều người lo ngại sẽ bị phạt nặng vì “ xe không chính chủ ”. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, trường hợp này bị xử phạt như thế nào?
Lực lượng CSGT làm nhiệm vụ.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025), người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông phải mang theo đầy đủ giấy tờ theo quy định, trong đó có giấy đăng ký xe. Tuy nhiên, pháp luật không quy định xử phạt người điều khiển phương tiện chỉ vì giấy đăng ký xe không đứng tên mình, nếu giấy tờ đó là hợp pháp và phương tiện đủ điều kiện lưu hành.
Việc xử phạt liên quan đến “xe không chính chủ” được quy định cụ thể tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Theo đó, CSGT không xử phạt trực tiếp lỗi “không chính chủ” khi dừng xe kiểm tra hành chính thông thường.
Người điều khiển phương tiện chỉ bị xử phạt lỗi không sang tên đổi chủ trong các trường hợp nhất định, như thông qua công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, đăng ký sang tên hoặc xử lý vi phạm mà có căn cứ xác định hành vi không thực hiện thủ tục sang tên theo quy định.
Cụ thể, theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chủ xe mô tô, xe gắn máy không làm thủ tục đăng ký sang tên xe theo quy định có thể bị phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng; đối với chủ xe ô tô, mức phạt có thể từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng (mức phạt áp dụng với chủ phương tiện, không phải người đang điều khiển nếu không phải là chủ xe). Đây là điểm quan trọng mà nhiều người thường nhầm lẫn, cho rằng người đi xe không chính chủ sẽ bị phạt ngay tại chốt kiểm tra.
Trong trường hợp người điều khiển phương tiện vi phạm giao thông, CSGT sẽ xử phạt theo lỗi vi phạm cụ thể như vượt đèn đỏ, đi sai làn, chạy quá tốc độ…
Việc giấy đăng ký xe không đứng tên người vi phạm không làm phát sinh thêm lỗi xử phạt, trừ khi phát hiện giấy tờ giả, tẩy xóa hoặc phương tiện không rõ nguồn gốc. Khi đó, người điều khiển và chủ xe có thể bị xử lý theo quy định khác của pháp luật.
Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân, dù không bị xử phạt ngay khi lưu thông, việc chậm sang tên đổi chủ có thể phát sinh rủi ro pháp lý về lâu dài, nhất là khi xảy ra tai nạn giao thông, tranh chấp dân sự hoặc cần chứng minh quyền sở hữu phương tiện. Luật hiện hành yêu cầu việc sang tên đổi chủ phải được thực hiện trong thời hạn nhất định kể từ khi mua bán, tặng cho, thừa kế phương tiện.
Vì vậy, để tránh rắc rối pháp lý và bảo đảm quyền lợi của mình, người dân vẫn nên sớm hoàn tất thủ tục sang tên xe theo quy định.