"Bộ lọc" vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
Kể từ khi Bộ Tài chính thông báo tiếp nhận hồ sơ cấp phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa từ ngày 20/1/2026, nhiều doanh nghiệp tài chính - công nghệ trong nước đã nhanh chóng nhập cuộc.
Tuy nhiên, đây không phải là một "cuộc chơi dễ tiếp cận". Ngưỡng vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng - cao gấp 3 lần vốn điều lệ tối thiểu của một ngân hàng thương mại và khoảng 33 lần nếu so với công ty vận tải hàng không.
Phía Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) từng lý giải mức vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng là để các công ty vận hành sàn giao dịch tài sản số hoạt động trong nhiều lĩnh vực gồm mở thị trường giao dịch, thanh toán, lưu ký tài sản. Ngoài ra, đây là loại tài sản nhiều rủi ro, các doanh nghiệp cần có đủ nguồn lực để bù đắp thiệt hại, hoàn trả cho nhà đầu tư khi phát sinh sự cố.
Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang dần bước sang một giai đoạn mới, khi các doanh nghiệp tài chính - công nghệ bắt đầu tham gia sâu hơn.
Cùng với yêu cầu cao về nguồn vốn, loạt yêu cầu nghiêm ngặt về hạ tầng công nghệ đã tạo ra một "bộ lọc" rõ ràng, giới hạn cuộc đua trong tay các định chế lớn.
Cụ thể, điều kiện về cổ đông, thành viên góp vốn có tối thiểu 65% vốn điều lệ do các cổ đông, thành viên là tổ chức góp vốn, trong đó có trên 35% vốn điều lệ do ít nhất 2 tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ góp vốn.
Cổ đông, thành viên góp vốn là tổ chức phải có tư cách pháp nhân, hoạt động kinh doanh có lãi trong 2 năm liền trước năm đề nghị cấp giấy phép; báo cáo tài chính 2 năm liền trước của tổ chức góp vốn phải được kiểm toán và ý kiến kiểm toán là ý kiến chấp thuận toàn phần; Tổ chức, cá nhân chỉ được góp vốn tại 1 tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa do Bộ Tài chính cấp phép.
Đồng thời, tổng mức góp vốn, mua cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài vào tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa không được vượt quá 49% vốn điều lệ của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Những cái tên nhập cuộc
Qua tìm hiểu của Người Đưa Tin, các doanh nghiệp tham gia thị trường không chỉ đơn thuần lập sàn giao dịch, mà đang định hình những mô hình khác nhau, từ tích hợp vào hệ sinh thái ngân hàng - chứng khoán đến xây dựng nền tảng công nghệ độc lập.
Cái tên "khởi động" sớm thuộc nhóm doanh nghiệp liên quan hệ sinh thái của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) - Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) được thành lập từ tháng 5/2025, với vốn điều lệ ban đầu 3 tỷ đồng. Đến tháng 8/2025, TCEX đã tăng lên 101 tỷ đồng.
Trụ sở của TCEX đặt tại tòa nhà Techcombank và Tổng Giám đốc kiêm Người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Xuân Minh - Chủ tịch HĐQT của CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS).
TCEX được xem là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái Techcombank - TCBS. Chiến lược trọng tâm của đơn vị này là Wealthtech, tích hợp tài sản mã hóa vào danh mục quản lý tài sản bên cạnh cổ phiếu, trái phiếu và các sản phẩm đầu tư truyền thống.
Giao diện bảng giá tiền điện tử của TCEX.
Tiếp đến là Công ty Cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa HD (HDEX) được đánh giá là đơn vị sở hữu nền tảng tài chính và hệ sinh thái hậu thuẫn mạnh mẽ trong nhóm các ứng viên thí điểm.
Doanh nghiệp này được thành lập ngày 25/9/2025, với vốn điều lệ ban đầu 200 tỷ đồng, đặt trụ sở tại PV Gas Tower (Tp.HCM).
Dù không dẫn đầu về quy mô vốn, HDEX lại gây chú ý bởi cơ cấu cổ đông gồm: Chứng khoán HD - công ty liên kết của HDBank góp 15% vốn; phần còn lại thuộc về Galaxy Pay (10%) và Galaxy Technology Services (75%), hai pháp nhân nằm trong Galaxy Holdings - tập đoàn công nghệ số thuộc Sovico Group, nơi tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo từng đảm nhiệm vai trò Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc.
Với sự hiện diện nổi bật của Galaxy Holdings, HDEX được nhìn nhận không chỉ là một sàn giao dịch đơn lẻ mà là một phần trong chiến lược số hóa tài chính tổng thể của hệ sinh thái Sovico - HDBank, nơi ngân hàng, công nghệ, thanh toán và dữ liệu được kết nối chặt chẽ. Nhờ lợi thế về quan hệ ngân hàng, nguồn lực tài chính và khả năng mở rộng, HDEX được kỳ vọng đóng vai trò ổn định thị trường trong giai đoạn thí điểm.
Trong khi HDEX nổi bật nhờ hệ sinh thái tài chính, Công ty Cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) lại thu hút sự chú ý bởi quy mô vốn lớn và cấu trúc cổ đông mang tính chiến lược.
VIXEX được thành lập ngày 26/8/2025 tại Hà Nội, với vốn điều lệ lên tới 1.000 tỷ đồng. Trong đó, FTG Việt Nam sở hữu 64,5% vốn, Chứng khoán VIX nắm 15% và CTCP Máy tính - Truyền thông - Điều khiển 3C chiếm 20,5%.
Cấu trúc này tạo nên thế "3 trụ cột", khi FTG Việt Nam có mối liên hệ chặt chẽ với Gelex Group, Chứng khoán VIX cung cấp kinh nghiệm thị trường vốn, còn 3C đảm nhiệm vai trò hạ tầng công nghệ. Đáng chú ý, Gelex hiện sở hữu khoảng 10% vốn tại Eximbank, qua đó mở ra khả năng kết nối giữa thị trường tài sản số và hệ thống ngân hàng truyền thống trong tương lai, khi điều kiện pháp lý cho phép.
VPBankS góp 2,75 tỷ đồng, tương ứng 11% vốn điều lệ CAEX.
Công ty Cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) là đại diện mang đậm dấu ấn của hệ sinh thái VPBank.
Trong cơ cấu cổ đông, Chứng khoán VPBank (VPBankS) - công ty con của VPBank góp 2,75 tỷ đồng, tương ứng 11% vốn điều lệ. Hai cổ đông còn lại gồm Công ty Cổ phần LynkiD nắm 50% và Công ty TNHH Đầu tư Future Land sở hữu 39%.
CAEX hiện đang hoàn tất thủ tục nâng vốn lên 10.000 tỷ đồng để đủ điều kiện thí điểm sàn giao dịch.
Về các cổ đông hiện tại, LynkiD được thành lập năm 2020, hoạt động trong lĩnh vực cổng thông tin điện tử và thương mại điện tử, đồng thời phát triển nền tảng tích điểm, đổi quà và trở thành đối tác loyalty độc quyền của VPBank từ năm 2022. Trong khi đó, Future Land ra đời cuối năm 2023, tăng vốn lên 120 tỷ đồng vào tháng 3/2025, do bà Nguyễn Thị Diệu Ánh làm Chủ tịch HĐQT, hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản.
Gia nhập cuộc đua còn có CTCP Kinh doanh tiền mã hóa và tài sản mã hóa VIMEXCHANGE thành lập với số vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng. Trong đó, Chứng khoán Hòa Bình (HBS) góp 500 tỷ đồng, tương ứng 5% vốn. Cổ đông lớn nhất là CTCP Tập đoàn Dược phẩm VIMEDITMEX với 5.000 tỷ đồng, chiếm 50% vốn. Ngoài ra, còn có sự tham gia của Công ty Cổ phần Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Hòa Bình.
Không chỉ có ngân hàng, gần đây nhất, Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam cũng gia nhập cuộc đua lập sàn giao dịch tài sản mã hóa với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng. Tập đoàn Sun Group nắm 64% vốn, giữ vai trò cổ đông chi phối; Công ty TNHH Dịch vụ công nghệ thông tin đổi mới nắm 35%; Chứng khoán Dầu khí (PSI) sở hữu 1%.
Doanh nghiệp đặt trụ sở tại tòa nhà Sun Ancora, phường Bạch Đằng, Tp.Hà Nội, bước đầu thể hiện tham vọng tham gia sâu vào thị trường tài sản số.
Theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam được thành lập vào cuối tháng 1/2026. Tổng Giám đốc và Người đại diện pháp luật là bà Ngô Thị Thanh Huyền (sinh năm 1983). Doanh nghiệp này đăng ký nhiều ngành nghề, trong đó có mua bán và môi giới, cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch và thực hiện giao dịch tài sản mã hóa.
Sun Group là doanh nghiệp thành lập năm 2007, một trong những tập đoàn tư nhân hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực bất động sản, du lịch nghỉ dưỡng và giải trí. Tập đoàn sở hữu chuỗi Sun World cùng nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp như InterContinental Danang và JW Marriott Phú Quốc. Năm trước, doanh nghiệp cũng này ra mắt hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways.
Tối đa chỉ có 5 doanh nghiệp được cấp phép
Chia sẻ với báo chí tại họp báo Chính phủ thường kỳ cuối năm 2025, Thứ trưởng Bộ Tài Chính Nguyễn Đức Chi cho biết, mặc dù hy vọng có nhiều doanh nghiệp quan tâm đến hoạt động tham gia thí điểm lập sàn giao dịch mã hóa nhưng tối đa chỉ có 5 doanh nghiệp được cấp phép theo quy định của Chính phủ.
Thứ trưởng Bộ Tài Chính Nguyễn Đức Chi.
Điều này đồng nghĩa, cuộc đua không chỉ khắt khe về điều kiện, mà còn có tính cạnh tranh rất cao, khi chỉ một số ít doanh nghiệp có thể giành "tấm vé" tham gia thị trường ngay từ giai đoạn đầu.
Bộ Tài chính đề xuất khuyến khích thành phần kinh tế tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ trong thị trường tài sản mã hóa. Đề xuất này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68 của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có năng lực, có tính sáng tạo tham gia vào lĩnh vực mới.
"Đây là lĩnh vực mang tính đổi mới sáng tạo cao, đòi hỏi sự linh hoạt, năng động và khả năng thích ứng với công nghệ. Do đó, thành phần tư nhân được kỳ vọng sẽ đóng vai trò chủ đạo trong việc triển khai các nền tảng giao dịch và cung cấp dịch vụ cho thị trường. Tuy nhiên, việc lựa chọn các đơn vị cung cấp dịch vụ phải dựa trên các tiêu chí nghiêm ngặt, bảo đảm tính an toàn, minh bạch và hiệu quả trong suốt quá trình triển khai thí điểm", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.
Quy trình cấp phép
Thủ tục cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa gồm 5 bước (theo Quyết định 96 của Bộ Tài chính):
Bước 1: Tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa (tổ chức) nộp các tài liệu quy định tại Điều 9 Nghị quyết số 05/2025.
Bước 2: Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước tiếp nhận và kiểm tra danh mục các tài liệu quy định.
Bước 3: Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được đầy đủ, hợp lệ các tài liệu quy định, Bộ Tài chính có văn bản về việc tổ chức đăng ký tiến hành các thủ tục quy định tại Khoản 3 Điều 10 Nghị quyết 05.
Bước 4: Trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Bộ Tài chính có văn bản quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 05, tổ chức tiếp tục nộp các tài liệu quy định tại các Khoản 3, 4, 7, 8 Điều 9 Nghị quyết 05.
Bước 5: Trường hợp không nhận được hoặc nhận được không đầy đủ các tài liệu quy định tại các Khoản 3, 4, 7, 8 Điều 9 Nghị quyết 05 trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Bộ Tài chính có văn bản quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 05, Bộ Tài chính dừng xử lý hồ sơ. Trường hợp nhận được đầy đủ các tài liệu theo quy định, trong thời hạn 30 ngày, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước xem xét hồ sơ và cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.
Theo Nghị quyết 05, sau 30 ngày kể từ thời điểm Bộ Tài chính cấp giấy phép, tổ chức đăng ký phải đi vào hoạt động.
(Còn nữa)