Cuộc đại di dời để phát triển kinh tế địa phương
Dự án Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh được đầu tư với quy mô vốn "khủng" hơn 456.639 tỷ đồng (gần 18 tỷ USD), đang triển khai trên diện tích hơn 4.120ha, bao gồm hơn 930 ha tại phường Tuần Châu và khoảng 3.190 ha tại phường Hà An tỉnh Quảng Ninh. Với mục tiêu phát triển thành trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng, nhà ở hiện đại, thúc đẩy KT-XH Quảng Ninh và dự kiến vận hành từ năm 2028.
Tính tới ngày 23/1, đã có trên 90% diện tích dự án đã được GPMB, hoàn thiện thủ tục để bàn giao cho nhà đầu tư. Trong đó, để thực hiện dự án địa phương thực hiện di dời, giải phóng mặt bằng gần 4.400 trường hợp.
Phần lớn diện tích thu hồi dự án Hạ Long Xanh là luồng lạch, đất đầm nuôi trồng thủy sản của người dân.
"Năm 2001 tôi có mua thuê lại hơn 5ha đất đầm và đầu tư khai hoang đắp bờ nuôi trồng thủy sản làm kế sinh nhai, thời tiết thuận lợi cho thu nhập hai ba trăm triệu mỗi năm. Là Đảng viên nên khi dự án về và có quyết định thu hồi đất thì gia đình nhất trí đồng thuần di dời. Tuy nhiên, do đất thuê không gia hạn nên không được bồi thường nhưng vẫn được doanh nghiệp hỗ trợ 160 triệu đồng cho hơn 5ha", bà Vũ Thị Kim Liên (SN 1957) một người dân thuộc diện di dời GPMB trên phường Hà An chia sẻ.
Theo báo cáo của UBND phường Hà An, diện tích GPMB chủ yếu là đất nuôi trồng thủy sản, tại dự án có diện tích GPMB lớn ảnh hưởng nhiều hộ dân nên khối lượng công việc là rất nhiều. Mặc dù vậy, phần lớn người dân sau khi được chính quyền địa phương tuyên truyền giải thích về quyền lợi và trách nhiệm chấp hành pháp luật, tới nay đã có hơn 90% diện tích và gần 2.000 cá nhân tổ chức đã đồng ý di dời GPMB, nhường chỗ thực hiện dự án Hạ Long Xanh.
Theo phường Hà An, để đạt được những kết quả đó, ngay từ đầu hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và tiếp nhận dự án, địa phương đã thành lập Ban chỉ đạo công tác GPMB của phường do đồng chí Bí thư Đảng ủy làm Trưởng ban, trong đó huy động cả hệ thống chính trị tập trung cho công tác GPMB của dự án. Đồng thời UBND phường định kỳ hàng tuần, hàng tháng về kết quả, tiến độ thực hiện công tác GPMB của dự án để đảm bảo thống nhất trong công tác chỉ đạo thực hiện.
Dự án Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh có diện tích phải thu hồi đất thuộc địa bàn phường Hà An là 3.186,8ha, với số tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng là 1.828 trường hợp. Đến ngày 16/1, phường đã hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường 118/338 hồ sơ tương ứng diện tích 725,80ha/1.026,5ha nâng tổng số diện tích GPMB đã được phê duyệt phương án là 2.886,1ha/3.186,8ha, đạt 90,5% tổng diện tích, còn lại khoảng 9,5% tương ứng 300,7ha.
Tương tự, đối với phần diện tích dự án Hạ Long Xanh trên địa bàn phường Tuần Châu, địa phương đã thực hiện giải phóng mặt bằng cho hơn 99% diện tích dự án và sẽ sớm hoàn thành trong quý I/2026 như dự kiến.
Phần diện tích dự án thu hồi GPMB tại phường Tuần Châu đã thực hiện trên 99%.
"Nhìn chung phần lớn người dân đều đồng thuận, tuy nhiên, vướng mắc chủ yếu việc xác định nguồn gốc đất, các đơn giá hỗ trợ di dời... Có nhiều hộ mặc dù không được bồi thường theo quy định, tuy nhiên, để hỗ trợ giúp người dân ổn định cuộc sống, chủ đầu tư Tập đoàn Vin group vẫn hỗ trợ 30 triệu đồng cho mỗi hec-ta đất đầm bị thu hồi", ông Mạc Trung Dũng, Chủ tịch UBND phường Tuần Châu cho biết.
Tháo gỡ vướng mắc, hoàn thành GPMB trong quý I/2026
Ngoài các phần diện tích đã hoàn thành GPMB, với quy mô diện tích rất lớn tại dự án vì vậy hiện cũng đang có một số vướng mắc kéo dài và đang được các bên tích cực tháo gỡ, trong đó chủ yếu liên quan việc xác định nguồn gốc đất, mức hỗ trợ đền bù di dời...
"Tôi có hơn 4ha đất đầm mua lại của người dân khi có chủ trương của Nhà nước chuyển đổi từ đất lúa kém hiệu quả sang đất nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, trong quá trình chuyển đổi địa phương không tiến hành thu hồi, đền bù giải phóng mặt bằng mà chuyển sang hình thức đất thuê. Vì vậy, giờ thu hồi đền bù rất thiệt thòi so với số tiền chúng tôi đã đầu tư hàng chục năm trời. Chúng tôi rất ủng hộ dự án nhưng cũng mong muốn được giải quyết hợp tình hợp lý", ông Trần Xuân Sinh (SN1974) có diện tích bị thu hồi tại khu vực 156ha cho biết.
Vướng mắc GPMB tại khu vực 156ha đang được phường Hà An tích cực tháo gỡ.
Tương tự như trường hợp ông Sinh, tại khu vực 156ha có 81 hộ dân vẫn chưa đồng thuận do khúc mắc về nguồn gốc đất. Liên quan khu vực này, UBND phường Hà An cũng như các cơ quan chức năng đang tích cực giải quyết.
Theo UBND phường Hà An cho biết, vấn đề này phường đang tập trung thực hiện các nội dung theo kiến nghị của Thanh tra tỉnh tại Kết luận số 85/KL-TTr ngày 03/12/2025. Theo đó, UBND phường tiếp tục chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn rà soát, phúc tra lại các kiến nghị của 81 hộ vùng nuôi trồng thủy sản 156ha; đồng thời tổ chức tuyên truyền, vận động các hộ dân có đất bị thu hồi đồng thuận với phương án GPMB, nhận tiền, bàn giao mặt bằng thực hiện dự án.
Về khó khăn chung, theo UBND phường Hà An, tại dự án vướng mắc trong công tác GPMB chủ yếu liên quan đơn giá bồi thường, hỗ trợ... trong khi đó các quy định thay đổi qua các năm gây khó khăn cho việc áp dụng... làm ảnh hưởng đến tiến độ lập hồ sơ GPMB. Trong khi một số hộ dân khi thông báo thu hồi đất (năm 2021) còn hạn thuê đất, đến thời điểm lập, phê duyệt Phương án hết hạn thuê đất (không được đền bù, không được hỗ trợ) làm ảnh hưởng quyền lợi của người dân khi bồi thường dẫn đến người dân có ý kiến chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng.
Ngoài ra, có một số vướng mắc liên quan về hồ sơ, tài liệu, nhân lực, khi thời gian triển khai công tác giải phóng mặt bằng dài, chuyển qua nhiều cơ quan, cán bộ phụ trách, có thể khiến một số hồ sơ nguồn gốc, kiểm đếm, hồ sơ pháp lý bị thất lạc... trong khi khối lượng công việc lớn và giải quyết đồng thời nhiều lĩnh vực đã làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Ủy ban nhân dân phường Hà An tiếp tục tập trung phối hợp với chủ đầu tư xác nhận hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng đối với diện tích đã thực hiện tại phường; tiếp tục đôn đốc chủ đầu tư báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh làm thủ tục giao đất. Đồng thời, tập trung hoàn thành chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ đối với các hộ dân đã đồng thuận để tạo hiệu ứng lan tỏa, làm cơ sở vận động nhân dân.
Siêu đô thị Hạ Long Xanh hình thành trên vùng đầm lầy được kỳ vọng thúc đẩy phát triển KT-XH tỉnh Quảng Ninh thời gian tới.
Đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo chủ đầu tư dự án tập trung hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục đề nghị giao đất đối với phần diện tích đã được xác nhận hoàn thành GPMB để triển khai dự án, khẩn trương tổ chức thi công triển khai dự án đối với phần diện tích đã được bàn giao đất để tránh tình trạng các hộ dân tái lấn chiếm và lãng phí tài nguyên đất.
"Đối với, các trường hợp chưa nhận tiền UBND phường tiếp tục mời các hộ dân họp để tuyên truyền, vận động nhận tiền bàn giao mặt bằng để thực hiện dự án. Vấn đề GPMB tại khu vực 156ha phường cũng đã tổ chức họp giữa chính quyền người dân và đại diện chủ đầu tư, đồng thời có báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của tỉnh để có phương án giải quyết, cố gắng hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý I/2026", đại diện UBND phường Hà An cho biết.