Trong bối cảnh các địa phương bước vào giai đoạn cạnh tranh mới về thu hút đầu tư và phát triển khu vực kinh tế tư nhân, chất lượng điều hành đang trở thành yếu tố quyết định năng lực tăng trưởng.
Trong cuộc trao đổi với Người Đưa Tin (NĐT), TS. Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) cho rằng, dư địa cải thiện môi trường kinh doanh hiện nay không còn nằm nhiều ở cải cách thủ tục đơn thuần, mà ở năng lực kiến tạo, chất lượng thực thi và mức độ đồng hành thực chất của chính quyền với doanh nghiệp.
NĐT: Thưa ông, qua theo dõi chỉ số PCI và bức tranh kinh tế địa phương thời gian qua, ông nhận thấy đâu là điểm khác biệt lớn nhất tạo nên sự bứt phá của những tỉnh, thành phố đang dẫn đầu về môi trường kinh doanh?
Ông Đậu Anh Tuấn: Điểm rất ấn tượng của các địa phương nằm trong nhóm dẫn đầu PCI 2025 là tính toàn diện trong chất lượng điều hành. Trong 9 chỉ số thành phần của PCI, các địa phương này đều có ít nhất 5 chỉ số nằm trong top 10 cả nước, cho thấy sự phát triển khá đồng đều.
Một điểm đáng chú ý khác là nhiều địa phương trong nhóm dẫn đầu cũng có tốc độ tăng trưởng GRDP rất cao trong thời gian qua, như Hải Phòng, Quảng Ninh hay Phú Thọ. Điều này cho thấy chất lượng điều hành có mối liên hệ mật thiết với tăng trưởng kinh tế và sự phát triển của doanh nghiệp.
TS. Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI).
Qua theo dõi nhiều năm, chúng tôi nhận thấy khác biệt giữa các địa phương không nằm nhiều ở việc ban hành chính sách hay nghị quyết, bởi hầu hết các địa phương đều có thể làm điều đó. Điểm khác biệt nằm ở khâu thực thi, tức là chuyển các chủ trương trên giấy tờ thành thủ tục cụ thể, thành cách thức tương tác giữa chính quyền với doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Làm sao để rút ngắn khoảng cách giữa văn bản và thực tiễn mới là điều không phải địa phương nào cũng làm được. Việc tổ chức thực hiện, chuyển tải tinh thần cải cách vào từng thủ tục hành chính, từng dự án cụ thể mới tạo nên sự khác biệt về môi trường đầu tư.
NĐT: Ông đánh giá thế nào về chuyển biến trong chất lượng điều hành của Hà Nội, Tp.HCM cũng như trường hợp Quảng Ninh – địa phương nằm trong nhóm dẫn đầu cả PCI và BPI?
Ông Đậu Anh Tuấn: Chúng tôi rất ấn tượng với Quảng Ninh trong nhiều năm qua. Đây là địa phương duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP cao liên tục và có nhiều dấu ấn trong phát triển hạ tầng, đặc biệt là các mô hình hợp tác công – tư.
Quảng Ninh cũng liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu PCI (Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh) nhiều năm liền. Năm nay, địa phương tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả PCI và BPI (Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân), cho thấy không chỉ bộ máy chính quyền vận hành hiệu quả mà khu vực doanh nghiệp tư nhân cũng hoạt động tốt.
Điều này phản ánh mối liên hệ giữa chất lượng điều hành với hiệu quả phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Với cách làm hiện nay, Quảng Ninh có nhiều điều kiện để trở thành mô hình phát triển vừa nhanh, vừa hiệu quả và bền vững.
Hà Nội và Tp.HCM đang nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (Ảnh: Hữu Thắng).
Đối với Hà Nội và Tp.HCM, đây là 2 trung tâm kinh tế đặc biệt quan trọng của cả nước với cộng đồng doanh nghiệp đông đảo và năng lực đổi mới sáng tạo cao.
Qua khảo sát, chúng tôi ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực từ hai địa phương này. Theo chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân, Hà Nội và Tp.HCM đang nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, cho thấy khu vực kinh tế tư nhân có hiệu quả hoạt động cao và khả năng đổi mới sáng tạo tốt.
Trong thời gian tới, bên cạnh việc thu hút các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI, các địa phương này cần tiếp tục thúc đẩy các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển hiệu quả hơn, qua đó tạo nền tảng bền vững cho khu vực kinh tế tư nhân.
NĐT: Theo ông, các địa phương cần lưu ý điều gì để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh?
Ông Đậu Anh Tuấn: Sau sáp nhập, không gian hành chính của nhiều địa phương được mở rộng hơn, đây là điều thuận lợi cho hoạt động kinh doanh vì doanh nghiệp có thêm cơ hội phát triển.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra là làm sao duy trì được sự tương tác hiệu quả và thực chất với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Với nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế, các địa phương cần thay đổi phương thức tiếp cận, trong đó có việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tương tác với người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, cần phát triển mạnh hệ thống hiệp hội doanh nghiệp để trở thành cầu nối hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Một giải pháp quan trọng khác là nâng cao chất lượng vận hành của chính quyền cấp phường, xã – cấp gần doanh nghiệp nhất và hiện được phân cấp, giao quyền nhiều hơn.
Theo tôi, văn hóa hành chính, văn hóa hỗ trợ và đồng hành của chính quyền cơ sở là yếu tố rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng thực thi chính sách và môi trường kinh doanh thực tế.
Bên cạnh đó, quá trình phân cấp, phân quyền mạnh mẽ thời gian qua đã chuyển nhiều thẩm quyền từ bộ, ngành về địa phương, đồng thời các địa phương cũng được giao mục tiêu tăng trưởng rất cụ thể.
Do đó, môi trường kinh doanh thuận lợi hiện nay không chỉ là việc cắt giảm thủ tục hành chính hay rút ngắn thời gian cấp phép, mà còn là năng lực kiến tạo của chính quyền địa phương; khả năng xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực và triển khai chính sách hỗ trợ hiệu quả.
Trong thời gian tới, khác biệt giữa các địa phương sẽ không chỉ nằm ở thủ tục nhanh hay chậm, mà ở mức độ chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp.
NĐT: Trân trọng cảm ơn ông đã chia sẻ!