Những công trình này cũng từng bước hoàn thiện Quy hoạch Thủ đô Hà Nội, quy hoạch phát triển giao thông vận tải Hà Nội và phát triển không gian đô thị hiện đại hai bên sông Hồng” - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội Đặng Xuân Huấn nhấn mạnh điều này khi trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới Cuối tuần.
Những mảnh ghép đặc biệt
- Thưa ông, trong năm 2025, Thành phố Hà Nội đã khởi công hàng loạt dự án cầu vượt sông Hồng. Các dự án này có ý nghĩa như thế nào với sự phát triển của Thủ đô trong các giai đoạn sắp tới?
- Trong năm 2025, thành phố Hà Nội đã lần lượt khởi công 7 cầu vượt sông Hồng, bao gồm: Cầu Hồng Hà, Mễ Sở trên tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, cầu Tứ Liên, Ngọc Hồi, Vân Phúc, cầu Trần Hưng Đạo và Thượng Cát.
Đây là những mảnh ghép đặc biệt, kết nối đường bộ vượt sông Hồng. Những cây cầu này vừa thúc đẩy đô thị hóa, phân bổ đồng đều mật độ dân cư, giảm áp lực giao thông cho khu vực trung tâm Thủ đô, vừa giảm tải cho các cầu hiện hữu, từng bước hoàn thiện Quy hoạch Thủ đô Hà Nội, quy hoạch phát triển giao thông vận tải Hà Nội và phát triển không gian đô thị hiện đại hai bên sông Hồng.
7 dự án cầu khi hoàn thành và đưa vào khai thác không chỉ nâng tầm diện mạo Thủ đô, mà còn tạo động lực tăng trưởng cho cả Vùng Thủ đô.
Quan trọng hơn nữa, các dự án nói trên là hành động cụ thể, thiết thực của chính quyền thành phố trong việc kiến thiết hạ tầng, khơi thông nguồn lực giao thông, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng trên 8% năm 2025 và tạo đà tăng trưởng hai con số cho những năm tiếp theo.
- Theo kế hoạch, các dự án cầu vượt sông Hồng đều phải hoàn thành trong quý II-2027. Chỉ còn hơn 1 năm, liệu quỹ thời gian có đủ?
- Theo chỉ đạo, toàn bộ 7 dự án phải hoàn thành trong quý II-2027, trước ngày khai mạc Hội nghị Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC 2027).
Trong khi thông thường, tiến độ thi công một cây cầu mất khoảng 24 - 30 tháng (tùy kết cấu, kiến trúc, công nghệ), tương đương cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, nhưng trước yêu cầu của Thành phố, Ban Quản lý dự án cùng tư vấn và nhà thầu đã bổ sung nhân lực, máy móc, tăng ca, tăng kíp, bố trí nhiều mũi thi công, đồng thời thiết lập kế hoạch thi công chi tiết, khoa học, bám sát tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai theo từng phân đoạn cụ thể.
Sức ép là rất lớn, song với sự chỉ đạo quyết liệt của Thành phố, sự phối hợp, hỗ trợ tích cực và hiệu quả của các sở, ngành, địa phương, các dự án đều đang bám sát tiến độ theo kế hoạch.
Những chuyển động lớn trong giải phóng mặt bằng
- Những khó khăn, vướng mắc chủ yếu đối với các dự án này là gì, thưa ông?
- Quá trình triển khai các dự án gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, trước hết là công tác tổ chức giao thông. Các nút giao hiện trạng vốn đã rất phức tạp, nằm trên những tuyến trục chính với lưu lượng lớn, đòi hỏi Ban Quản lý dự án phải phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành của Thành phố để xây dựng phương án tổ chức giao thông phù hợp. Bên cạnh đó, thi công cầu vượt sông phụ thuộc lớn vào điều kiện thủy văn, buộc các đơn vị phải tính toán kỹ lưỡng để bảo đảm thi công liên tục, an toàn.
Theo quy định, đơn vị quản lý đê điều chỉ cho phép thi công trong phạm vi đê từ tháng 10 năm trước đến hết tháng 5 năm sau; từ tháng 6 đến tháng 9 không được triển khai. Vì vậy, chủ đầu tư và các nhà thầu phải xây dựng kế hoạch thi công chi tiết, khoa học, đặc biệt với những hạng mục then chốt. Chẳng hạn, tại nút giao Nghi Tàm thuộc đường dẫn cầu Tứ Liên, hạng mục cọc khoan nhồi và bệ trụ trong phạm vi thân đê bắt buộc phải hoàn thành trước tháng 5-2026; nếu chậm tiến độ sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ dự án.
Ngoài ra, công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm nguồn vật liệu và nhiều vấn đề phát sinh khác cũng tạo thêm áp lực trong quá trình thi công. Trước thực tế đó, Ban Quản lý dự án đang tập trung cao độ, làm việc không kể ngày nghỉ, cử cán bộ bám sát từng công trình, từng địa phương để kịp thời tháo gỡ khó khăn, với tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả.
- Trước đây, không ít dự án trên địa bàn Thủ đô bị đình trệ, kéo dài do ách tắc trong giải phóng mặt bằng. Với các dự án này thì sao?
- Giải phóng mặt bằng được xác định là một trong những khâu khó khăn, phức tạp nhất, có ý nghĩa quyết định đối với thành bại của mỗi dự án. Để tháo gỡ nút thắt này, Ban đã thành lập Phòng Giải phóng mặt bằng làm nhiệm vụ chuyên trách, chủ động phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương nhằm kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc trong thu hồi đất phục vụ thi công.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã chỉ đạo, đối với công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, cả hệ thống chính trị phải vào cuộc quyết liệt; Thành ủy và UBND thành phố duy trì họp giao ban hằng tuần. Các xã, phường liên quan phải cam kết tiến độ, báo cáo cập nhật hằng tuần, đồng thời ưu tiên giải phóng mặt bằng tại các vị trí đường găng của dự án như trụ cầu, nút giao hoặc các khu vực liên quan đến đê điều để bàn giao sớm cho thi công.
Thực hiện chỉ đạo này, công tác giải phóng mặt bằng đã có những chuyển động rõ rệt, tạo điều kiện để quá trình thi công thuận lợi hơn, bảo đảm tiến độ dự án theo kế hoạch. Nhiều phường, xã đã cam kết cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng tại các vị trí đường găng ngay trong tháng 1-2026, đúng yêu cầu của Thành phố.
Nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc khẩn trương thi công cầu Tứ Liên. Ảnh: Tạ Hải
Mỗi cây cầu phải đại diện cho một giá trị của Thủ đô
- Thành phố đặt ra những yêu cầu rất cao cho những cây cầu vượt sông Hồng vừa được khởi công. Ông có thể nói rõ hơn về những yêu cầu này?
- Quy hoạch Hà Nội đang hướng tới phát triển thành phố bên sông Hồng, biến sông Hồng thành trục xanh, cảnh quan trung tâm. Như vậy, cầu không chỉ có mục tiêu kết nối giao thông mà theo yêu cầu của Thành phố, mỗi cây cầu phải đại diện cho một giá trị của Thủ đô, phải trở thành những điểm nhấn. Cho nên, các dự án cầu vừa qua cũng như sau này đều được UBND thành phố tổ chức thi tuyển kiến trúc, với sự tham gia của các chuyên gia, đơn vị tư vấn uy tín trong nước và quốc tế.
Ví dụ như cầu Tứ Liên thiết kế xây dựng theo kết cấu dây văng, kết hợp văng xoắn, tạo ra các nhịp lớn với hệ dầm cầu thép, hai hệ trụ cầu chính được tạo hình. Với thiết kế này, cây cầu được kỳ vọng sẽ trở thành biểu tượng mới của Hà Nội. Điểm nhấn của cây cầu này là hai trụ tháp cao tới 185m, cao nhất trong số các dự án cầu qua sông Hồng của Hà Nội từ trước đến nay. Hai mặt phẳng dây văng đan chéo cùng với hai trụ tháp mang biểu tượng hai con rồng đang bay lên. Đây là yêu cầu kỹ thuật rất phức tạp, khó thi công.
Hay như cầu Ngọc Hồi nối Hà Nội với tỉnh Hưng Yên được thiết kế là cây cầu duy nhất trong số các cầu vượt sông Hồng tại Hà Nội có hướng tuyến gần như chính xác theo trục Đông - Tây. Khai thác đặc điểm riêng biệt này, phương án thiết kế kiến trúc cầu được phát triển dựa trên ý niệm "Cổng mặt trời" - biến cây cầu thành nơi chào đón và tạm biệt mặt trời mỗi ngày...
Kết cấu phức tạp, khó thi công, cộng với những yêu cầu rất cao về tính thẩm mỹ, kiến trúc, song chúng tôi tự tin sẽ hoàn thành dự án bảo đảm theo đúng các yêu cầu chỉ đạo của Thành phố.
- Trân trọng cảm ơn ông!