Khi đã uống rượu bia , nhiều người lựa chọn phương án dắt xe máy qua chốt kiểm soát của lực lượng CSGT thay vì điều khiển phương tiện, với suy nghĩ như vậy sẽ không bị xử phạt. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi uống rượu bia rồi dẫn xe qua chốt có vi phạm và bị xử phạt hay không?
Theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, việc xử phạt vi phạm nồng độ cồn chỉ áp dụng đối với người điều khiển phương tiện giao thông.
Cụ thể, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2025) quy định rõ, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn thì bị nghiêm cấm và xử lý theo quy định của pháp luật.
Lực lượng CSGT làm nhiệm vụ.
Các hành vi vi phạm này được cụ thể hóa tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trong đó quy định chi tiết mức xử phạt đối với người điều khiển xe ô tô, xe mô tô, xe gắn máy khi có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở.
Đáng chú ý, pháp luật hiện hành không coi hành vi “dẫn xe” là hành vi điều khiển phương tiện giao thông. Theo cách hiểu thống nhất trong áp dụng pháp luật, người dẫn xe máy trên đường được xem là người đi bộ, không phải là người điều khiển xe.
Do đó, trong trường hợp người đã uống rượu bia nhưng tắt máy, không ngồi trên yên xe, không điều khiển tay lái để tham gia giao thông mà chỉ dắt xe qua chốt kiểm tra, thì không thuộc đối tượng bị xử phạt vi phạm nồng độ cồn theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Tuy nhiên, trên thực tế, không phải cứ “dắt xe” là chắc chắn không bị xử phạt. Nếu người vi phạm có các hành vi cho thấy mình vẫn đang điều khiển phương tiện, chẳng hạn như nổ máy, ngồi trên yên xe, dùng chân chống để xe tự trôi, vừa đi vừa điều khiển tay ga hoặc điều khiển xe tham gia giao thông, thì vẫn có thể bị xác định là hành vi điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn và bị xử phạt theo quy định.
Việc xác định hành vi vi phạm trong trường hợp này sẽ căn cứ vào tình huống thực tế và các dấu hiệu chứng minh việc “điều khiển xe” của người vi phạm.
Ngoài ra, dù không bị xử phạt về nồng độ cồn, người dẫn xe sau khi uống rượu bia vẫn phải tuân thủ các quy định dành cho người đi bộ theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024.
Trường hợp dẫn xe không đúng phần đường, gây cản trở giao thông, không chấp hành hiệu lệnh của lực lượng chức năng hoặc có hành vi gây mất trật tự an toàn giao thông, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt theo các lỗi tương ứng.
Từ các quy định nêu trên có thể khẳng định, uống rượu bia rồi dắt xe qua chốt CSGT sẽ không bị xử phạt vi phạm nồng độ cồn nếu người đó thực sự không điều khiển phương tiện. Tuy nhiên, để tránh rủi ro pháp lý và bảo đảm an toàn, người đã sử dụng rượu bia nên ưu tiên gửi xe, sử dụng taxi hoặc phương tiện công cộng thay vì cố gắng di chuyển bằng xe máy, kể cả dưới hình thức dắt xe.