Ảnh minh họa
Các nhà mua hàng châu Âu đang gia tăng mạnh nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ dự án Yamal LNG ở Bắc Cực của Nga, bất chấp kế hoạch cấm hoàn toàn LNG Nga của Liên minh châu Âu (EU) từ tháng 1/2027.
Theo số liệu từ Kpler, trong tháng 1/2026, EU đã mua 92,6% sản lượng LNG của Yamal, tương đương 1,69 triệu tấn, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Trong tổng số 25 lô hàng xuất khẩu từ dự án này, có tới 23 lô được giao tới các cảng châu Âu, cho thấy mức độ phụ thuộc đáng kể của EU vào nguồn khí đốt Bắc Cực của Nga.
Cảng Zeebrugge (Bỉ) dẫn đầu về khối lượng tiếp nhận với 6 lô hàng, tiếp theo là các cảng Montoir và Dunkerque của Pháp, lần lượt nhận 6 và 5 lô. Ngoài ra, LNG từ Yamal còn được vận chuyển tới cảng Gate ở Rotterdam (Hà Lan) và ba cảng tại Tây Ban Nha. Trung bình, cứ mỗi 32 giờ lại có một tàu LNG của Nga cập cảng EU.
Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của các công ty vận tải biển châu Âu trong việc duy trì hoạt động xuất khẩu của Yamal LNG. Hai hãng Seapeak và Dynagas đảm nhận 20 trong số 25 chuyến hàng trong tháng 1, nhờ đội tàu phá băng Arc7 có khả năng hoạt động quanh năm tại Bắc Cực. Nếu không có các tàu này, xuất khẩu LNG từ Yamal có thể bị gián đoạn tới 6 tháng mỗi năm.
Dù vậy, các biện pháp hạn chế của EU hiện vẫn còn khá dè dặt, trong khi lệnh cấm nhập khẩu LNG Nga chỉ chính thức có hiệu lực sau hơn 11 tháng nữa. Theo ông Sebastian Rötters, chuyên gia vận động trừng phạt, việc áp đặt các biện pháp mạnh hơn đối với đội tàu vận chuyển sẽ có thể trực tiếp làm gián đoạn dòng doanh thu LNG quan trọng của Nga.
Các dữ liệu cũng cho thấy hạn chế của lệnh cấm chuyển tải LNG của EU, có hiệu lực từ tháng 3/2025. Thay vì ngăn LNG Nga tái xuất sang châu Á, quy định này khiến nhiều lô hàng được giữ lại và tiêu thụ ngay trong nội khối, qua đó làm gia tăng lượng LNG Yamal thực tế được sử dụng tại châu Âu.
Trong năm 2025, EU đã chi khoảng 7,2 tỷ euro cho LNG Nga, với dòng tiền 600–700 triệu euro mỗi tháng chảy về Moscow. Tổng cộng, hơn 200 chuyến hàng LNG từ Nga đã được giao tới châu Âu trong năm này.
Trong khi đó, dự án Arctic LNG 2 – cũng nằm tại Bắc Cực nhưng đang chịu các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt lại hoạt động dưới công suất do thiếu tàu chuyên dụng, buộc LNG phải trung chuyển qua các kho nổi hoặc vận chuyển tàu sang tàu để tới Trung Quốc, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian giao hàng.
Ngược lại, Yamal LNG vẫn vận hành gần như không gián đoạn, phản ánh việc EU chưa tận dụng triệt để đòn bẩy từ sự phụ thuộc của dự án này vào hạ tầng vận tải, dịch vụ và thị trường châu Âu. Theo Kpler, cho đến khi các biện pháp cứng rắn hơn được áp dụng, Yamal LNG vẫn sẽ là nguồn thu ổn định cho Nga, bất chấp nhiều năm bị trừng phạt.