Trong tuyên bố mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư rời khỏi những tuyến đường biển bị hạn chế một cách an toàn, nhằm giúp chuỗi vận tải quốc tế nối lại hoạt động. Tuy nhiên, Nhà Trắng không nêu cụ thể Mỹ sẽ bảo vệ tàu thương mại bằng cách nào, cũng không làm rõ phạm vi can thiệp của Hải quân Mỹ.
Theo các nguồn tin quân sự Mỹ được Axios dẫn lại, Washington hiện nghiêng về phương án không hộ tống trực tiếp, thay vào đó cung cấp cho tàu thương mại thông tin về những luồng hàng hải an toàn nhất, đặc biệt là các tuyến được đánh giá chưa bị gài thủy lôi. Hải quân Mỹ sẽ duy trì hiện diện quanh khu vực để sẵn sàng ứng phó nếu tàu dân sự bị tấn công.
Song song với đó, Trung tâm Thông tin Hàng hải Hỗn hợp (JMIC) xác nhận Mỹ đã thiết lập một “khu vực an ninh tăng cường” gần vùng biển Oman và khuyến nghị tàu thuyền cân nhắc đi qua tuyến này. Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cũng phát cảnh báo mới nhất rằng mức đe dọa an ninh tại Hormuz vẫn ở cấp “nguy cấp”, đồng thời khuyến cáo tàu liên lạc với nhà chức trách Oman để được hướng dẫn hành trình.
Dù vậy, phản ứng từ thị trường vận tải biển vẫn thận trọng. Nhiều chủ tàu cần cam kết cụ thể hơn về an ninh, nhất là liên quan tới nguy cơ thủy lôi, các vụ tập kích bằng xuồng nhỏ và nguy cơ bị lực lượng Iran tấn công trước khi đưa tàu quay lại tuyến vận tải này.
Theo JMIC, kể từ khi xung đột bùng phát đã có 37 sự cố hàng hải, trong đó 24 vụ được xác định là tấn công. Chỉ trong ít ngày gần đây, một tàu chở dầu ngoài khơi Fujairah bị vật thể lạ bắn trúng, trong khi một tàu hàng rời khác cũng bị xuồng nhỏ áp sát và tập kích.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), hiện vẫn có hàng trăm tàu mắc kẹt tại khu vực cùng khoảng 20.000 thủy thủ chưa thể rời đi, tạo nên một trong những cuộc khủng hoảng vận tải biển nghiêm trọng nhất nhiều năm qua. IMO cảnh báo nếu bế tắc kéo dài, nguy cơ xảy ra tai nạn hàng hải lớn hoặc sự cố môi trường sẽ tăng mạnh.
Trong khi đó, Iran tiếp tục giữ lập trường cứng rắn, tuyên bố an ninh tại Hormuz nằm trong tay Tehran, đồng thời cảnh báo mọi sự hiện diện quân sự sâu hơn của Mỹ tại khu vực có thể bị xem là hành động leo thang.
Với thị trường, câu hỏi lớn lúc này không còn là Mỹ có hành động hay không mà là chiến dịch giải cứu có đủ sức kéo tàu quay lại Hormuz hay không. Chừng nào tuyến hàng hải này vẫn chưa thực sự an toàn, giá dầu, chi phí vận tải và tâm lý thị trường năng lượng toàn cầu vẫn sẽ tiếp tục bị đặt trong trạng thái nhạy cảm cao độ.