Các startup công nghệ có thể sẽ là nạn nhân tiếp theo của làn sóng cắt giảm nhân sự do trí tuệ nhân tạo. 0G Labs, một công ty khởi nghiệp tại San Francisco chuyên xây dựng blockchain cho AI agent, vừa gây chú ý khi thông báo cắt giảm khoảng 1/4 lực lượng lao động. Lý do được đưa ra là các hệ thống AI của họ đang thực hiện quá tốt những công việc vốn do con người đảm nhiệm.
Trong email nội bộ được Business Insider tiếp cận, CEO Michael Heinrich cho biết quyết định này là một phần trong quá trình đưa 0G Labs trở thành một công ty “thuần AI” (AI-native), tinh gọn hơn, vận hành nhanh hơn và tập trung vào mở rộng năng lực AI thay vì mở rộng nhân sự.
CEO Michael Heinrich
Theo Heinrich, nếu công ty vẫn luôn nói về một tương lai nơi AI agent xử lý những công việc mà con người không cần phải làm, thì đã đến lúc chính họ cũng phải vận hành theo triết lý đó. Điều này đồng nghĩa những nhân viên còn lại sẽ phải sử dụng AI hàng ngày để nâng hiệu suất làm việc lên mức “gấp 20 lần” trước đây, trong khi con người giữ vai trò kiểm soát và đưa ra quyết định cuối cùng.
0G Labs cắt giảm 25% nhân sự để trở thành công ty “thuần AI”.
Dù đại diện 0G Labs khẳng định việc sa thải “không bao giờ là dễ dàng” và cho rằng hiệu quả từ AI là nguyên nhân chính đứng sau quyết định này, tình hình tài chính của công ty cũng khiến nhiều người đặt dấu hỏi. 0G Labs từng được xem là hình mẫu của thế hệ “AI unicorn siêu nhỏ” khi huy động khoảng 350 triệu USD và đạt mức định giá 2 tỷ USD vào năm ngoái với chỉ khoảng 40 nhân viên.
Tuy nhiên, token tiền mã hóa $0G của công ty hiện đã mất hơn 80% giá trị kể từ khi ra mắt. 0G Labs từ chối bình luận liệu đà lao dốc của token này có ảnh hưởng tới quyết định cắt giảm nhân sự hay không.
Câu chuyện của 0G Labs cũng phản ánh một xu hướng lớn hơn đang lan rộng trong ngành công nghệ sau giai đoạn AI tăng tốc mạnh vào cuối năm ngoái, thời điểm được nhiều người trong giới gọi vui là “Claude Christmas”. Khái niệm “AI-native” giờ đây dường như đang trở thành mô hình vận hành mới của nhiều công ty công nghệ: duy trì đội ngũ nhỏ hơn, nhưng tận dụng AI để đạt năng suất cao hơn nhiều lần.
Không chỉ startup, nhiều công ty công nghệ lớn cũng đã bắt đầu tái cấu trúc nhân sự xoay quanh AI. Hồi đầu năm nay, công ty fintech Block được cho là đã cắt giảm gần một nửa lực lượng lao động, trong khi Coinbase cũng vừa thông báo sa thải khoảng 14% nhân viên với lý do tương tự: AI đang thay thế ngày càng nhiều công việc từng cần tới con người.
Tuy nhiên, tham vọng dùng AI thay thế hoàn toàn con người của những startup như 0G Labs có thể sẽ sớm vấp phải rào cản tài chính, khi thị trường công nghệ đang chứng kiến một "làn sóng ngược" đầy trớ trêu. Trái với xu hướng sa thải, nhiều doanh nghiệp hiện nay lại đang âm thầm gạt bỏ trí tuệ nhân tạo để quay về với lập trình viên truyền thống do chi phí duy trì ngày càng đắt đỏ.
Điển hình là một sự việc gây bão gần đây trên diễn đàn r/ClaudeCode, khi một công ty quyết định hủy hàng loạt gói AI trả phí để dành ngân sách tuyển dụng hai lập trình viên bậc trung. Nguyên nhân xuất phát từ hóa đơn nền tảng liên tục leo thang. Khi các tác vụ phân tích mã nguồn phức tạp thông qua API của các mô hình lớn có thể "đốt" tới hàng nghìn USD mỗi tháng, nhiều quản lý kỹ thuật nhận ra rằng chi phí để nuôi một "nhân viên AI" làm việc cường độ cao đôi khi còn tốn kém hơn cả mức đãi ngộ cho kỹ sư người thật.
Điều này có thể cho thấy, khi công nghệ bước vào giai đoạn thương mại hóa khốc liệt, tỷ lệ hiệu năng trên giá thành của những nhân sự "chạy bằng cơm" đôi khi lại là một bài toán kinh tế vững chắc hơn nhiều.