Thời gian qua, khu vực phố đi bộ quanh Hồ Gươm, phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội ghi nhận nhiều thay đổi rõ rệt. Không gian công cộng trở nên thông thoáng hơn, đặc biệt tình trạng bán hàng rong tràn lan trên vỉa hè gần như không còn.
Vỉa hè quanh Hồ Gươm thông thoáng, sạch đẹp hơn sau khi tình trạng lấn chiếm được xử lý, tạo không gian thuận tiện cho người dân và du khách đi bộ.
Trên các tuyến phố như Đinh Tiên Hoàng, Tràng Tiền và nhiều khu vực nút giao quanh hồ, người đi bộ có thể di chuyển thuận lợi hơn, không còn cảnh phải né tránh hàng hóa, bàn ghế hay xe cộ dựng lộn xộn.
Tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, dù lượng người tập trung khá đông, các hoạt động kinh doanh xung quanh đã được bố trí gọn gàng hơn, không lấn ra phần diện tích dành cho người đi bộ.
Nhiều cửa hàng trên phố Tràng Tiền đã thu gọn bàn ghế, hàng hóa
Người dân đi bộ thoải mái trên vỉa hè, không còn phải tránh hàng quán hay các điểm bán hàng tự phát như trước.
Tại khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, các hoạt động kinh doanh xung quanh được bố trí gọn gàng, không lấn chiếm phần diện tích dành cho người đi bộ.
Không chỉ riêng khu vực Hồ Gươm, nhiều tuyến phố trung tâm như Lý Thường Kiệt, Tràng Thi, Quang Trung cũng ghi nhận chuyển biến tương tự sau thời gian thành phố tăng cường kiểm tra, xử phạt các trường hợp lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh. Những khoảng trống được trả lại cho người đi bộ cho thấy hiệu quả ban đầu của việc lập lại kỷ cương đô thị.
"Trước đây, khi đi bộ quanh hồ, nhiều đoạn chúng tôi phải né hàng rong, bàn ghế của các cửa hàng bày trên vỉa hè. Bây giờ, vỉa hè đã rộng và thoáng hơn, việc đi lại dễ chịu hơn rất nhiều, nhất là vào cuối tuần khi người dân đổ về phố đi bộ rất đông", chị Quỳnh Chi, một người dân sinh sống gần khu vực Hồ Gươm cho biết.
Từ góc nhìn của người kinh doanh, việc quản lý vỉa hè bằng quy định rõ ràng được xem là hướng đi có thể giúp giảm tình trạng vừa buôn bán vừa thấp thỏm. "Nếu được thuê vỉa hè hợp pháp với mức phí phù hợp thì tôi hoàn toàn ủng hộ. Lúc đó không còn cảnh vừa bán hàng vừa lo bị kiểm tra. Khi cho thuê vỉa hè, nếu ai thường xuyên vi phạm lấn ra ngoài khu vực thuê thì không cho tiếp tục bán nữa", bà Hoa, tiểu thương kinh doanh tại phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội, bày tỏ.
Vỉa hè phố Lý Thường Kiệt thông thoáng hơn, các hộ kinh doanh thu gọn hàng hóa, bàn ghế, bảo đảm lối đi cho người dân.
Dù vậy, việc siết lại trật tự vỉa hè cũng tạo ra tác động không nhỏ tới sinh kế của một bộ phận hộ kinh doanh. "Từ ngày không được bán ở vỉa hè nữa của hàng tôi doanh thu cũng giảm đi nhiều. Nhà ở quanh khu phố cổ này diện tích nhỏ, 1,2 người bán hàng ngồi ở trong là chật rồi, không có chỗ cho khách ngồi. Tuy nhiên, tôi vẫn ủng hộ việc lập lại trật tự vỉa hè, vì đường thông thoáng thì người dân đi lại thuận tiện hơn, phố xá cũng văn minh hơn. Nếu thành phố cho thuê vỉa hè hợp pháp, có ranh giới rõ ràng và mức phí phù hợp thì các hộ kinh doanh như chúng tôi cũng yên tâm hơn”, một tiểu thương tại phố Lý Thường Kiệt chia sẻ.
Mới đây, Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo thí điểm quản lý, sử dụng một phần vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm. Theo dự thảo, khu vực được xem xét phải bảo đảm vỉa hè rộng tối thiểu 3m và chừa lối đi cho người đi bộ ít nhất 1,5m; việc thí điểm dự kiến triển khai theo lộ trình, bắt đầu tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam trước khi xem xét mở rộng. Mức phí được đề xuất cao nhất là 45.000 đồng/m2/tháng tại một số khu vực trung tâm.
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND TP về thí điểm quản lý, sử dụng một phần vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.
Có thể thấy, sau đợt ra quân xử lý lấn chiếm vỉa hè, diện mạo nhiều tuyến phố của Hà Nội đã thay đổi đáng kể. Nếu cho thuê vỉa hè, điều quan trọng nhất là ranh giới sử dụng phải rõ, trách nhiệm quản lý phải cụ thể và quyền đi bộ của người dân phải được đặt lên trước. Bởi vỉa hè không chỉ là một phần hạ tầng giao thông, mà còn là thước đo văn minh đô thị. Khi ý thức của người dân và hộ kinh doanh được đặt cùng kỷ luật quản lý, Hà Nội mới có thể tránh vòng lặp "ra quân rồi tái lấn chiếm".