Chuyện chưa từng có trong lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam: Điều gì đang diễn ra?

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 1/2026, tiền gửi của dân cư vào hệ thống ngân hàng đã vượt 10,3 triệu tỷ đồng, tăng 0,45% so với cuối năm 2025. Đây cũng là mức cao nhất từ trước đến nay.

Trước đó, tại tháng 1/2025, tiền gửi của người dân chỉ đạt 7,188 triệu tỷ đồng. Như vậy, sau một năm, tiền gửi của cư dân vào hệ thống ngân hàng đã tăng gần 3,2 triệu tỷ đồng.

Trong khi đó, tiền gửi của các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế lại chỉ còn hơn 6 triệu tỷ, tương ứng giảm tới 1,62%.

Tính chung, đến hết tháng 1 năm nay, tổng phương diện thanh toán (chưa bao gồm các khoản giấy tờ có giá) đạt hơn 19,5 triệu tỷ đồng, tức là tăng 0,69% so với cuối năm ngoái.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến giữa tháng 5/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tương ứng tăng 18,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, huy động vốn đạt khoảng 18 triệu tỷ đồng, tức là tăng gần 14,9%.

Ngoài ra, về lãi suất, thực tế hầu hết ngân hàng ở Việt Nam đã giảm mặt bằng lãi suất huy động từ 1 - 2% so với đầu tháng 4, sau khi có yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước về việc giảm lãi suất hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Đơn cử, HDBank áp dụng lãi suất đặc biệt 7,2%/năm cho kỳ hạn 12 tháng và 7,6%/năm cho kỳ hạn 13 tháng đối với khách hàng gửi tiết kiệm từ 500 tỷ đồng trở lên, nhận lãi cuối kỳ.

Tại Sacombank niêm yết mức lãi suất cao nhất là 7,1%/năm cho kỳ hạn 24 và 36 tháng khi gửi online, nhận lãi cuối kỳ.

Tại VPBank, lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 6 tháng ở ngân hàng này đối với khoản 100 triệu đồng chỉ 6,2%/năm.

Tương tự, các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước cũng hiện duy trì lãi suất ổn định ở mức thấp. Trong đó, Agribank đang áp dụng mức lãi suất cao nhất là 6%/năm cho kỳ hạn 24 tháng.

Trước đó, đà tăng của lãi suất tiết kiệm trong hệ thống ngân hàng Việt Nam bắt đầu tăng lên từ cuối năm ngoái và tiếp tục lan rộng những tháng đầu năm nay. Đáng chú ý, tại thời điểm đầu năm nay, nhiều ngân hàng liên tục tăng lãi suất để hút tiền gửi.

Theo Ngân hàng Nhà nước nhận định, bối cảnh quốc tế nhiều biến động, đặc biệt căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu tăng, qua đó gây áp lực lên lạm phát. Mặt khác, vì nhu cầu vốn cao trong khi một số ngân hàng cạnh tranh huy động đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng trong quý I.

Ngân hàng Nhà nước siết lãi suất tiết kiệm

Những ngân hàng nào có mức lãi suất huy động cao bất thường so với mặt bằng chung sẽ được đưa vào diện kiểm tra. Ảnh minh họa

Gần đây, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước các chi nhánh khu vực giám sát chặt chẽ lãi suất huy động và cho vay của từng ngân hàng. Theo đó, những ngân hàng nào có mức lãi suất huy động cao bất thường so với mặt bằng chung sẽ được đưa vào diện kiểm tra.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn với chi phí hợp lý, từ đó góp phần đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục tiến hành điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng, cũng như tăng cường thanh tra, giám sát nhằm bảo đảm thực hiện nghiêm chủ trương giảm mặt bằng lãi suất của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước siết lãi suất tiết kiệm, hôm nay (25/5), có một ngân hàng ở Việt Nam bất ngờ điều chỉnh tăng lãi suất huy động đối với các kỳ hạn từ 6 - 36 tháng. Đây cũng là một trong số ít các ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất trong tháng 5 này.

Đó là Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank). Cụ thể, theo biểu lãi suất huy động trực tuyến mới nhất do Nam A Bank công bố, lãi suất ngân hàng kỳ hạn từ 6 - 8 tháng tăng 0,3 điểm phần trăm so với mức lãi suất cũ; lên 6,4%/năm với kỳ hạn 6 tháng và 6,5% với kỳ hạn 7 - 8 tháng.

Tương tự, lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 9 - 11 tháng tại ngân hàng này tăng thêm 0,4 điểm phần trăm, lên 6,6%/năm. Lãi suất kỳ hạn 12 tháng cũng được nâng lên 6,6%/năm.

Ngoài ra, lãi suất tiết kiệm trực tuyến với các kỳ hạn từ từ 13-17 tháng được Nam A Bank đồng loạt niêm yết mới tại 6,7%/năm, tức là tăng 0,4 điểm phần trăm so với trước đó. Đáng chú ý, với tiền gửi trực tuyến các kỳ hạn từ 18 - 36 tháng, lãi suất huy động cao nhất được Nam A Bank niêm yết lên đến 6,9%/năm.

Tuy nhiên, ngân hàng này vẫn giữ nguyên lãi suất ngân hàng kỳ hạn 1 - 5 tháng với mức niêm yết lãi suất 4,6%/năm cho tiền gửi kỳ hạn 1 tháng, 4,75%/năm cho tiền gửi kỳ hạn 2 - 5 tháng.