Mới đây, TP.HCM phối hợp cùng Tập đoàn Sun Group chính thức khởi công hạng mục cải tạo, chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TP.HCM tại Bến Nhà Rồng (phường Xóm Chiếu) vào ngày 29/4/2026. Đây được xem là cột mốc mở đầu cho quá trình “lột xác” khu cảng Nhà Rồng – Khánh Hội, thương cảng sầm uất lâu đời và di tích lịch sử đặc biệt cấp quốc gia sau hơn một thế kỷ hoạt động.
Hạng mục chỉnh trang (quy mô 9ha) thuộc giai đoạn 1 của dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội và cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn. Toàn khu có quy mô gần 40ha, tổng mức đầu tư hơn 20.000 tỷ đồng. Dự kiến công trình triển khai trong 120 ngày và khánh thành vào dịp Quốc khánh 2/9.
Đáng chú ý, khu vực này không chỉ là quỹ “đất vàng” ven sông, tiếp giáp đường Nguyễn Tất Thành và nằm đối diện khu đô thị mới Thủ Thiêm, mà còn có tuổi đời hơn 160 năm. Cụm công trình ban đầu được người Pháp khởi công từ năm 1863 với tên gọi Trụ sở Công ty Vận tải Hoàng đế, đi vào hoạt động năm 1864. Đây là thương cảng lớn nhất và lâu đời nhất của vùng Nam Bộ cũng như cả nước. Ảnh: Thanh Thương
Theo quy hoạch, khu cảng Nhà Rồng – Khánh Hội sẽ được phát triển thành tổ hợp công viên văn hóa, quảng trường, cây xanh công cộng, bến cảng hành khách và dịch vụ ven sông. Điểm nhấn là kết hợp bảo tồn giá trị lịch sử với tái thiết không gian ven sông theo hướng mở cho người dân và du khách.
Một trong những hạng mục nổi bật của dự án là quảng trường trung tâm mang tên Quảng trường Độc lập. Không gian này được thiết kế theo tạo hình ngôi sao năm cánh, gợi nhắc biểu tượng của Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đồng thời đóng vai trò kết nối các hoạt động văn hóa ngoài trời trong toàn khu.
Ý tưởng chủ đạo của công viên được xây dựng dựa trên hình tượng dòng nước chảy xuyên suốt, chia thành 9 chương, tương ứng với 9 giai đoạn cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh. Các phân khu tích hợp nhiều hạng mục như không gian tái hiện Làng Sen, cầu đi bộ dáng hình mũi thuyền vươn ra sông Sài Gòn, “Hành lang Tự do” đặt âm sâu xuống lòng đất 1,5 m, phân khu “Dòng nước mắt chảy xuống” và cột sáng vô cực kết hợp 79 đài phun nước nhỏ.
Ngoài ra, theo phương án mới, khoảng 60% diện tích sẽ dành cho cây xanh, mặt nước, quảng trường ven sông và không gian mở cộng đồng, tăng khoảng 15 lần so với quy hoạch cũ (2015) khi đất công viên chỉ chiếm khoảng 4%. Bên cạnh đó, khoảng 20% diện tích bố trí công trình công cộng và 20% dành cho cảng hành khách quốc tế, riêng giai đoạn 2 sẽ phát triển công viên công cộng ven sông Sài Gòn, kết hợp tiện ích cộng đồng, vui chơi giải trí, cảng hành khách và khu tái định cư.
Khi hoàn thành, khu vực này sẽ hình thành một “bảo tàng sống” ngoài trời, nơi lịch sử, không gian xanh và hoạt động đô thị cùng hiện diện. Dự án cũng mở ra trục không gian công cộng – văn hóa – sinh thái dọc sông Sài Gòn, kết nối lõi trung tâm hiện hữu với khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Hiện khu vực dự án vẫn chưa hoàn tất giải tỏa. Một số kho bãi, tàu thuyền và hoạt động neo đậu vẫn còn hiện hữu.
Tại khu vực khu cảng Khánh Hội, một phần nhà kho hiện hữu sẽ được cải tạo thành tổ hợp công cộng, thương mại và không gian triển lãm sáng tạo theo quy hoạch.
Song song, trục đường Nguyễn Tất Thành dọc dự án đoạn từ cầu Khánh Hội đến cầu Tân Thuận dài 2,5 km sẽ được mở rộng lên 6-8 làn xe, kết hợp xây hầm chui nút giao Hoàng Diệu quy mô tối thiểu 4 làn xe và xây mới cầu Tân Thuận 1 để thay thế cây cầu cũ đã vượt quá niên hạn sử dụng.