Nội dung trên được nêu trong cuộc họp của Sở Xây dựng TP.HCM với các chuyên gia, doanh nghiệp về kết quả nghiên cứu Đề án chuyển đổi xanh lĩnh vực giao thông, lộ trình chuyển đổi sang xe điện , năng lượng xanh, chính sách hỗ trợ và thiết lập vùng phát thải thấp (LEZ).
Theo đơn vị tư vấn, đề án đề xuất lộ trình chuyển đổi phương tiện theo từng khu vực và từng nhóm phương tiện. Đồng thời, xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính để thúc đẩy người dân, doanh nghiệp chuyển từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện hoặc năng lượng xanh.
Côn Đảo, Cần Giờ đi đầu chuyển đổi
Theo đề xuất, đặc khu Côn Đảo cùng các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An là những khu vực thực hiện chuyển đổi sớm nhất.
Hiện nhiều tài xế xe ôm công nghệ đã chuyển qua xe điện.
Tại Côn Đảo, từ ngày 1/1/2027, toàn bộ xe buýt phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Đến giữa năm 2027, xe máy hoàn tất chuyển đổi và cuối năm 2027 sẽ hoàn thành chuyển đổi đối với ô tô, ngoại trừ xe tải trên 1 tấn và một số phương tiện đặc thù.
Mục tiêu đến ngày 1/1/2030, 100% phương tiện giao thông đường bộ lưu thông tại Côn Đảo sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Đối với các xã thuộc khu vực Cần Giờ, xe buýt phải chuyển đổi hoàn toàn từ năm 2027. Đến năm 2030, hầu hết phương tiện giao thông hoàn tất chuyển đổi và đến năm 2035 toàn bộ phương tiện lưu thông trên địa bàn phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Shipper, xe công nghệ hai bánh phải dùng xe điện từ năm 2028
Đáng chú ý, đề án đề xuất xây dựng vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực trung tâm TP.HCM, bên trong vành đai hạn chế xe tải hiện hữu. Đây được xem là khu vực trọng điểm để kiểm soát ô nhiễm và thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Tại khu vực này, từ ngày 1/1/2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Đối với taxi, từ năm 2028 xe phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 5 và đến năm 2030 phải chuyển hoàn toàn sang xe điện hoặc năng lượng xanh.
Dự kiến từ năm 2028, shipper và tài xế xe ôm công nghệ tại khu vực trung tâm phải dùng xe điện.
Với xe hợp đồng dưới 9 chỗ, từ năm 2028 phải đạt chuẩn khí thải mức 5. Từ năm 2030, chỉ xe điện, xe sử dụng năng lượng xanh hoặc xe hybrid mới được phép lưu thông thường xuyên. Các xe chạy nhiên liệu hóa thạch dù đạt chuẩn khí thải mức 5 cũng chỉ được hoạt động từ 22h đến 6h hôm sau.
Đặc biệt, xe công nghệ hai bánh chở khách và giao hàng phải chuyển sang xe điện từ ngày 1/1/2028 khi hoạt động trong vùng phát thải thấp.
Đối với xe máy cá nhân, từ năm 2029 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên và đến năm 2035 phải chuyển hoàn toàn sang điện hoặc năng lượng xanh. Ô tô cá nhân cũng phải nâng dần tiêu chuẩn khí thải trước khi hoàn tất chuyển đổi vào năm 2035.
Ở các khu vực còn lại của TP.HCM, lộ trình được thực hiện chậm hơn. Taxi sẽ chuyển hoàn toàn sang xe điện từ năm 2030, trong khi xe công nghệ hai bánh hoàn tất chuyển đổi trong cùng năm. Xe máy cá nhân phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh từ năm 2040.
Theo đề án, đến ngày 1/1/2040, toàn bộ phương tiện giao thông lưu thông trên địa bàn TP.HCM sẽ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Đề xuất hỗ trợ đổi xe cho người dân
Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi, đơn vị tư vấn đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ tài chính.
Trong đó, hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị xe máy điện cùng các chi phí đăng ký, biển số, tương đương khoảng 20 triệu đồng/xe. Hộ cận nghèo được hỗ trợ khoảng 70% giá trị xe.
Đề án đề xuất lộ trình chuyển đổi phương tiện theo từng khu vực và từng nhóm phương tiện.
Shipper và tài xế xe công nghệ hai bánh được hỗ trợ lệ phí trước bạ, đăng ký, biển số và lãi suất vay mua xe với tổng mức hỗ trợ khoảng 5 triệu đồng mỗi xe.
Riêng tại Côn Đảo, người dân được đề xuất hỗ trợ cao hơn do yêu cầu chuyển đổi sớm. Người dân đổi xe máy có thể được hỗ trợ toàn bộ giá trị phương tiện, trong khi ô tô cá nhân dưới 9 chỗ được hỗ trợ khoảng 10% giá trị xe.
Song song với việc thay thế phương tiện, TP.HCM cũng dự kiến phát triển mạnh hạ tầng sạc điện. Theo đề xuất, vùng phát thải thấp sẽ được bổ sung hơn 3.300 trụ sạc nhanh và gần 8.900 tủ đổi pin; các khu vực còn lại của thành phố có thêm hơn 14.500 trụ sạc và gần 23.800 tủ đổi pin.
Đề án cũng đề xuất miễn tiền thuê đất, tiền thuê quyền khai thác tài sản công trong 5 năm đối với các dự án đầu tư trạm sạc, đồng thời hỗ trợ vốn vay và lãi suất cho doanh nghiệp phát triển hạ tầng phục vụ phương tiện điện.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, sau cuộc họp tham vấn, đơn vị sẽ tiếp tục hoàn thiện đề án, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và người dân trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.