Bộ Công Thương đề xuất giá điện theo giờ với hộ gia đình, chuyên gia nói gì?

Theo đề xuất, biểu giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) đối với khách hàng sinh hoạt sẽ chỉ áp dụng cho nhóm khách hàng đáp ứng đủ điều kiện, thay vì triển khai đại trà cho toàn bộ hộ sử dụng điện.

Bộ Công Thương cho biết, việc áp dụng biểu giá TOU là một trong những giải pháp nhằm khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng, trong khi việc phát triển các nguồn cung điện dự báo còn gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới.

Đề xuất phù hợp

Trước đề xuất của Bộ Công Thương, nhiều chuyên gia cho rằng, đây là đề nghị phù hợp nhằm nâng cao ý thức của người tiêu dùng trong sử dụng điện tiết kiệm.

Bộ Công Thương đề xuất áp dụng biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày.

TS Ngô Tuấn Kiệt, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Năng lượng cho rằng, việc áp dụng biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày là rất cần thiết nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người tiêu dùng trong việc sử dụng điện tiết kiệm, nhất là vào giờ cao điểm.

“Người tiêu dùng có thể điều chỉnh thời gian sử dụng điện trong ngày phù hợp hơn, thậm chí có thể lựa chọn thời gian thấp điểm để sử dụng trong sinh hoạt, nấu nướng. Qua đó sẽ giảm chi phí tiêu dùng trong mỗi gia đình. Đối với hệ thống, việc điều chỉnh này sẽ giúp giảm tải vào thời gian cao điểm. Nếu anh cứ giữ thói quen sử dụng điện như trước đây, khi tính theo giờ cao điểm, thấp điểm thì chi phí sinh hoạt đội lên rất lớn”, ông Kiệt nói.

Về mặt kỹ thuật thuần túy, chuyên gia Đào Nhật Đình cho rằng, việc tính giá biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày là rất cần thiết để người tiêu dùng thay đổi hành vi sử dụng điện .

Khi hành vi sử dụng điện của người tiêu dùng thay đổi không chỉ tiết kiệm tiền sinh hoạt cho gia đình, mà còn tiết kiệm điện cho hệ thống lưới điện quốc gia.

"Tuy nhiên, chúng ta cũng phải cân nhắc, bởi hầu hết người dân đều đầu tắt mặt tối đi làm ban ngày, thời gian tối là họ trở về nhà sum họp bên gia đình, người tiêu dùng sẽ không có lựa chọn nào khác để thay đổi hành vi sử dụng điện”, chuyên gia Đào Nhật Đình nói.

Liên quan đề xuất này, TS Ngô Tuấn Kiệt cho rằng, vấn đề cần quan tâm là giờ cao điểm đối với sinh hoạt sẽ quy định thế nào?.

“Nên chú ý tránh các thời điểm gia đình nấu ăn trong ngày để giảm gánh nặng cho người dân”, ông Kiệt nói.

Cũng theo ông Kiệt, cùng với việc triển khai biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày, Bộ Công Thương và ngành điện cũng cần tính toán đến việc có sử dụng biểu giá điện lũy tiến.

“Nếu đã tính biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày thì không nên tính mức giá lũy tiến để tránh tác động kép đến người tiêu dùng. Khi đã tính theo giờ sử dụng thực thì giống như khối sản xuất, kinh doanh thì cũng chỉ sử dụng một phương án”, ông Kiệt nói.

Còn chuyên gia Đào Nhật Đình cho rằng, việc áp dụng biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày ban đầu sẽ gây khó khăn cho người tiêu dùng, nhất là với người lao động, công nhân, người dân vùng nông thôn.

“Biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày, trong đó thời gian cao điểm là buổi tối, là thời gian sử dụng điện sinh hoạt nhiều nhất. Bởi đây là lúc trẻ em đi học về, người lao động đi làm trở về, nấu cơm nước, tắm giặt, thắp sáng… nên lượng điện sử dụng sẽ nhiều hơn", chuyên gia Đào Nhật Đình nói.

Giá điện áp dụng biểu giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày sẽ giúp người dân sử dụng điện phù hợp.

Ông cũng chia sẻ thêm, theo tính toán, điện sinh hoạt chiếm khoảng 30 - 35% tổng lượng điện tiêu thụ quốc gia, do đó việc điều chỉnh cơ chế giá sẽ tác động đáng kể đến người dân, đặc biệt vào buổi tối. Vì vậy, cần xem xét kỹ khung thời gian áp dụng cũng như mức giá phù hợp.

Đặc biệt, khi đã áp dụng biểu giá điện theo thời gian, không nên đồng thời áp dụng cơ chế giá lũy tiến.

Khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, giảm áp lực giờ cao điểm

Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) khẳng định, việc đề xuất tính giá điện sinh hoạt theo thời gian dùng trong ngày nhằm giúp người tiêu dùng điều chỉnh kế hoạch, sử dụng thiết bị tốn nhiều điện năng vào khu giờ khác ngoài khung giờ cao điểm.

"Đây là tín hiệu để các khách hàng sử dụng điện điều chỉnh hành vi, kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm về kinh tế cho người dân cũng tiết kiệm cho hệ thống điện quốc gia không phải huy động từ các nguồn điện đắt tiền”, ông Vũ nói.

Theo ông Vũ, việc áp dụng khung giờ tính giá điện nhằm phản ánh đúng chi phí sản xuất, kinh doanh, truyền tải, phân phối điện đến người tiêu dùng.

“Mục đích ban hành quy định và áp dụng các mức giá khác nhau là nhằm phản ánh đúng chi phí sản xuất, kinh doanh điện. Bởi vào các khung giờ cao điểm, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia phải huy động các nguồn điện có chi phí cao như tuabin khí, các nhà máy chạy dầu diesel hoặc điện khí LNG do phụ tải tăng cao. Trong khi đó, ở các khung giờ bình thường và thấp điểm, nhu cầu phụ tải giảm nên có thể huy động các nguồn điện có chi phí thấp hơn”, ông Vũ nói.

Tuy nhiên, theo ông Vũ, việc đề xuất nhưng cũng cần có thời gian triển khai thực hiện và sẽ phải lắp đặt công tơ 1 chiều sử dụng tính tiền 3 giá theo giờ bình thường, giờ cao điểm, giờ thấp điểm và hệ thống đo đếm, phân tích.

Ông Vũ cho biết thêm, hiện có khoảng 30 triệu hộ dân sử dụng điện và đang áp dụng theo giá bậc thang. Khi đủ điều kiện, sẽ triển khai công tơ 3 giá cho các hộ sử dụng điện sinh hoạt. Tuy nhiên, việc lắp đặt cần được thực hiện theo lộ trình, không thể triển khai đồng loạt cho 30 triệu công tơ điện tử và hệ thống thu thập dữ liệu điện tử.

"Đối với những hộ gia đình tính giờ cao điểm, thấp điểm theo thời gian sẽ bỏ áp dụng biểu giá lũy tiến, còn những gia đình nào chưa triển khai thì tiếp tục áp dụng biểu giá lũy tiến”, ông Vũ nói.