Chiều 16/10, Tạp chí Đời sống và Pháp luật/Tạp chí điện tử Người Đưa Tin đã tổ chức tọa đàm "Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, gỡ rào cản cho doanh nghiệp phát triển" dưới sự chỉ đạo của Hội Luật gia Việt Nam.
Trình bày tham luận tại tọa đàm, bà Ngô Thị Tuyết - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sau gần 2 năm triển khai cải cách, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 629 thủ tục hành chính, rút ngắn 9.007 ngày giải quyết và giảm 5.318 tỷ đồng chi phí tuân thủ so với năm 2024.
Cắt giảm hơn 40% ngành nghề kinh doanh có điều kiện
Theo bà Tuyết, cải cách thủ tục hành chính không đơn thuần là nhiệm vụ kỹ thuật của cơ quan nhà nước mà còn là giải pháp quan trọng nhằm tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, khơi thông nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đối với doanh nghiệp, việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm các yêu cầu thủ tục giúp tiết kiệm chi phí, dành thêm nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời mở ra cơ hội đầu tư mới.
Thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã xác định cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền là những nhiệm vụ trọng tâm để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Trong đó, Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ đặt ra các mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh giai đoạn 2025-2026.
Bà Ngô Thị Tuyết - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình bày tham luận tại toạ đàm (Ảnh: Hữu Thắng).
Theo các chỉ tiêu được bà Tuyết chia sẻ, cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý; cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; giảm 50% thời gian giải quyết và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong năm 2026 so với năm 2024.
"Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, yêu cầu này có ý nghĩa đáng kể do phạm vi quản lý rộng, bao gồm các lĩnh vực đất đai, tài nguyên nước, môi trường, biển và hải đảo, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, chăn nuôi và trồng trọt. Đây cũng là những lĩnh vực có nhiều thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiến độ triển khai dự án và chi phí của doanh nghiệp", bà Tuyết cho hay.
Báo cáo kết quả thực hiện, bà Tuyết cho biết, Bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cắt giảm 22 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, tương ứng 44,9%; giảm 349 điều kiện kinh doanh, tương ứng 41,31%.
Về thủ tục hành chính, tổng số thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa là 629, giúp rút ngắn 9.007 ngày giải quyết, tương ứng 54,04% thời gian thực hiện. Chi phí tuân thủ giảm 5.318 tỷ đồng, tương ứng 54,81% so với năm 2024.
Bên cạnh đó, Bộ đã phân cấp 119 thủ tục hành chính, đưa tỉ lệ thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp bộ xuống còn 27,16%.
Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm yêu cầu hồ sơ trùng lặp
Theo Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cắt giảm thủ tục hành chính cần đi cùng với đổi mới phương thức quản lý nhà nước, trong đó chú trọng phân cấp, phân quyền và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở đánh giá rủi ro.
Bà Tuyết cho rằng, cải cách không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Thay vào đó, cơ quan nhà nước cần tập trung nguồn lực kiểm tra, giám sát vào những lĩnh vực và đối tượng có nguy cơ cao; đồng thời tận dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn và dữ liệu để giảm các yêu cầu xác nhận, chứng nhận không cần thiết.
"Những thông tin cơ quan nhà nước đã có cần được khai thác, chia sẻ thay vì yêu cầu doanh nghiệp kê khai nhiều lần. Với các nội dung có thể kiểm soát bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn, việc xây dựng thêm các lớp giấy phép cần được xem xét để tránh phát sinh gánh nặng tuân thủ", bà Tuyết nói.
Toàn cảnh tọa đàm "Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, gỡ rào cản cho doanh nghiệp phát triển" (Ảnh: Hữu Thắng).
Một nội dung khác được bà Tuyết nhấn mạnh là thay đổi cách thiết kế thủ tục hành chính, từ logic vận hành của cơ quan quản lý sang nhu cầu thực tế của người thực hiện thủ tục.
Theo đó, quy trình cần xác định rõ doanh nghiệp phải cung cấp những thông tin nào, cơ quan nhà nước đã có dữ liệu gì và bước xử lý nào thực sự cần thiết. Việc số hóa cũng không nên dừng ở đưa biểu mẫu giấy lên môi trường điện tử, mà phải gắn với tái cấu trúc quy trình, kết nối và chia sẻ dữ liệu.
Mục tiêu là thực hiện nguyên tắc một lần cung cấp thông tin, nhiều lần sử dụng; một lần kê khai để nhiều cơ quan cùng khai thác; hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải nộp lại giấy tờ hoặc thực hiện các bước trung gian không cần thiết.
Lấy phản ánh của doanh nghiệp làm cơ sở nhận diện điểm nghẽn
Về định hướng thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục rà soát thủ tục theo ngành, lĩnh vực và chuỗi hoạt động sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ xem xét từng thủ tục riêng lẻ.
Bộ cũng đặt mục tiêu loại bỏ các thành phần hồ sơ, bước thực hiện và yêu cầu quản lý trùng lặp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, hướng dẫn nghiệp vụ và năng lực thực thi của địa phương; đồng thời tăng cường hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro.
Cùng với đó, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và tái cấu trúc quy trình trên môi trường số sẽ được đẩy mạnh, hướng tới thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Một giải pháp khác là tăng cường tiếp nhận, xử lý phản ánh của doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng. Theo bà Tuyết, những phản ánh về thành phần hồ sơ, thủ tục hoặc khâu xử lý chậm cần được xem là căn cứ để rà soát lại quy định và quy trình thực hiện.
Bộ sẽ tiếp tục tổ chức đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp nhằm trực tiếp nhận diện khó khăn, vướng mắc. Trong tháng 6/2026, Bộ đã tổ chức diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh với sự tham gia của doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng.
Nhấn mạnh yêu cầu cải cách phải được thực hiện thường xuyên, bà Tuyết cho rằng kết quả không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng thủ tục đã cắt giảm, mà cần đo lường qua thời gian doanh nghiệp tiết kiệm được, mức giảm chi phí tuân thủ và khả năng mở rộng hoạt động kinh doanh.
Theo bà, phân cấp không chỉ là chuyển thẩm quyền mà phải đi kèm năng lực thực hiện và trách nhiệm giải trình. Tương tự, việc cắt giảm thủ tục cần hướng tới quản lý hiệu quả hơn, chuyển nguồn lực từ tiền kiểm đại trà sang hậu kiểm có trọng tâm, trọng điểm.
"Cải cách thủ tục hành chính sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp dễ làm thủ tục hơn, mà quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp dễ đầu tư hơn, dễ sản xuất hơn, dễ mở rộng hoạt động hơn và cạnh tranh tốt hơn", bà Tuyết nhấn mạnh.
Thu Huyền - Hồng Nhung - Hữu Thắng - Việt Anh
