Shou Zi Chew, CEO TikTok, cho biết một video quảng cáo vốn có thể tiêu tốn 100–1.000 USD hoặc hơn, nhưng với mô hình AI video Seedance của ByteDance, chi phí có thể giảm xuống còn 1–10 USD. Công nghệ này đang mở ra hướng sản xuất nội dung nhanh và tiết kiệm hơn, đặc biệt trong lĩnh vực phim ngắn nhiều tập tại Trung Quốc.
AI tiến vào ngành sản xuất phim
Theo ông Chew, thương hiệu có thể tải lên hình ảnh sản phẩm cùng một video tham chiếu để tạo quảng cáo bằng Seedance. Các mô hình AI của ByteDance cũng đang được sử dụng trong sản xuất phim ngắn, dù nội dung do AI tạo ra hiện vẫn chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng lượt xem và lượt tải lên. Khán giả vẫn có xu hướng yêu thích những video chân thực, tự nhiên.
Tại Trung Quốc, AI đang nhanh chóng trở thành một phần quan trọng của ngành công nghiệp phim ảnh, từ video ngắn khoảng 90 giây đến phim dài chiếu rạp. Theo CNA, hơn 95% phim ngắn mới phát hành tại nước này trong quý I/2026 được tạo hoàn toàn bằng AI, tương đương khoảng 122.000 tác phẩm, tăng mạnh so với mức gần như bằng 0 một năm trước đó.
Thị trường phim ngắn nhiều tập, hay micro-drama, dự kiến đạt hơn 120 tỷ NDT (16,5 tỷ USD) trong năm 2026, vượt doanh thu phòng vé hằng năm của Trung Quốc. Nhờ AI, một nhóm chỉ 5–10 người có thể hoàn thành một series trong khoảng hai tuần đến một tháng, với chi phí thấp hơn đáng kể so với phương thức sản xuất truyền thống.
Trong quý đầu tiên năm 2026, khoảng 128.000 phim ngắn đã được phát hành tại Trung Quốc - gần gấp bốn lần tổng số của cùng kỳ năm trước. Theo một báo cáo hồi tháng 4 của Hiệp hội Dịch vụ Phát thanh Truyền hình, hơn 95% trong số đó, tương đương khoảng 122.000 tựa phim được tạo ra bằng AI. Tức là, những tựa phim này không cần máy quay hay diễn viên thật, chứ không phải là những tác phẩm điện ảnh người thật đóng sử dụng AI như một công cụ sản xuất.
Cơ hội đi kèm áp lực việc làm
AI đang giúp rút ngắn thời gian và giảm chi phí sản xuất phim, mở ra cơ hội cho các nhà làm phim độc lập nhưng đồng thời tạo sức ép lên lao động trong ngành.
Theo Junjun, nhà sản xuất tại một công ty chuyên làm phim ngắn bằng AI ở Bắc Kinh, một dự án có thể hoàn thành trong chưa đầy một tháng với chi phí khoảng 100.000 NDT. Trong khi đó, phim ngắn cổ trang có diễn viên thật thường tiêu tốn 300.000-500.000 NDT và mất 2-3 tháng sản xuất.
Công nghệ này cũng giúp các nhà làm phim hiện thực hóa những ý tưởng trước đây khó thực hiện. Wang Ze, đạo diễn được đào tạo tại Trường Điện ảnh Thượng Hải Vancouver, từng hoàn thành một phim hoạt hình dài 7 phút chỉ trong khoảng 10 ngày. Tuy nhiên, AI cũng đòi hỏi người làm phim phải thành thạo nhiều kỹ năng, từ quay phim, xây dựng kịch bản phân cảnh đến ánh sáng và chỉ đạo nghệ thuật.
Nhiều đạo diễn vẫn xem AI là công cụ hỗ trợ thay vì phương tiện thay thế hoàn toàn con người. Hou, đạo diễn người Trung Quốc, cho biết bà sử dụng AI để thực hiện những cảnh quay vượt quá ngân sách hoặc khả năng đáp ứng của lịch trình. Theo bà, điều quan trọng nhất vẫn là xác định rõ mục tiêu sáng tạo.
Tuy nhiên, lợi ích về chi phí và tốc độ đang đi kèm nguy cơ mất việc làm. Khảo sát của trang thương mại điện tử Ebrun cho thấy hơn 60% đoàn làm phim ngắn đã âm thầm ngừng hoạt động sau Tết Nguyên đán. Tình trạng này diễn ra trong bối cảnh thị trường dư thừa nguồn cung và các nền tảng cắt giảm trợ cấp, trong đó AI được xem là yếu tố làm gia tăng sức ép.
Theo 21st Century Business Herald, thù lao của diễn viên tầm trung đã giảm một nửa, trong khi nhiều vị trí hậu trường như ánh sáng, phục trang và nhiếp ảnh bị cắt giảm. Tờ The Paper cũng ghi nhận một số đoàn phim chuyển từ tuyển diễn viên thật sang tìm kiếm các vai diễn do AI tạo ra.
Junjun cho biết một nhóm biên tập trước đây cần 5-6 người nay có thể chỉ cần một người, do video AI đã tích hợp sẵn một phần công đoạn dựng phim. Trong khi đó, các diễn viên hợp đồng cũng đối mặt với tình trạng ít vai diễn hơn.
Nam diễn viên Bi Zhiqiang, người làm việc tại Hengdian – trung tâm sản xuất phim truyền hình của Trung Quốc – từ năm 2021, cho biết số lời mời làm việc đã giảm mạnh. Nếu trước đây anh thường nhận nhiều lời mời trong cùng một ngày, hiện anh chỉ được một hoặc hai đoàn phim liên hệ mỗi tháng.
Sun Bin, phó hiệu trưởng Trường Kịch nghệ, Điện ảnh và Truyền hình thuộc Đại học Truyền thông Trung Quốc, nhận định AI đang tái cấu trúc mô hình sản xuất phim, chứ không chỉ tạo ra một trào lưu nhất thời. Theo ông, diễn viên quần chúng, nhân viên ánh sáng cơ bản, đội ngũ thiết kế bối cảnh giá rẻ và nhân sự dựng phim thuần túy là những nhóm chịu ảnh hưởng đầu tiên.
Ngược lại, các vị trí đòi hỏi tư duy sáng tạo và khả năng phán đoán nghệ thuật như đạo diễn, biên kịch có thể gia tăng giá trị khi những công đoạn sản xuất cơ bản ngày càng được tự động hóa.
Những giới hạn AI chưa thể vượt qua
Dù phát triển nhanh, AI vẫn chưa thể tái hiện trọn vẹn những yếu tố tinh tế trong làm phim, từ biểu cảm, cảm xúc của diễn viên đến tính nhất quán giữa các cảnh quay.
Diễn viên kiêm nhà sáng tạo nội dung Wu Hankun cho biết một số chi tiết trong màn trình diễn của con người rất khó được AI tái tạo chính xác. Nhà sản xuất phim Junjun cũng chỉ ra hạn chế của công nghệ trong xử lý không gian, khiến vị trí nhân vật giữa các cảnh có thể thiếu nhất quán. Theo cô, định dạng video dọc phần nào che giấu những lỗi này nhờ tập trung sự chú ý vào khuôn mặt nhân vật.
Phó hiệu trưởng Sun Bin nhận định AI có thế mạnh trong xây dựng thế giới giả tưởng và sản xuất nội dung quy mô lớn, nhưng vẫn khó tái hiện chiều sâu cảm xúc của con người. “AI không có sự sống, không có niềm vui, sự tức giận hay nỗi buồn. Tất cả cảm xúc của nó đều là sự bắt chước dữ liệu”, ông nói.
Nam diễn viên Bi Zhiqiang cho rằng AI có thể mô phỏng tình yêu nhưng chưa thực sự trải nghiệm cảm xúc này. Theo anh, công nghệ có thể thay thế một phần diễn viên, song khó thay thế những người có kỹ năng cao trong ngắn hạn. Anh dự định tiếp tục theo đuổi nghề diễn dù một số đồng nghiệp đã chuyển sang lĩnh vực khác.
Han Lichen, đạo diễn tại một studio chuyên sản xuất nội dung bằng AI, cũng cảnh báo nhiều phim ngắn do công nghệ tạo ra đang được sản xuất hàng loạt nhưng thiếu chiều sâu và nội dung cốt lõi. “AI chỉ có thể giúp chúng ta tạo ra hình ảnh đẹp mắt. Cốt lõi nằm ở con người”, ông cho biết.
Một thách thức khác là duy trì tính nhất quán giữa các cảnh quay. Xie Danming, phó chủ tịch cấp cao kiêm nhà khoa học AI trưởng của iQiyi, lấy ví dụ về cảnh một cô gái chạy trên bãi biển, dừng lại rồi quay đầu. Dù AI có thể tạo từng cảnh riêng lẻ khá thuyết phục, những sai lệch nhỏ về thời tiết, ánh sáng hay chuyển động của sóng khi ghép lại vẫn có thể khiến toàn bộ cảnh phim thiếu tự nhiên.
Tháng 3, iQiyi nhận định việc tạo video dài 30 giây bằng AI đã khả thi, nhưng sản xuất những câu chuyện dài đạt chất lượng chuyên nghiệp như phim truyền hình và điện ảnh vẫn là thách thức của ngành.
Bên cạnh đó, chi phí hoàn thiện sản phẩm cũng không thấp như kỳ vọng. Theo đạo diễn Wang Ze, việc chỉnh sửa các cảnh quay AI để loại bỏ những điểm nối thiếu tự nhiên có thể đòi hỏi năng lực tính toán tăng gấp đôi, khiến chi phí sản xuất phim đạt tiêu chuẩn chuyên nghiệp cao hơn nhiều so với hình dung thông thường.
AI sẽ định hình ngành điện ảnh ra sao?
Khi được hỏi về tương lai của ngành điện ảnh trong 5 năm tới, phần lớn những người được phỏng vấn không cho rằng làn sóng phim hoàn toàn do AI tạo ra, đặc biệt trong phân khúc phim ngắn, sẽ trở thành mô hình chủ đạo.
Thay vào đó, họ dự đoán AI sẽ ngày càng được tích hợp vào quy trình sản xuất truyền thống, trong khi nội dung hoàn toàn do AI tạo ra chủ yếu tập trung ở các định dạng có chi phí thấp và sản lượng lớn.
Theo Xie Danming của iQiyi, hiện có hai hướng ứng dụng AI nổi bật. Với những thể loại phụ thuộc nhiều vào sản xuất kỹ thuật số như phim hoạt hình, nội dung trẻ em và các tác phẩm chuyển thể từ truyện tranh, AI có thể đảm nhiệm phần lớn quá trình sản xuất. Con người khi đó đóng vai trò “đạo diễn AI”, giám sát kịch bản, định hướng nghệ thuật và khâu dựng phim cuối cùng.
Trong khi đó, với các dự án phim truyền hình dài tập quy mô lớn, AI chủ yếu được sử dụng như một công cụ hỗ trợ hiệu ứng hình ảnh. Theo Xie, con người, hoạt động quay phim trực tiếp và máy quay vẫn giữ vai trò cốt lõi.
Ông Sun Bin cho biết hơn 95% phim truyền hình ngắn mới phát hành tại Trung Quốc hiện nay có thể được sản xuất bằng AI. Tuy nhiên, ông lưu ý con số này không đồng nghĩa với chất lượng cao, bởi phần lớn sản phẩm vẫn có kinh phí thấp và nội dung rập khuôn. Đồng thời, ông dự đoán việc siết chặt quy định và thị hiếu ngày càng cao của khán giả sẽ dần loại bỏ những sản phẩm kém chất lượng trong giai đoạn chuyển tiếp này.
Lượng người xem cũng cần được đánh giá thận trọng. Junjun cho biết các phim AI của công ty cô hiện thu hút lượng khán giả nhỉnh hơn một chút so với phim người đóng, nhưng không cho rằng nguyên nhân nằm ở chất lượng. Theo cô, sự tò mò về công nghệ mới là yếu tố quan trọng khiến người xem nhấp vào các sản phẩm này.
Khán giả cũng có thể dễ dàng bỏ qua những thiếu sót của phim AI hơn so với lỗi trong tác phẩm do con người thực hiện. Bên cạnh đó, chất lượng của một số phim ngắn người đóng đã giảm xuống mức khiến những sản phẩm AI chỉ cần đạt tiêu chuẩn cơ bản cũng đủ tạo cảm giác mới mẻ.
Dù thừa nhận AI sẽ làm thay đổi cách sản xuất phim, giá trị cốt lõi của điện ảnh vẫn nằm ở con người, câu chuyện, cảm xúc và những giá trị mà tác phẩm truyền tải.
Theo Channel News Asia, Computer Weekly
