Sau gần 3 năm thi công, cầu đường bộ Đuống đang bước vào giai đoạn nước rút. Ngày 20/9 vừa qua, công trình chính thức hợp long nhịp chính bắc qua sông Đuống, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình thi công. Phần cầu chính đã đạt hơn 97% khối lượng, các nhà thầu đang tập trung nhân lực, thiết bị rồn rập thi công nhằm khánh thành dự kiến cuối năm 2026.
Theo thông tin trên báo Tiền phong cho biết, dự án nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống được khởi công tháng 7/2023, gồm hai hợp phần là cầu đường sắt và cầu đường bộ. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 1.848,6 tỷ đồng, dự án gồm cầu đường sắt dài khoảng 1.000m và cầu đường bộ dài khoảng 700m. Điểm nhấn kiến trúc của công trình là phương án kết hợp kết cấu cầu vòm thép dây văng hiện đại, vừa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, vừa tạo điểm nhấn cảnh quan trên sông Đuống.
Hiện công trường đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, các nhà thầu tăng tốc thi công những hạng mục còn lại, hướng tới mục tiêu thông xe vào cuối năm.
Phối cảnh kiến trúc cầu Đuống. Ảnh: Báo Chính Phủ
Quy mô tổ hợp cầu đường bộ và đường sắt mới
Dự án cầu Đuống mới gồm hai đơn nguyên song song, cách nhau khoảng 100m, nhằm tách biệt hoạt động giao thông đường bộ và đường sắt.
Trong đó, cầu đường bộ dài 382m, rộng 18,5m, được thiết kế với 6 làn xe, tốc độ khai thác 80km/h. Công trình sử dụng kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực kết hợp dây văng. Hệ thống đường dẫn hai đầu cầu dài khoảng 700m, kết nối trực tiếp từ nút giao Ngô Gia Tự đến ngã ba Hà Huy Tập - Phan Đăng Lưu.
Khi hoàn thành, cầu Đuống mới sẽ thay thế cầu Đuống hiện hữu. Cầu Đuống là một trong hai cầu quay đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam (hoàn thành năm 1902 cùng với cầu Tam Bạc). Ảnh: Hà Nội Mới
Cầu đường sắt có chiều dài gần 1km, gồm 6 nhịp dầm thép, đáp ứng khai thác đồng thời hai khổ đường sắt 1.000mm và 1.435mm, với vận tốc thiết kế 80km/h. Tĩnh không giai đoạn đầu đạt 7m và có khả năng nâng lên 9,5m trong tương lai, phù hợp với quy hoạch tuyến đường sắt đô thị số 1 của Hà Nội.
Công trình cầu đường sắt được nâng tĩnh không nhằm khắc phục những hạn chế đối với hoạt động lưu thông đường thủy trên sông Đuống.
Cầu Đuống cũ hơn 120 năm tuổi bộc lộ nhiều hạn chế
Được biết, cầu Đuống hiện hữu từ lâu giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thông đường sắt và đường bộ qua sông Đuống. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ khai thác, công trình đã bộc lộ nhiều hạn chế về kỹ thuật, trở thành điểm nghẽn đối với hoạt động vận tải đường thủy.
Hạn chế của cầu Đuống là chỉ có tĩnh không 2,8m; bề rộng khoang thông thuyền 26m, gây khó khăn cho tàu bè qua lại, đặc biệt trong mùa lũ. Đặc biệt, vào mùa mưa lũ, mực nước sông dâng cao khiến khoảng không dưới cầu tiếp tục bị thu hẹp, gây thêm khó khăn cho các phương tiện vận tải thủy có kích thước lớn.
Không chỉ hạn chế về khả năng thông thuyền, cầu Đuống cũ còn thường xuyên chịu áp lực giao thông đường bộ, nhất là vào giờ cao điểm.
Sau nhiều thập kỷ sử dụng, nhiều hạng mục của công trình đã xuống cấp. Kết cấu thép, lan can bê tông và các bộ phận chịu lực xuất hiện tình trạng hoen gỉ, một số vị trí bị lộ cốt thép. Mặt cầu dù được sửa chữa nhiều lần vẫn xuất hiện ổ gà, trong khi hệ thống trụ cầu liên tục chịu tác động của dòng chảy và các đợt lũ trên sông.
Khi hoàn thiện, cầu Đuống mới không chỉ góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông mà còn tạo thêm dư địa phát triển đô thị khu vực phía Đông Hà Nội. Ảnh: Báo Tiền phong
Cây cầu hơn một thế kỷ gắn với lịch sử Hà Nội
Theo thông tin trên báo Tuổi trẻ, Cầu Đuống (Hà Nội) là một trong những công trình giao thông quan trọng bắc qua sông Đuống. Trước đây, cầu nối quận Long Biên và huyện Gia Lâm - nay là phường Việt Hưng và xã Phù Đổng. Đây đồng thời là một trong những trục giao thông huyết mạch kết nối Hà Nội với Bắc Ninh.
Cầu Đuống được người Pháp thiết kế và khánh thành năm 1902, gồm 5 nhịp, 2 mố và 5 trụ. Trụ chính đỡ nhịp giữa cầu có thể xoay được, tạo điều kiện cho tàu bè qua lại.
Trong chiến tranh, cầu bị hư hỏng nặng, chỉ còn lại những mố cầu ở hai đầu. Sau đó, công trình được xây dựng lại tại vị trí cũ và thông xe vào năm 1981. Phiên bản cầu sau khi xây dựng lại không còn các trụ số 2 và 4, chỉ giữ lại 3 trụ nhằm tạo thuận lợi cho tàu bè lưu thông.
Như vậy, sau hơn một thế kỷ tồn tại, cây cầu Đuống - công trình gắn bó với lịch sử giao thông Hà Nội đang chuẩn bị khép lại vai trò của mình.
Theo kế hoạch, sau khi cầu Đuống mới được đưa vào khai thác trong năm 2026, cây cầu cũ sẽ chính thức bị tháo dỡ, khép lại vai trò của một huyết mạch giao thông đã gắn bó với Hà Nội suốt 120 năm. Việc này nhằm xóa điểm nghẽn giao thông đường thủy, mở rộng không gian thông thuyền, tạo điều kiện cho các phương tiện có tải trọng lớn lưu thông thuận lợi hơn.
Cầu Đuống mới được kỳ vọng góp phần đồng bộ hạ tầng giao thông khu vực phía Đông Hà Nội, tăng cường kết nối với Bắc Ninh, đồng thời giảm áp lực cho Quốc lộ 1, đặc biệt trong các dịp cao điểm và lễ, Tết. Công trình cũng sẽ nâng cao năng lực kết nối giữa hai bờ sông Đuống, cải thiện khả năng lưu thông tại cửa ngõ phía Đông Thủ đô.
Hiện các nhà thầu đang tập trung hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của cầu chính. Tuy nhiên, tiến độ thi công đường dẫn, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hệ thống hạ tầng kết nối vẫn là những yếu tố quyết định để toàn bộ công trình có thể đưa vào khai thác theo mục tiêu cuối năm 2026.
Thông số kỹ thuật của tổ hợp cầu đường bộ và đường sắt mới
Thiết kế của dự án cầu Đuống mới bao gồm hai đơn nguyên song song, cách nhau khoảng 100m, mang lại sự tách biệt hoàn toàn giữa hai loại hình giao thông:
Cầu đường sắt và đường dẫn dài một km theo lý trình đường sắt hiện hữu, cách cầu Đuống cũ về phía thượng lưu khoảng 16,5 m, trùng vị trí đầu tư xây dựng đường sắt đô thị Hà Nội tuyến số 1.
Cầu đường sắt có 6 nhịp dầm thép và dàn thép dài 280 m, được xây dựng đảm bảo cho đường sắt khổ lồng 1.000 mm và 1.435 mm; tốc độ thiết kế 80 km/h. Khổ giới hạn thông thuyền được phân kỳ đầu tư với tĩnh không thông thuyền 7 m, giai đoạn hoàn thiện 9,5 m.
Cầu có hành lang cho người đi bộ bên phải tuyến. Đường dẫn cầu dài 720 m là đường sắt đơn khổ lồng 1.000 mm và 1.435 mm; tốc độ thiết kế 80 km/h.
Cầu đường bộ và đường dẫn có điểm đầu tại nút giao cầu Đuống cũ trên đường Ngô Gia Tự, thuộc quận Long Biên; điểm cuối tại nút giao giữa đường Hà Huy Tập với đường Phan Đăng Lưu, huyện Gia Lâm, cách cầu Đuống cũ khoảng 100 m về phía hạ lưu.
Trong đó, cầu đường bộ dài 382 m, kết hợp dây văng, rộng 18,5 m, tĩnh không dưới cầu 4,75 m. Đường dẫn dài 318 m, vận tốc thiết kế 80 km/h, 6 làn xe cơ giới, 2 làn xe hỗn hợp, giai đoạn phân kỳ trước mắt quy mô 4 làn xe cơ giới.
