Lần đầu tiên, Nga được ghi nhận đã thực hiện đồng thời ba vụ chuyển tải khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giữa các tàu (ship-to-ship – STS) tại vùng biển Bắc Cực. Động thái này cho thấy Moscow đang tăng cường hoàn thiện hệ thống hậu cần hàng hải nhằm duy trì xuất khẩu khí đốt, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây vẫn tiếp tục nhắm vào lĩnh vực năng lượng.
Theo dữ liệu vận chuyển và theo dõi vệ tinh, ba hoạt động chuyển tải diễn ra tại khu vực Murmansk – trung tâm then chốt trong chuỗi xuất khẩu LNG Bắc Cực của Nga. Hai vụ được thực hiện tại đơn vị lưu trữ nổi Saam (FSU Saam), nơi LNG từ dự án Arctic LNG 2 được dỡ xuống và bốc xếp lại để tiếp tục hành trình. Vụ còn lại diễn ra gần đảo Kildin, liên quan đến nguồn hàng từ dự án Yamal LNG.
Tại FSU Saam, tàu phá băng lớp Arc7 Christophe de Margerie đã vận chuyển một lô hàng có nguồn gốc từ Arctic LNG 2. Song song, tàu chở LNG thông thường Arctic Metagaz tiếp nhận khí hóa lỏng để vận chuyển tiếp, với điểm đến được cho là cảng Beihai LNG của Trung Quốc – nơi đến nay được xác nhận là điểm nhập khẩu các lô hàng từ dự án này. Dữ liệu cho thấy một hoạt động chuyển tải kép tương tự cũng đã diễn ra tại FSU Saam vào đầu tháng 1.
Trong khi đó, tàu Arc7 Nikolay Urvantsev, vận chuyển LNG từ Yamal LNG, đã thực hiện chuyển tải tại khu neo đậu Kildin phía đông Murmansk. Lô hàng sau đó có thể được đưa tới châu Âu hoặc châu Á thông qua tàu chở LNG thông thường Phecda.
Murmansk từ lâu được xem là mắt xích quan trọng trong hệ thống logistics LNG của Nga. Các hoạt động STS tại đây cho phép kết nối đội tàu phá băng chuyên dụng – có khả năng hoạt động trong điều kiện băng giá khắc nghiệt – với đội tàu chở LNG toàn cầu, qua đó tối ưu chi phí và mở rộng điểm đến xuất khẩu.
Các dự án LNG tại Bắc Cực, đặc biệt là Novatek dẫn đầu dự án Yamal LNG, đã trở thành nguồn thu xuất khẩu quan trọng của Nga bên cạnh dầu mỏ. Kể từ khi đi vào vận hành năm 2017, Yamal LNG đã xuất khẩu hàng chục triệu tấn khí hóa lỏng. Trong khi đó, Arctic LNG 2 được thiết kế nhằm mở rộng đáng kể công suất khai thác từ các mỏ khí trên bán đảo Yamal và Gydan, phục vụ thị trường châu Âu và châu Á.
Dù Mỹ, Liên minh châu Âu và các nước đồng minh đã áp đặt nhiều vòng trừng phạt, việc hạn chế xuất khẩu LNG được đánh giá phức tạp hơn so với khí đốt qua đường ống, do phụ thuộc vào mạng lưới vận tải biển đa tầng và đội tàu chuyên dụng.
Dữ liệu thương mại cho thấy trong tháng 1/2026, châu Âu đã mua khoảng 93% sản lượng LNG của Yamal LNG – mức cao kỷ lục. Giới giao dịch nhận định xu hướng này phản ánh nỗ lực tích trữ nguồn cung trước khi lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga từ EU dự kiến có hiệu lực vào tháng 1/2027. Tính chung năm 2026, nhập khẩu LNG từ Yamal vào EU tăng 8% so với cùng kỳ.
Các lệnh trừng phạt cũng khiến hoạt động của Arctic LNG 2 gặp nhiều thách thức, buộc dự án phải dựa vào kho nổi, chuyển tải STS và đội tàu dự phòng. Trong năm 2024, một số tàu liên quan từng bị ghi nhận tắt hoặc làm sai lệch tín hiệu AIS. Tuy nhiên, các hoạt động gần đây diễn ra công khai hơn, cho thấy mạng lưới vận chuyển đã được thiết lập ổn định hơn.
Giới quan sát nhận định việc chưa xuất hiện thêm biện pháp trừng phạt mới từ Mỹ đối với các đầu mối tiếp nhận LNG có thể đã tạo dư địa để Nga củng cố tuyến xuất khẩu Bắc Cực. Ba vụ chuyển tải đồng thời lần này được xem là dấu hiệu cho thấy Moscow tiếp tục tìm cách duy trì dòng chảy LNG ra thị trường toàn cầu trong bối cảnh môi trường địa chính trị còn nhiều biến động.
