Ông Lê Văn Hải, Phó Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế - Bộ Tài chính)
Chương trình "Nhiều điểm mới trong xử phạt vi phạm thuế và hóa đơn" của VTV24 mới đây đặt ra vấn đề: Trước đây vi phạm về hóa đơn thì bị xử phạt theo hành vi, còn từ ngày hôm nay sẽ chuyển sang phạt lũy tiến theo số lượng hóa đơn vi phạm. Quy định này có thể khiến cho cùng một lúc, cùng một hành vi vi phạm nhưng mức phạt từ hôm nay có thể cao gấp ba đến bốn lần so với trước. Vậy doanh nghiệp cần phải làm gì để có thể tránh bị phạt lũy tiến?
Chia sẻ tại chương trình, ông Lê Văn Hải, Phó Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế - Bộ Tài chính) cho biết Nghị định 310 bắt đầu có hiệu lực ngày 16 tháng 5 năm 2026, sửa đổi một số điều của Nghị định 125 ban hành 5 năm trước đây.
"Tôi xin khẳng định rõ một điều rằng quy định mới tại Nghị định 310 này, nếu nhìn đúng bản chất, là xử lý nhẹ đi và hợp lý hơn so với trước, chứ không phải là nặng lên", ông nhấn mạnh.
Vị này lý giải, trước đây, việc xử phạt vi phạm hóa đơn chủ yếu dựa trên từng hành vi riêng lẻ. Trong thực tế, chỉ một sai sót kỹ thuật nhỏ nhưng lặp lại trong cùng một ngày, cùng một quy trình thì có thể bị tách ra và xử phạt nhiều lần, dẫn đến tổng mức phạt cao và gây cảm giác phạt chồng, thiếu nhất quán.
Nghị định 310 được ban hành chính là để khắc phục các bất cập trên, và quy định mới đặt ra nguyên tắc gom các hành vi, phân biệt rõ các sai sót đơn lẻ, vô ý phát sinh trong quá trình thực hiện với những vi phạm lặp đi lặp lại, kéo dài, mang tính hệ thống. Chỉ trong trường hợp vi phạm có tính hệ thống và ảnh hưởng rõ rệt đến nghĩa vụ thuế thì mức phạt mới được thiết kế tương xứng.
"Còn đối với doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc, nếu phát hiện sai sót và chủ động điều chỉnh, khắc phục kịp thời thì không phải là đối tượng mà chính sách này hướng tới xử phạt. Do đó, có thể nói ngắn gọn rằng cái bị xử lý nghiêm không phải là lỗi, mà là lỗi lặp lại nhưng không sửa. Vì vậy, doanh nghiệp không nên lo lắng một cách chung chung. Điều quan trọng là thiết lập quy trình kiểm soát hóa đơn, quy trình theo dõi và cảnh báo rủi ro từ cơ quan thuế, và kịp thời điều chỉnh khi phát sinh sai sót", ông Hải phân tích.
Vị này cũng nhấn mạnh, tinh thần xuyên suốt của Nghị định 310 là tăng tính công bằng, minh bạch và khả năng dự báo, giúp doanh nghiệp yên tâm tuân thủ, chứ không phải tạo thêm gánh nặng hay rủi ro cho doanh nghiệp.
Cũng tại chương trình, đại diện Cục Thuế cũng trả lời câu hỏi liên quan đến việc mở rộng chủ thể bị xử phạt so với trước, tới tất cả những tổ chức, cá nhân được ủy quyền, kể cả cán bộ thuế.
Lý giải về điều này, ông Hải cho biết, trước đây, việc xử phạt các hành vi này trên thực tế chưa thống nhất và chưa phản ánh đầy đủ mức độ vi phạm. Nay, Nghị định 310 đã chuẩn hóa lại cách tiếp cận đó.
Ngoài ra, chính quyền địa phương hai cấp và bộ máy cơ quan nhà nước các cấp đã có sự thay đổi. Nghị định này, sau 5 năm triển khai với cách tiếp cận dựa trên thực tiễn và căn cứ pháp lý của Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, bổ sung, Luật Quản lý thuế và các nghị định liên quan được ban hành, trên cơ sở đó Chính phủ đã ban hành Nghị định 310 để sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125 cho phù hợp với thực tiễn sau 5 năm thực hiện.
