Chỉ cách sân bay Ngurah Rai của Bali 20 phút lái xe, một hòn đảo nhân tạo nhỏ - nơi từng là làng chài khiêm tốn - nay đã trở thành khu trung tâm mua sắm hàng hiệu giảm giá (outlet mall) hiện đại rộng gần 5 héc-ta, quy tụ 130 cửa hàng cung cấp các sản phẩm từ những thương hiệu xa xỉ cho đến đồ dùng bàn ăn mang phong cách Bali.
Dự án The Sira Village Grand Outlet Bali, do tập đoàn Mitsubishi Estate của Nhật Bản phát triển, đã khai trương thử nghiệm vào ngày 31/7. Đây là khoản đầu tư đầu tiên của một doanh nghiệp nước ngoài vào khu kinh tế đặc biệt (SEZ) được quy hoạch trên đảo Serangan, hay còn gọi là Kura Kura SEZ.
Kura Kura cũng đang được kỳ vọng là địa điểm tiềm năng cho một trong những Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) của Indonesia; chính phủ nước này hiện đang soạn thảo các gói ưu đãi hấp dẫn hơn và dài hạn hơn cho dự án này.
Tháng trước, Quốc hội Indonesia đã thông qua luật về phát triển các IFC tại nước này chỉ sau 18 ngày thảo luận. Trong bài phát biểu về tình hình đất nước vào ngày 14/8, Tổng thống Prabowo Subianto đã chỉ định Jakarta và Bali là những địa điểm đầu tiên cho các trung tâm này.
Tốc độ xử lý dự luật nhanh chóng cho thấy sự cấp bách trong nỗ lực thu hút vốn nước ngoài của Indonesia, gắn liền với các mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng của ông Prabowo. Chính phủ đặt mục tiêu thu hút tới 500 nghìn tỷ rupiah (tương đương 28,2 tỷ USD) vốn đầu tư nước ngoài thông qua các IFC trong giai đoạn triển khai ban đầu (chưa xác định thời hạn cụ thể).
Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Indonesia từ năm 2021 đến nay.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp và chuyên gia phân tích vẫn tỏ ra hoài nghi về tham vọng của Jakarta trong việc cạnh tranh với các trung tâm tài chính lâu đời như Dubai, Hồng Kông và Singapore; họ nhấn mạnh tầm quan trọng của sự chắc chắn về mặt pháp lý và uy tín của thể chế.
Các ưu đãi trong khuôn khổ chương trình IFC bao gồm miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 50 năm cho các nhà đầu tư đáp ứng những điều kiện nhất định, miễn thuế đối với thu nhập phát sinh bên ngoài Indonesia, cũng như miễn thuế giá trị gia tăng và thuế hàng xa xỉ. Thông tin chi tiết về các ưu đãi này sẽ được công bố sau.
Ông Prabowo kỳ vọng sáng kiến này sẽ thu hút đầu tư vào các lĩnh vực như ngân hàng, bảo hiểm, thị trường vốn, thị trường tín chỉ carbon, công nghệ tài chính (fintech) và các văn phòng quản lý tài sản gia đình (family office). Tổng thống đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 6% trong năm nay và năm 2027, và đạt 8% vào cuối nhiệm kỳ 5 năm của ông vào năm 2029, trong khi tốc độ tăng trưởng GDP của Indonesia phần lớn chỉ dao động quanh mức 5% trong hơn một thập kỷ qua.
Theo bảng xếp hạng Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu (GFCI) mới nhất do tổ chức tư vấn Z/Yen và Viện Phát triển Trung Quốc công bố, các yếu tố như môi trường kinh doanh, nguồn nhân lực và mức độ phát triển của lĩnh vực tài chính đã khiến Jakarta tụt hậu so với các trung tâm tài chính khác trong khu vực, bao gồm Kuala Lumpur (Malaysia), Labuan (Malaysia) và TP.HCM (Việt Nam).
Trong khi đó, Bali đã phụ thuộc nhiều vào du lịch trong suốt nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, những tác động tiêu cực từ các đợt phong tỏa do đại dịch COVID-19 và tình trạng quá tải du lịch hiện nay đã buộc hòn đảo nghỉ dưỡng này phải xem xét lại nền kinh tế vốn dựa vào du lịch. Kế hoạch phát triển IFC đang thắp lên hy vọng về một động lực tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, các nhà phân tích lại tỏ ra hoài nghi hơn.
Bà Carolyn Pang, chuyên gia phân tích rủi ro quốc gia tại công ty nghiên cứu BMI, cho rằng Indonesia "khó có thể đạt được thành công đáng kể" trong việc thiết lập một trung tâm tài chính quốc tế (IFC) sánh ngang với Singapore hay Dubai, bởi hai đô thị này đã dành nhiều thập kỷ để xây dựng danh tiếng toàn cầu.
Ông Dedi Dinarto, Giám đốc liên kết tại công ty tư vấn chiến lược FGS Global, cho biết ngay cả Việt Nam cũng có lợi thế đi trước nhờ các trung tâm tài chính đã bắt đầu đi vào hoạt động một phần. Việt Nam đã chính thức triển khai các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng vào năm ngoái.
Ông Dinarto cho rằng lợi thế của Indonesia nằm ở quy mô nền kinh tế và thị trường nội địa, những yếu tố có thể tạo ra nhiều cơ hội hơn cho nhà đầu tư theo thời gian. "Suy cho cùng, cả hai quốc gia vẫn cần chứng minh rằng các chính sách ưu đãi và quy định đặc thù của mình đủ hấp dẫn để các tổ chức tài chính quốc tế quyết định hiện diện tại đó."
