Cư dân thuộc diện di dời phải bàn giao nhà trong 90 ngày sau khi nhận đủ tiền bồi thường
Ngày 28/10, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết Quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số công trình, dự án trên địa bàn thành phố.
Danh sách 12 công trình, dự án vi phạm của Tập đoàn Mường Thanh gồm: CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều, VP3, VP5, VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm, CT8 và CT10 Đại Thanh, CT11 và CT12 Kim Văn Kim Lũ, Khu nhà ở Xa La.
Nghị quyết quy định rõ những trường hợp công trình được tồn tại có điều kiện và những trường hợp phải phá dỡ.
Đối với các công trình, hạng mục công trình phải phá dỡ theo quy định, thực hiện di dời toàn bộ cư dân, tài sản ra khỏi các căn hộ, công trình, hạng mục công trình.
Đối với các căn hộ thuộc công trình, dự án được tồn tại có điều kiện, thực hiện di dời cư dân, tài sản ra khỏi các căn hộ, diện tích vi phạm tại khu vực khối đế của các công trình phù hợp với quy hoạch hoặc thực tế xây dựng, tầng kỹ thuật, diện tích sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng theo quy hoạch được duyệt hoặc chuyển đổi sang chức năng công cộng phù hợp với thực tiễn dự án theo quyết định của UBND TP.
Các công trình nhà ở thấp tầng được phép tồn tại nhưng phải cải tạo, chỉnh trang phù hợp với phương án được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Trước khi tổ chức di dời, UBND cấp xã chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư và các cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện rà soát, lập danh sách cụ thể các căn hộ, phần diện tích, công trình phải di dời; xác định người sở hữu, người sử dụng và các tổ chức, cá nhân có quyền, lợi ích hợp pháp liên quan.
Cùng với đó, công khai phương án di dời, tổ chức vận động, tuyên truyền, tiếp nhận và xem xét ý kiến của người bị di dời và các chủ thể có quyền, lợi ích liên quan theo quy định.
Người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời nhận tiền bồi thường của chủ đầu tư và bàn giao căn hộ, nhà ở cho chủ đầu tư trong thời gian 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền bồi thường.
Trường hợp chủ đầu tư đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm mà cư dân không di dời, UBND cấp xã sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định.
Giá tiền bồi thường căn hộ, nhà ở do hội đồng thẩm định giá xác định hoặc được quy định tại quyết định, bản án của các cơ quan có thẩm quyền.
Người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện, phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận và được tạm cư tại chỗ cho đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền có thông báo thực hiện phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng của công trình.
Người dân thấp thỏm về số phận các tòa B - HH Linh Đàm
Người đủ điều kiện mua Nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện.
Cư dân có thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh với mức tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng, chi trả một lần do chủ đầu tư thực hiện.
Tiền đền bù cho cư dân cần tính cả biến động giá nhà
Trao đổi với PV, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng quy định yêu cầu người dân bàn giao căn hộ trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận đủ tiền bồi thường là hợp lý, bởi việc chuyển nơi ở cần có thời gian chuẩn bị. Tuy nhiên, với những gia đình phải thay đổi chỗ ở, thời hạn 3 tháng không phải quá dài.
Đáng chú ý, theo ông Võ, giá bồi thường không thể chỉ căn cứ vào giá mua căn hộ từ hơn 10 năm trước. Nếu lựa chọn phương án bồi thường bằng tiền, cần tính đến yếu tố trượt giá và biến động giá trị bất động sản trong thời gian người dân sở hữu căn hộ.
"Đây là một 'khoảng trống' cần được làm rõ khi triển khai chính sách. Bởi với cư dân thuộc diện phải di dời, cách xác định giá bồi thường ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mua một căn nhà khác có giá trị và điều kiện sinh sống tương đương nơi ở hiện tại", ông nhấn mạnh
Bên cạnh giá bồi thường, với người mua nhà thuộc diện di dời được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện, với phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận, GS Đặng Hùng Võ cho rằng cơ quan chức năng và chủ đầu tư cần tính đến vị trí, giá trị và điều kiện sinh sống tại nơi ở mới, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với công việc, sinh kế và việc học hành của các thành viên trong gia đình.
"Nếu chỉ căn cứ vào diện tích hoặc giá trị căn hộ mà không xem xét những yếu tố này, việc di dời có thể gây xáo trộn lớn đến cuộc sống của người dân, nhất là khi nơi ở mới cách xa khu vực sinh sống cũ", ông nói.
Một vấn đề khác được ông Võ lưu ý là quyền lợi của những người mua nhà thông qua vi bằng. Nghị quyết đề cập đến người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp, trong khi vi bằng không thay thế các thủ tục pháp lý về chuyển nhượng bất động sản.
Theo ông, những trường hợp này cần được xem xét trên cơ sở xác lập quyền của người mua theo quy định pháp luật. Cơ quan chức năng cũng cần có hướng dẫn cụ thể trong quá trình triển khai để làm rõ quyền lợi của nhóm cư dân này, tránh phát sinh vướng mắc khi thực hiện phương án di dời, bồi thường.
