Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã có công văn số 1976/CT-DNL gửi Thuế các tỉnh, thành phố và Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn về việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về thuế trong kinh doanh xăng dầu.
Tập trung kiểm tra hóa đơn, tồn kho và giao dịch bất thường
Về phương thức, cơ quan thuế sẽ tập trung kiểm tra sản lượng xăng dầu bán ra trong các ngày trước, trong và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá – những thời điểm có biến động lớn hơn so với bình thường.
Theo chỉ đạo, nội dung kiểm tra sẽ bao gồm việc kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường; đồng thời kiểm tra việc lập hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng dầu.
Thời kỳ kiểm tra được xác định từ tháng 1/2026 đến hết tháng 3/2026 – giai đoạn có nhiều biến động về giá.
Một loạt nội dung chi tiết cũng được yêu cầu đối chiếu như: số lượng hóa đơn điện tử xuất trong ngày (đặc biệt là hóa đơn có sản lượng lớn), đối chiếu sổ sách kế toán với hóa đơn phát hành và hàng hóa thực tế xuất kho; kiểm tra dữ liệu xuất – nhập – tồn kho theo từng ngày hoặc ca bán hàng.
Cơ quan thuế cũng yêu cầu kiểm tra chứng từ, thủ tục xuất nhập hàng; đồng thời rà soát các giao dịch có dấu hiệu bất thường như khách hàng mua xăng dầu với số lượng lớn, phương tiện vận chuyển, kho chứa, hợp đồng mua bán và điều kiện giao nhận.
Trường hợp phát hiện các hành vi như găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra để trục lợi khi giá biến động; lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; gian lận giá, chuyển lợi nhuận giữa các bên liên kết; không xuất hóa đơn hoặc xuất không đầy đủ…, cơ quan thuế yêu cầu xử lý nghiêm theo quy định hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan có thẩm quyền.
Hoàn thành kiểm tra trong tháng 4/2026
Cục Thuế cho biết sẽ chuyển toàn bộ dữ liệu đã thu thập và phân tích xuống các địa phương để triển khai kiểm tra đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc.
Thời gian thực hiện kiểm tra được yêu cầu hoàn thành trong tháng 4/2026. Trường hợp không thể thực hiện, các đơn vị phải báo cáo rõ lý do.
Sau kiểm tra, các đơn vị phải báo cáo kết quả về Cục Thuế, bao gồm số thuế truy thu, tiền phạt, đánh giá các hành vi vi phạm phổ biến trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, cũng như những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp quản lý.
Theo cơ quan thuế, từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, khiến nguồn cung dầu thô có nguy cơ gián đoạn. Điều này đã đẩy giá dầu thô thế giới tăng mạnh, kéo theo giá xăng dầu trong nước biến động đáng kể, riêng tháng 3/2026 ghi nhận 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ.
Trong bối cảnh đó, cơ quan thuế cảnh báo nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế và hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu, yêu cầu cần theo dõi, phân tích để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm.
Đáng chú ý, qua rà soát dữ liệu hóa đơn điện tử (HĐĐT), cơ quan thuế phát hiện một số dấu hiệu bất thường. Cụ thể, có trường hợp sản lượng xăng dầu bán ra trong 2 ngày trước thời điểm điều chỉnh giá cao gấp hơn 3 lần so với 2 ngày sau khi giá tăng. Những biến động này được đánh giá tiềm ẩn rủi ro cao trong quản lý thuế.
Trên cơ sở đó, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát, phân tích dữ liệu về kê khai thuế, hóa đơn điện tử, sản lượng bán hàng, doanh thu và tồn kho trước – sau các kỳ điều chỉnh giá để xác định doanh nghiệp có rủi ro cao và tiến hành kiểm tra đột xuất.
