Mỏ khí “dị thường” khiến các ông lớn quốc tế rút lui
Dự án Biển Đông 01 - phát triển cụm mỏ khí condensate Hải Thạch – Mộc Tinh (Lô 05-2 & 05-3, bể Nam Côn Sơn) được đánh giá là một trong những dự án khai thác khí phức tạp nhất Đông Nam Á.
Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam phải đối mặt với điều kiện địa chất cực đoan: nhiệt độ vỉa xấp xỉ 170°C, áp suất vượt 400 atm, lại nằm ở vùng nước sâu cách bờ khoảng 320 km, mực nước lên đến 145 mét. Những thông số này đủ khiến nó nằm trong nhóm mỏ hiếm trên thế giới.
BP (Anh) phát hiện mỏ từ đầu thập niên 1990, ConocoPhillips cũng tham gia nghiên cứu sau đó. Thế nhưng, suốt hơn một thập kỷ thẩm lượng, dù trữ lượng khí được đánh giá rất tốt, hai “ông lớn” quốc tế vẫn lần lượt rút lui, chuyển giao toàn bộ quyền điều hành cho Petrovietnam vào cuối năm 2008.
Sự rút lui ấy đưa Petrovietnam vào thế khó: tiềm năng thì lớn nhưng kỹ thuật quá mạo hiểm, chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Dù vậy, lãnh đạo Petrovietnam lúc đó đã lựa chọn con đường khó nhất: tự mình làm.
Petrovietnam bước vào khoảng trống và lập kỳ tích
Để tập trung nguồn lực, đầu năm 2009, Công ty Điều hành Dầu khí Biển Đông (BIENDONG POC) được thành lập, trở thành “đầu tàu” triển khai dự án. Đội ngũ nòng cốt từ các đơn vị mạnh của Tập đoàn được điều động về đây, cùng những kỹ sư trẻ, trong tâm thế vừa háo hức vừa lo lắng trước một dự án quy mô chưa từng có.
Tổng Giám đốc Petrovietnam thời bấy giờ, ông Đỗ Văn Hậu, từng kể lại rằng trong giai đoạn đầu mọi người vừa hào hứng vừa lo lắng, bởi quy mô, tính chất và độ mạo hiểm của dự án là chưa từng có. Song, tất cả đều xác định phải tập trung tối đa nội lực mới triển khai được dự án này.
Từ đây, một chiến dịch tổng lực được phát động trong ngành dầu khí. Hàng loạt đơn vị chủ chốt, từ Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt nam (PTSC), Liên doanh Vietsovpetro, Tổng công ty Tư vấn Thiết kế Dầu khí (PVE), Tổng công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling), Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), Tổng công ty Công nghệ Năng lượng Dầu khí Việt Nam (PV EIC), Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (PETROSETCO) đều tham gia, đảm nhiệm toàn bộ chuỗi thiết kế, chế tạo, xây dựng, khoan và vận hành.
Vietsovpetro và PTSC đã nâng cấp cảng, cải tiến năng lực chế tạo và phối hợp chặt với các chuyên gia nước ngoài để đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt.
Những công trình khổng lồ lần lượt xuất hiện. Hệ thống giàn khai thác và xử lý ngoài khơi do người Việt tự thiết kế – chế tạo không chỉ đạt chuẩn kỹ thuật và an toàn tuyệt đối mà còn sánh ngang các dự án dầu khí tiên tiến trên thế giới.
Chế tạo chân đế và khối thượng tầng giàn xử lý trung tâm PQP-HT tại cảng chế tạo của PTSC, năm 2011 (Ảnh: PVN).
Tính tại thời điểm đó, đây là hệ thống giàn ngoài khơi lớn nhất từng được xây dựng tại Việt Nam: hai giàn khai thác nặng 14.000 tấn mỗi chiếc, giàn xử lý trung tâm PQP-HT nặng tới 30.000 tấn, cùng 90 km đường ống ngầm nội mỏ. Tổng lượng thép sử dụng vượt 60.000 tấn – tương đương ba sân vận động Wembley, 330 chiếc Boeing 747 hay 1.200 xe tăng hạng nặng.
Chỉ trong hơn ba năm, tiến độ được đẩy lên mức “thần tốc”. Tháng 8/2013, dòng khí từ giàn Mộc Tinh 1 bắt đầu được đưa về giàn PQP-HT bằng đường ống ngầm dài 20 km.
Vào ngày 6/9/2013, Biển Đông 01 chính thức đón dòng khí thương mại đầu tiên, đóng góp trung bình 2 tỷ m³ khí và 2,5 triệu thùng condensate mỗi năm cho khu vực Đông Nam Bộ, trở thành nguồn cung cấp quan trọng cho các nhà máy điện và đạm.
