Biến động địa chính trị tại Trung Đông dẫn đến sự đứt gãy nguồn cung dầu mỏ thế giới đang vô tình mang lại lợi ích kinh tế cực lớn cho Canada. Việc giá dầu tăng vọt không chỉ giúp gia tăng giá trị xuất khẩu mà còn hứa hẹn mang về cho các nhà sản xuất nội địa khoản thu thêm ước tính khoảng 90 tỷ CAD, tương đương 65,6 tỷ USD.
Theo các dữ liệu từ Enverus, thị trường dầu khí Canada có độ nhạy bén rất cao với biến động giá: cứ mỗi 10 USD giá dầu tăng thêm, doanh thu toàn ngành có thể tăng trưởng mạnh mẽ từ 25 đến 30 tỷ CAD.
Trong kịch bản lạc quan khi giá dầu duy trì ổn định quanh mốc 90 USD/thùng, bức tranh tài chính của Canada sẽ có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Đáng chú ý nhất là bang Alberta, nơi từng dự báo thâm hụt ngân sách 10 tỷ CAD vào cuối tháng 2 do áp lực giá dầu thấp.
Giờ đây, vùng trung tâm năng lượng này không chỉ có khả năng xóa bỏ hoàn toàn nợ nần mà còn có thể chuyển sang trạng thái thặng dư kỷ lục. Sự đảo chiều nhanh chóng này bắt nguồn từ việc giá dầu thực tế đã tăng mạnh từ mức 54 USD lên hơn 86 USD/thùng trong thời gian ngắn.
Nút thắt hạ tầng và sự phụ thuộc thị trường
Dù sở hữu tiềm năng tài chính rực rỡ, khả năng tận dụng triệt để cơ hội này của Canada vẫn còn là dấu hỏi do giới hạn về mặt hạ tầng. Các doanh nghiệp trong nước dù có đủ năng lực kỹ thuật để đẩy mạnh sản xuất nhưng lại đang đối mặt với "nút thắt cổ chai" về hệ thống đường ống dẫn dầu.
Việc thiếu hụt hệ thống đường ống, đặc biệt là các tuyến vận chuyển ra bờ Tây, khiến Canada vẫn đang rơi vào tình thế phụ thuộc quá mức vào thị trường Mỹ. Dù dự án mở rộng đường ống Trans Mountain đã giúp bước đầu tiếp cận các khách hàng châu Á như Trung Quốc hay Ấn Độ, nhưng công suất hiện tại vẫn chưa đủ để hỗ trợ một chiến lược tăng sản lượng quy mô lớn.
Số liệu từ cơ quan quản lý năng lượng quốc gia xác nhận sản lượng dầu của Canada vẫn giữ vững đà tăng, đạt mức trung bình 5,19 triệu thùng mỗi ngày.
Các nghiên cứu định lượng cho thấy, nếu có thể xây dựng thêm các tuyến đường ống mới với công suất khoảng 1,5 triệu thùng/ngày, nền kinh tế có thể nhận thêm hơn 31 tỷ CAD GDP mỗi năm, đóng góp tới 1,1% vào tăng trưởng chung.
Tuy nhiên, triển vọng này không dễ thực hiện do rào cản pháp lý và sự phản đối từ các nhóm môi trường. Dù chính phủ đang có xu hướng tiếp cận thực dụng hơn, nhưng tiến độ các dự án hạ tầng lớn vẫn là dấu hỏi.
Canada đang đứng trước cơ hội hiếm có để nâng cao vị thế, nhưng việc chuyển hóa lợi thế ngắn hạn thành tăng trưởng dài hạn sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ cải cách chính sách trong tương lai.
