Lấy LazMall làm trọng tâm, Lazada tạo khác biệt chiến lược bằng việc mở rộng tích hợp các sàn TMĐT hàng đầu châu Á vào hệ sinh thái của mình. Sau hơn một thập kỷ tăng trưởng nhanh chóng, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang dần bước sang một giai đoạn mới, khi các nền tảng bắt đầu định hình những hướng phát triển rất khác nhau. Không còn chỉ xoay quanh câu chuyện mở rộng quy mô hay tăng trưởng người dùng, cuộc cạnh tranh giờ đây dựa trên những lợi thế riêng rõ nét mà mỗi nền tảng đang xây dựng cho mình.
Trong bối cảnh đó, con đường Lazada chọn là đẩy mạnh chiến lược xoay quanh hệ sinh thái hàng chính hãng, đa dạng hóa nguồn cung và trải nghiệm mua sắm chất lượng, dài hạn. Việc tích hợp hệ sinh thái các sàn TMĐT hàng đầu châu Á như TMall và Gmarket đến gần hơn với người tiêu dùng Việt Nam gần đây cho thấy chiến lược này đang được định hình rõ ràng hơn.
Nhưng trong một thị trường mà người tiêu dùng vẫn rất nhạy cảm với giá, liệu hướng đi này có đủ tạo ra khác biệt? Và đâu là lợi thế thực sự của Lazada trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thương mại điện tử Việt Nam?
Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Jason Liu - CEO Lazada Việt Nam xoay quanh những câu hỏi này, cũng như cách nền tảng đang nhìn nhận giai đoạn tiếp theo của thị trường thương mại điện tử.
Gần đây, Lazada thu hút sự chú ý khi đưa TMall và Gmarket đến gần hơn với người tiêu dùng Việt Nam. Vì sao Lazada chọn thời điểm này để đẩy mạnh kết nối với hai hệ sinh thái này, và điều đó có ý nghĩa như thế nào trong chiến lược dài hạn của Lazada tại Việt Nam?
Lý do chúng tôi đưa những sàn TMĐT hàng đầu châu Á như TMall và Gmarket về chung hệ sinh thái LazMall là vì chúng tôi nhận thấy người tiêu dùng hiện ngày càng quan tâm hơn đến các sản phẩm có thương hiệu, chất lượng tốt và dịch vụ tốt. Đây là xu hướng mà chúng tôi nhìn thấy khá rõ, không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà cũng từng xuất hiện ở nhiều thị trường châu Á khác.
Ở giai đoạn đầu của thương mại điện tử, người tiêu dùng thường ưu tiên các sản phẩm giá rẻ hoặc không cần có thương hiệu. Tuy nhiên, khi thị trường phát triển hơn, người tiêu dùng - đặc biệt là nhóm người dùng trẻ - quan tâm nhiều hơn đến thương hiệu, chất lượng sản phẩm, thiết kế mới và cả trải nghiệm mua sắm tổng thể, bao gồm giao hàng, đổi trả hay dịch vụ hậu mãi. Điều này từng xảy ra ở Trung Quốc trước đây.
Trong 3 - 5 năm tới, tôi nghĩ xu hướng này sẽ còn rõ ràng hơn nữa. Trong khi đó, hưởng lợi từ hệ sinh thái Alibaba, Lazada có lợi thế lớn về nguồn cung hàng chính hãng và khả năng kết nối với các hệ sinh thái như TMall hay Gmarket - nơi tập trung rất nhiều thương hiệu quốc tế, thương hiệu cao cấp cũng như các sản phẩm đang dẫn dắt xu hướng tiêu dùng tại châu Á.
Chúng tôi nhận thấy có nhiều thương hiệu và sản phẩm có tiềm năng tốt tại Việt Nam nhưng trước đây chưa có điều kiện tiếp cận thị trường này. Vì vậy, Lazada xem đây là cơ hội để tận dụng lợi thế về hệ sinh thái, công nghệ và vận hành nhằm giúp các thương hiệu đó tiếp cận người tiêu dùng Việt Nam nhanh hơn và hiệu quả hơn.
Chiến lược này cũng phù hợp với định hướng của Lazada trong việc phát triển LazMall trở thành hệ sinh thái tập trung nhiều hơn vào thương hiệu chính hãng, chất lượng sản phẩm và trải nghiệm dịch vụ tốt hơn cho người tiêu dùng.
Việc kết nối người tiêu dùng Việt Nam với hàng hóa quốc tế không phải là câu chuyện mới. Theo ông, điều gì sẽ tạo ra khác biệt của Lazada?
Đúng là mô hình cross-border (TMĐT xuyên biên giới) không phải mới. Người dùng Việt Nam đã quen với việc mua hàng từ nước ngoài trong nhiều năm qua. Nhưng hiện tại, Lazada đang làm theo một cách rất khác, chủ yếu nhờ công nghệ và AI của Alibaba.
Điểm khác biệt ở đây không chỉ là đưa thêm sản phẩm quốc tế lên nền tảng, mà là kết nối trực tiếp với các hệ sinh thái thương mại điện tử lớn của châu Á ở quy mô lớn hơn nhiều so với cách làm cross-border truyền thống.
Trước đây, nếu muốn đưa một thương hiệu Hàn Quốc hay Trung Quốc vào Việt Nam, chúng tôi sẽ phải làm từng bước một: làm việc với người bán, mở gian hàng, xây dựng đội ngũ vận hành, tích hợp logistics, chăm sóc khách hàng… Quá trình này khá chậm và tốn nhiều nguồn lực. Hiện nay, với mô hình mirror store (công nghệ đồng bộ hóa gian hàng tự động), chúng tôi có thể đồng bộ trực tiếp giữa TMall, Gmarket và Lazada. Người bán chỉ cần xác nhận đồng ý, sau đó hệ thống sẽ tự động tạo một "bản sao" của cửa hàng trên Lazada. Tất cả chỉ trong vài phút, thay vì mất rất nhiều thời gian vận hành như trước đây.
Từ nội dung, hình ảnh cho đến ngôn ngữ đều được AI hỗ trợ chuyển đổi sang phiên bản phù hợp với thị trường Việt Nam. Đồng thời, chúng tôi cũng lựa chọn những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam thay vì đưa toàn bộ danh mục lên nền tảng. Trước đây, việc lựa chọn sản phẩm nào phù hợp với thị trường chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của đội ngũ vận hành. Nhưng hiện nay, AI giúp chúng tôi hiểu rõ hơn người tiêu dùng đang quan tâm điều gì, xu hướng nào đang nổi lên và đâu là sản phẩm phù hợp với thị trường Việt Nam.
Người bán gần như không cần thay đổi cách vận hành hiện tại của họ, trong khi Lazada sẽ xử lý các phần còn lại như logistics, chăm sóc khách hàng hay giao hàng tại Việt Nam.
Về bản chất, điều Lazada đang cố gắng xây dựng là khả năng giúp người tiêu dùng Việt Nam tiếp cận các xu hướng và hệ sinh thái mua sắm lớn của châu Á theo cách thuận tiện và quen thuộc hơn. Đó là điểm khác biệt lớn nhất của chúng tôi hiện nay. Chúng tôi không mở rộng hàng quốc tế một cách đơn lẻ từng gian hàng lên nền tảng, mà đang tích hợp cả hệ sinh thái.
Nhưng các khảo sát cho thấy, người tiêu dùng Việt Nam vẫn rất nhạy cảm với giá. Lazada sẽ đối mặt với thực tế đó thế nào?
Trước hết, phải nhấn mạnh là chúng tôi cũng rất quan tâm đến giá cả. Ngay cả với các sản phẩm thương hiệu hay chất lượng cao, giá vẫn là yếu tố rất quan trọng.
Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ rằng giá trị của chúng tôi không chỉ nằm ở việc cung cấp mức giá tốt nhất, mà còn nằm ở chất lượng sản phẩm, trải nghiệm dịch vụ hay sự yên tâm của người tiêu dùng. Chúng tôi không nghĩ người tiêu dùng phải lựa chọn giữa giá tốt và chất lượng tốt. Mục tiêu của Lazada là cố gắng mang lại cả hai điều đó cùng lúc.
Một trong những giải pháp quan trọng nhất hiện nay là Lazada đồng bộ giá trực tiếp từ Trung Quốc, đặc biệt trong các mùa sale lớn như 11.11 hay 18.6 trên TMall. Khi các thương hiệu tại Trung Quốc thực hiện chương trình giảm giá rất sâu cho thị trường nội địa, Lazada có thể đồng bộ trực tiếp mức giá đó sang Việt Nam.
Điều này giúp giá bán trên Lazada trong nhiều trường hợp trở nên rất cạnh tranh, thậm chí thấp hơn một số mô hình cross-border truyền thống. Ngoài ra, Lazada cũng đầu tư thêm voucher và các chương trình hỗ trợ giá cho người dùng Việt Nam. Vì vậy, chiến lược của chúng tôi không phải là bỏ qua yếu tố giá, mà là cân bằng giữa giá tốt, chất lượng sản phẩm và trải nghiệm dịch vụ tốt hơn.
Lazada đang tận dụng hệ sinh thái và công nghệ của Alibaba như thế nào trong chiến lược này?
Tôi nghĩ hiện nay Lazada đang tận dụng hệ sinh thái Alibaba ở hai khía cạnh lớn nhất.
Đầu tiên là nguồn cung. Alibaba là tập đoàn công nghệ và thương mại điện tử đa quốc gia hàng đầu của Trung Quốc, sở hữu và vận hành các nền tảng bán buôn và bán lẻ trực tuyến lớn toàn cầu. Nhờ hệ sinh thái phong phú của Alibaba , chúng tôi có thể nhanh chóng kết nối với các thương hiệu đang hoạt động trên TMall hay Gmarket từ Trung Quốc và Hàn Quốc. Điều này giúp Lazada mở rộng nguồn cung rất nhanh và có thêm nhiều sản phẩm khác biệt cho người tiêu dùng Việt Nam.
Khía cạnh thứ hai là AI và công nghệ. Alibaba hiện đầu tư rất mạnh cho AI, và Lazada cũng đang ứng dụng những công nghệ này trong nhiều phần của vận hành. Ví dụ, AI hỗ trợ việc dịch thuật, bản địa hóa nội dung, lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của thị trường Việt Nam hay phân tích xu hướng tiêu dùng từ các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội.
Trước đây, việc dự đoán sản phẩm nào sẽ bán chạy chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của đội ngũ vận hành. Nhưng hiện nay, AI giúp chúng tôi hiểu rõ hơn người tiêu dùng đang quan tâm điều gì, xu hướng nào đang nổi lên và đâu là sản phẩm phù hợp với thị trường Việt Nam.
Ở phía người dùng, Lazada cũng đang đầu tư nhiều hơn vào trải nghiệm AI trên nền tảng, từ tìm kiếm cho đến hỗ trợ mua sắm. Đây vẫn là giai đoạn đầu, nhưng chúng tôi tin AI sẽ trở thành một phần rất quan trọng trong trải nghiệm thương mại điện tử tương lai.
Lazada sẽ cân bằng như thế nào giữa việc mang thêm lựa chọn quốc tế chất lượng cao và tiếp tục phát triển thương hiệu nội địa trên LazMall?
Về dài hạn, Lazada vẫn luôn định vị LazMall là trung tâm trong chiến lược phát triển của mình - nơi người dùng tìm đến khi muốn mua sắm các sản phẩm chính hãng với trải nghiệm dịch vụ tốt hơn. Và trong chiến lược đó, các thương hiệu nội địa vẫn là một phần rất quan trọng. Họ là nguồn thương hiệu chủ lực của LazMall.
Chúng tôi tin rằng một số ngành hàng hoặc danh mục sản phẩm vẫn cần được vận hành bởi các nhà bán hàng và thương hiệu địa phương, đặc biệt khi liên quan đến tốc độ giao hàng, dịch vụ hay trải nghiệm hậu mãi.
Vì vậy, Lazada hiện vẫn đầu tư rất nhiều nguồn lực cho các thương hiệu nội địa thông qua các chiến dịch sale, Ngày hội thương hiệu (Super Brand Day) hay các hoạt động hỗ trợ bán hàng khác. Phần lớn ngân sách và các hoạt động vận hành hằng ngày của chúng tôi là hỗ trợ các nhà bán trong nước.
Chúng tôi không nhìn nhận đây là câu chuyện cạnh tranh giữa nhà bán hàng quốc tế và nội địa. Ngược lại, khi Lazada có thêm nhiều thương hiệu và sản phẩm mới, nền tảng sẽ thu hút thêm người dùng và traffic, từ đó toàn bộ hệ sinh thái cũng được hưởng lợi, bao gồm cả các nhà bán hàng địa phương.
Có thể coi LazMall là cú "all - in" của Lazada tại Việt Nam không?
Tại Lazada, sứ mệnh của chúng tôi rất đơn giản: giúp người tiêu dùng tiếp cận các sản phẩm chất lượng dễ dàng hơn. Và LazMall là chiến lược trọng tâm để chúng thôi thực hiện điều đó . Không phải chỉ trong vài năm gần đây, mà từ rất lâu chúng tôi đã tập trung và kiên trì theo đuổi mô hình này rồi. Chúng tôi cũng nhìn thấy rõ ràng là mình có cơ hội từ những thế mạnh mà mình có.
Theo ông, thách thức lớn nhất của Lazada tại thị trường Việt Nam hiện nay là gì? Và sau cùng, Lazada muốn người dùng định vị mình bởi điều gì?
Việt Nam là một thị trường lớn, có tốc độ phát triển TMĐT nhanh và cũng rất cạnh tranh, với nhiều mô hình thương mại điện tử khác nhau đang cùng phát triển. Lazada hiểu rằng chúng tôi cần có sự tập trung rất rõ ràng. Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào thị trường này và nhận thấy về lâu dài chúng tôi có thể làm được rất nhiều điều.
Chúng tôi lựa chọn tập trung vào nhóm người dùng quan tâm nhiều hơn đến thương hiệu, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và các xu hướng mới.
Đây là lĩnh vực mà chúng tôi tin rằng Lazada có lợi thế, đặc biệt nhờ hệ sinh thái nguồn cung, khả năng đưa các thương hiệu mới vào thị trường nhanh chóng và khả năng xây dựng trải nghiệm mua sắm tốt hơn.
Tất nhiên, người tiêu dùng Việt Nam hiện vẫn rất nhạy cảm với giá, và đó là một thách thức thực tế. Nhưng như tôi đã chia sẻ, Lazada không chỉ tập trung vào chất lượng mà vẫn đầu tư rất mạnh để giữ mức giá cạnh tranh, đặc biệt với các sản phẩm thương hiệu và các ngành hàng chiến lược.
Lazada tin đây sẽ là một hướng đi dài hạn của thị trường thương mại điện tử trong tương lai. Và chúng tôi muốn khi người tiêu dùng nghĩ đến các sản phẩm chính hãng, giá tốt, chất lượng tốt và dịch vụ tốt, họ sẽ nghĩ đến Lazada đầu tiên.
Cảm ơn chia sẻ của ông!
