Sẽ quy định miễn thuế với doanh nghiệp nhỏ
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế giá trị gia tăng gửi Bộ Tư Pháp, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu theo mức quy định của Chính phủ. Dự kiến, quy định mới áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 67/2025/QH15 đã quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế đối với doanh nghiệp có quy mô không quá 50 tỷ đồng thành lập mới từ hộ kinh doanh; áp dụng mức thuế suất thấp hơn đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng (thuế suất 15%); doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng (thuế suất 17%).
Tuy nhiên, đến nay chưa có quy định miễn thuế đối với doanh nghiệp nhỏ như hộ, cá nhân kinh doanh.
Trong khi đó, cơ quan soạn thảo cho biết, nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ luôn là đối tượng cần phải có chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển, là nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài cho ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp có quy mô nhỏ vẫn luôn là mục tiêu trọng tâm của các chính sách phát triển kinh tế ở nhiều quốc gia.
Khởi nghiệp với mô hình nuôi cá lồng trên sông Phó Đáy. Ảnh: Thu Hằng.
Trao đổi với PV Tiền Phong , TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (Hanoisme) - cho rằng, đề xuất trên là một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy quản lý thuế .
“Lần đầu tiên, Nhà nước không chỉ giảm thuế suất mà còn đặt vấn đề miễn thuế cho doanh nghiệp có doanh thu dưới một ngưỡng nhất định. Với khu vực chiếm gần 98% số doanh nghiệp đang hoạt động, chính sách này sẽ có độ lan tỏa lớn nếu thiết kế phù hợp”, ông nói.
Theo ông Quốc Anh, cách tiếp cận này phù hợp với định hướng “nuôi dưỡng nguồn thu”. Bởi, thuế thu nhập doanh nghiệp đánh vào phần lợi nhuận sau khi đã trừ chi phí. Với doanh nghiệp rất nhỏ, số thuế không lớn nhưng chi phí tuân thủ lại cao, từ kế toán, hóa đơn đến quyết toán, thanh tra. Miễn thuế cho nhóm cực nhỏ không chỉ giảm gánh nặng tài chính mà còn giúp họ có thời gian tích lũy, ổn định trước khi trở thành nguồn thu bền vững cho ngân sách.
Dù vậy, ông cho rằng doanh nghiệp không chỉ chờ miễn thuế “trên giấy”, mà cần một chính sách thực sự giảm chi phí vận hành. Thực tế, doanh nghiệp nhỏ đã có ưu đãi nhất định, nhưng vẫn thiếu một “vùng đệm” đủ rõ để khuyến khích chuyển từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp chính thức.
Ngưỡng bao nhiêu là phù hợp?
Hiện nay, hộ và cá nhân kinh doanh có ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế là 500 triệu đồng/năm. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh là hai thực thể khác nhau về nghĩa vụ pháp lý, mức độ minh bạch, chi phí quản trị, lao động và trách nhiệm tuân thủ.
Theo đó, ông Mạc Quốc Anh đề xuất ngưỡng miễn thuế nên từ 1,5 - 2 tỷ đồng/năm. “Mức này đủ tạo khoảng cách với bậc thuế suất 15% hiện hành, đồng thời tránh hiệu ứng chính sách quá hẹp nếu chỉ dừng ở 500 triệu đồng”, ông nói và đề xuất thiết kế chính sách theo “hình thang”: Dưới 1,5 - 2 tỷ đồng thì miễn thuế; từ trên ngưỡng này đến 3 tỷ đồng áp dụng thuế suất 15%; từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ áp dụng 17%. Cách làm này giúp doanh nghiệp phát triển theo từng nấc, tránh cú sốc chính sách.
Ông Quốc Anh cũng cảnh báo, nếu đẩy ngưỡng miễn thuế quá sát 3 tỷ đồng, có thể phát sinh động cơ chia tách doanh nghiệp, hoặc trì hoãn mở rộng để giữ ưu đãi. Do đó, cần có cơ chế kiểm soát, chống trục lợi và quy định rõ cách xác định doanh thu...
Đề xuất miễn thuế cần đi kèm đơn giản hóa thủ tục kế toán, kê khai.
Trong khi đó, TS. Tô Hoài Nam - Phó chủ tịch thường trực, kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (Vinasme) - đề xuất, ngưỡng miễn thuế đối với doanh nghiệp nhỏ từ 3-5 tỷ đồng doanh thu/năm. Ở mức này, theo ông Nam, doanh thu bình quân mỗi tháng của doanh nghiệp khoảng 250-400 triệu đồng.
“Với mức doanh thu này, nếu biên lợi nhuận khoảng 10%, thì mỗi tháng doanh nghiệp chỉ lãi khoảng 30-40 triệu đồng; nếu 15% thì khoảng 50-60 triệu đồng. Mức này thực tế chỉ đủ duy trì doanh nghiệp, với 2-3 lao động”, ông Nam phân tích.
Liên quan đến lo ngại về rủi ro hình thành “vùng xám” để trục lợi chính sách , lách thuế, ông Nam cho rằng, những trường hợp cố tình lợi dụng sẽ phải xử lý bằng các quy định pháp luật. Tuy nhiên, không vì một số ít trường hợp mà làm hạn chế một chính sách hỗ trợ dành cho số đông doanh nghiệp muốn phát triển bền vững.
