Sự phát triển của ngành năng lượng tái tạo ngoài khơi không chỉ phụ thuộc vào các trang trại điện gió trên biển mà còn đòi hỏi hệ thống hạ tầng quy mô lớn trên đất liền. Với mục tiêu đón đầu xu hướng này, Pháp đã cải tạo một phần vùng biển tại cảng Brest, thuộc vùng Brittany, để xây dựng khu công nghiệp chuyên phục vụ chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo ngoài khơi.
Trọng tâm của dự án là xây dựng một khu đất lấn biển (polder) - vùng đất được cải tạo từ mặt nước và gia cố nền móng để phục vụ các hoạt động công nghiệp. Mục tiêu của cảng Brest là mở rộng quỹ đất phục vụ lắp ráp, lưu trữ và vận chuyển các cấu kiện điện gió ngoài khơi, vốn ngày càng có kích thước và khối lượng lớn.
Khác với các bến cảng truyền thống chuyên xử lý container hoặc hàng rời, hạ tầng phục vụ điện gió ngoài khơi phải đủ khả năng tiếp nhận các cấu kiện nặng hàng chục đến hàng trăm tấn như tháp gió, móng đỡ, bệ nổi và các thiết bị siêu trường siêu trọng. Vì vậy, khu đất lấn biển mới được thiết kế với không gian rộng để phục vụ hoạt động của cần cẩu và phương tiện vận chuyển hạng nặng.
Theo Bouygues Construction, đơn vị thi công thông qua công ty thành viên Bouygues Travaux Publics Régions France, tuyến đê dài 890 m, công trình có dạng vòng cung khép kín, bao bọc khu vực đất lấn biển mới rộng 14 ha. Bên trong đê có khả năng chứa khoảng 1,25 triệu m³ trầm tích thu được từ quá trình nạo vét cảng.
Giải pháp sử dụng vật liệu nạo vét để san lấp mang lại lợi ích kép. Cảng Brest vừa mở rộng được diện tích đất công nghiệp, vừa tận dụng nơi tiếp nhận lượng bùn nạo vét phát sinh trong quá trình duy tu luồng tàu.
Theo dữ liệu kỹ thuật của Bouygues Construction, dự án sử dụng 26 đê chắn nước hình tròn cùng khoảng 800.000 tấn đá kè. Thiết kế cũng tích hợp các rạn sinh thái có khả năng giữ nước khi thủy triều rút nhằm giảm tác động đến hệ sinh thái biển.
Việc mở rộng quỹ đất xuất phát từ đặc thù của ngành điện gió ngoài khơi. Trước khi được đưa ra biển lắp đặt, các tua-bin phải trải qua nhiều công đoạn trên đất liền như chế tạo, lắp ráp, kiểm định, lưu kho và vận chuyển.
Để đáp ứng yêu cầu này, nhà ga chuyên dụng của cảng Brest được xây dựng với cầu cảng dài 400 m, bãi xếp dỡ sâu 100 m và mặt nền có khả năng chịu tải từ 10 đến 64 tấn/m². Luồng tàu được nạo vét đạt độ sâu 8 m, trong khi khu vực dọc cầu cảng có độ sâu tham chiếu 12 m, cho phép tàu chuyên dụng tiếp cận thuận lợi.
Những hạng mục này đã thay đổi vai trò của cảng Brest từ một cảng trung chuyển truyền thống thành trung tâm lắp ráp công nghiệp phục vụ điện gió ngoài khơi, bao gồm cả tua-bin cố định và tua-bin nổi. Toàn bộ khu bãi được kết nối với hệ thống đường nội bộ gia cố, đáp ứng yêu cầu vận hành của các xe vận chuyển mô-đun tự hành (SPMT), phương tiện chuyên dùng để di chuyển các cấu kiện siêu trường siêu trọng từ bãi lắp ráp ra tàu.
Theo tổ chức Bretagne Ocean Power, dự án phát triển nhà ga chuyên dụng tại Brest có tổng vốn đầu tư khoảng 250 triệu euro, bao gồm khu công nghiệp rộng 40 ha và hệ thống cầu cảng chịu tải trọng lớn.
Hiện Brest được đánh giá là một trong những trung tâm công nghiệp quan trọng của Pháp trong lĩnh vực điện gió nổi, phục vụ các dự án như Saint-Brieuc, Yeu-Noirmoutier và Dieppe-Le-Tréport. Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng cơ sở hạ tầng tại đây để lắp ráp thiết bị và cung ứng linh kiện.
Định hướng dài hạn của cảng là phục vụ điện gió nổi - công nghệ yêu cầu diện tích bãi lắp ráp lớn hơn nhiều so với điện gió cố định. Trong mô hình này, toàn bộ tua-bin được lắp sẵn trên bệ nổi rồi mới kéo ra biển để neo vào đáy đại dương. Quy trình đó khiến kích thước và khối lượng cấu kiện tăng đáng kể, buộc các cảng phải mở rộng bãi chứa, gia cố nền và nâng cấp cầu cảng.
Song song với việc phát triển hạ tầng, Pháp vẫn tiếp tục điều chỉnh chiến lược năng lượng. Dù điện hạt nhân vẫn là nguồn cung chủ lực, nước này đang thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo. Theo Reuters, tháng 2/2026, Pháp điều chỉnh mục tiêu điện gió ngoài khơi xuống còn 15 GW vào năm 2035, thấp hơn mức 18 GW từng được đề xuất trước đó.
Tuy nhiên, nhu cầu đầu tư vào hạ tầng cảng biển, chuỗi cung ứng và hệ thống kết nối phục vụ các dự án ngoài khơi vẫn được duy trì. Điều này cho thấy vai trò chiến lược của các cảng như Brest trong quá trình phát triển điện gió ngoài khơi.
Dự án tại Brest cũng cho thấy năng lượng tái tạo không thể tách rời hạ tầng công nghiệp nặng. Khu đất lấn biển 14 ha không trực tiếp tạo ra điện, nhưng đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ chuỗi cung ứng, từ lắp ráp, lưu trữ đến vận chuyển thiết bị.
Việc tập trung các hoạt động này tại một khu vực được chuẩn bị sẵn giúp giảm thời gian, chi phí logistics và nâng cao hiệu quả triển khai các dự án ngoài khơi. Đồng thời, dự án cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về xử lý nền đất, quản lý trầm tích, đánh giá tác động môi trường và huy động nguồn vốn lớn.
Qua đó, cảng Brest trở thành minh chứng cho xu hướng phát triển mới của ngành: khi các tua-bin ngoài khơi ngày càng lớn, hạ tầng cảng biển trên đất liền cũng phải được mở rộng và nâng cấp tương ứng để đáp ứng nhu cầu của chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo.
