Theo Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, qua chuyến khảo sát và thông tin từ phía Trung Quốc, năm 2024, tỉnh Vân Nam của nước này đã hình thành Khu thí điểm thương mại điện tử (TMĐT) Trung Quốc – ASEAN (Hà Khẩu) với diện tích hơn 660.000m2 và tổng đầu tư lên tới 525 triệu USD (khoảng hơn 13.100 tỷ đồng).
Các kho hàng, trung tâm TMĐT tại khu vực sát vách Việt Nam này có chức năng “thu gom" sản phẩm trong nước và phân phối ở nước ngoài. Cung cấp chức năng giao hàng trực tuyến, livetream bán lẻ… cung cấp dịch vụ khai báo, kiểm tra, khai báo đặt hàng; gửi bưu kiện trong nước đi nước ngoài, tiếp nhận, mở các bưu kiện nước ngoài, trung chuyển các bưu kiện quá cảnh...
Theo đó, Sở Công Thương Lào Cai đánh giá, thời gian tới hoạt động sản xuất trong nước sẽ phải cạnh tranh với nguồn hàng tiêu dùng khổng lồ từ Trung Quốc được nhập khẩu thông qua hình thức thương mại điện tử xuyên biên giới.
Tuy nhiên, ở chiều hướng tích cực, những mặt hàng đặc trưng như cà phê, sản phẩm OCOP... của Việt Nam có thể tận dụng kênh phân phối này và hệ thống logistics phía Trung Quốc để đưa hàng đến tay người tiêu dùng của quốc gia tỷ dân này.
Cổng thông tin điện tử của Chính quyền huyện Hà Khẩu đưa tin vào 11/6/2026, Dự án Giai đoạn 2 Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc – ASEAN (Hà Khẩu) chính thức được tiến hành. Dự án nằm bên đường Bỉnh Sơn, khu vực Bỉnh Lang Trại, huyện Hà Khẩu.
Giai đoạn 2 của dự án có diện tích đất 46.047,97 m², tương đương khoảng 69,07 mẫu Trung Quốc; diện tích xây dựng 40.802,63 m² (diện tích xây dựng tính vào hệ số sử dụng đất là 54.108,16 m²); hệ số sử dụng đất 1,18; mật độ xây dựng 29,86%; tỷ lệ đất xanh 14,96%; có 230 chỗ đỗ xe (30 chỗ dành cho ô tô nhỏ và 200 chỗ dành cho xe tải). Các hạng mục xây dựng chủ yếu gồm: kho tiêu chuẩn cao; kho ngoại quan số 1; kho ngoại quan số 2; kho ngoại quan số 3; cổng kiểm soát tại khu vực giám sát hàng hóa ngoại quan (công trình phụ trợ).
Hà Khẩu muốn biến khu logistics TMĐT Trung Quốc - ASEAN thành mắt xích chuỗi cung ứng của lưu vực sông Hồng. Không chỉ dừng ở vai trò một khu logistics phục vụ thương mại điện tử xuyên biên giới, Hà Khẩu đang đặt Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN vào một bài toán lớn hơn: kết nối kho ngoại quan, kho biên giới, kho ở nước ngoài và mở rộng dòng hàng từ cửa khẩu ra toàn lưu vực sông Hồng.
Trong định hướng phát triển giai đoạn “15 năm lần thứ 5”, Hà Khẩu xác định lợi thế lớn nhất của địa phương nằm ở vị trí cửa khẩu. Nhưng thay vì chỉ khai thác dòng hàng đi qua biên giới, địa phương muốn biến lợi thế này thành năng lực về logistics, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Một trong những hạ tầng được nhắc trực tiếp trong kế hoạch là Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu).
Tại cuộc họp báo về kế hoạch “15 năm lần thứ 5” của huyện Hà Khẩu, Phó Chủ nhiệm Ban quản lý Khu thí điểm thương mại tự do khu vực Hồng Hà, cho biết địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện các chức năng phụ trợ của Khu công nghiệp logistics thương mại điện tử xuyên biên giới Trung Quốc - ASEAN (Hà Khẩu).
Điểm đáng chú ý là khu này không được đặt riêng trong câu chuyện bán hàng trực tuyến. Hà Khẩu đang gắn nó với một hệ thống logistics rộng hơn, trong đó trọng tâm là xây dựng mô hình: “Kho ngoại quan + kho biên giới + kho ở nước ngoài”.
Theo định hướng được công bố, Hà Khẩu sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống hỗ trợ của khu TMĐT xuyên biên giới, đồng thời đẩy nhanh việc xây dựng mạng lưới logistics liên kết ba loại kho nói trên. Mục tiêu của cách làm này là đưa dịch vụ logistics xuyên biên giới thoát khỏi phạm vi một điểm cửa khẩu, mở rộng phạm vi phục vụ ra toàn lưu vực sông Hồng.
Hà Khẩu cho biết sẽ tận dụng cơ chế hợp tác giữa Trung Quốc và Việt Nam trên lưu vực sông Hồng, thúc đẩy logistics xuyên biên giới từ một điểm nút cửa khẩu phát triển thành mạng lưới có khả năng kết nối rộng hơn.
Nói cách khác, khu TMĐT được đặt vào một chuỗi lớn hơn: cửa khẩu > kho bãi > logistics > thương mại điện tử xuyên biên giới > chuỗi cung ứng.
Một loạt dự án được triển khai song song, trong đó có dự án kho logistics quốc tế tại khu giám sát Bả Sái và khu giám sát được chỉ định đối với thủy sản ăn được nhập cảnh. Hà Khẩu cũng cho biết sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới kho ở nước ngoài, qua đó củng cố nền tảng kho bãi và logistics cho mục tiêu mở cửa toàn lưu vực.
Cùng với đó, phạm vi vận tải đường bộ quốc tế Trung Quốc - Việt Nam được định hướng mở rộng tới các tỉnh, thành nằm trên Hành lang kinh tế ven biển phía Tây và các địa phương dọc lưu vực sông Hồng của Việt Nam.
Như vậy, khu TMĐT Hà Khẩu được đặt giữa một mạng lưới hạ tầng ngày càng rộng, thay vì hoạt động như một khu riêng biệt.
