Theo Wired, quyết định của tập đoàn Meta trong việc theo dõi phím gõ và dữ liệu chuột của nhân viên đang tạo ra một làn sóng phản đối dữ dội trong nội bộ công ty.
Một kỹ sư đã bày tỏ quan điểm cá nhân trong bài đăng nội bộ thu hút gần 20.000 đồng nghiệp theo dõi trong tuần này.
Vị kỹ sư này viết: "Về mặt cá nhân, tôi không muốn màn hình của mình bị trích xuất dữ liệu vì cảm giác đó như một sự xâm phạm quyền riêng tư."
Người này nhấn mạnh thêm: "Nhìn rộng ra, tôi không muốn sống trong một thế giới nơi con người - dù là nhân viên hay bất kỳ ai - bị khai thác để làm dữ liệu huấn luyện."
Thông điệp này nhằm kêu gọi sự ủng hộ cho bản kiến nghị được lưu hành từ thứ Năm tuần trước, yêu cầu Meta chấm dứt chương trình mang tên Sáng kiến Năng lực Mô hình (MCI).
Sáng kiến MCI: Khi sự riêng tư trở thành dữ liệu huấn luyện
MCI là một phần mềm bắt buộc mà tập đoàn Meta đã bắt đầu cài đặt trên máy tính xách tay của các nhân viên tại Mỹ vào tháng trước.
Theo báo cáo từ Reuters, công cụ này ghi lại màn hình nhân viên khi họ sử dụng một số ứng dụng nhất định nhằm thu thập các ví dụ thực tế về cách con người sử dụng máy tính.
Dữ liệu thu thập bao gồm mọi chuyển động chuột, thao tác nhấp chuột và việc điều hành các menu thả xuống. Hiện Meta vẫn chưa phản hồi về hiệu quả thực tế của dữ liệu này.
Trong một diễn đàn nội bộ dành cho các lập trình viên, vị kỹ sư trên chia sẻ: "Tôi có cảm xúc lẫn lộn về AI. Một mặt, tôi thích dùng nó để viết phần mềm, nhưng mặt khác, tôi lo ngại về tác động của nó với thế giới."
Người này đặt ra câu hỏi về các quy chuẩn: "Chúng ta đang tạo ra tiền lệ gì về cách công nghệ này được sử dụng và cách mọi người sẽ bị đối xử sau này?"
Bản kiến nghị do tạp chí WIRED tiếp cận khẳng định: "Không nên có tiền lệ cho phép các công ty ở bất kỳ quy mô nào được khai thác nhân viên bằng cách trích xuất dữ liệu không tự nguyện cho mục đích huấn luyện AI."
Tờ báo cũng đưa ra lời kêu gọi: "Nếu bạn là nhân viên hoặc cựu nhân viên Meta muốn chia sẻ thông tin, hãy liên hệ bảo mật với phóng viên qua ứng dụng Signal tại số peard33.24 (vui lòng sử dụng thiết bị cá nhân)."
Tại Mỹ, chủ lao động có quyền giám sát thiết bị của nhân viên vì mục đích an ninh và đào tạo. Tuy nhiên, việc dùng công cụ này để dạy AI điều hành máy tính là một chiến thuật hoàn toàn mới.
Điều này khiến nhiều nhân viên Meta cảm thấy bất ổn. Trước đây, các công ty thường tìm đến những người tình nguyện có trả phí để ghi lại hoạt động máy tính thay vì ép buộc nhân sự của mình.
Việc Meta quyết liệt triển khai công cụ theo dõi bất chấp sự phản đối đã khiến tinh thần làm việc của nhân viên xuống mức thấp kỷ lục, theo chia sẻ của 16 nhân viên đương nhiệm và cựu nhân viên.
Hệ lụy từ sự giám sát và sự rạn nứt trong văn hóa doanh nghiệp
Sự bất mãn này cũng là động lực chính thúc đẩy nỗ lực thành lập công đoàn tại các văn phòng của Meta ở Anh trong thời gian gần đây.
Bà Eleanor Payne, đại diện Hiệp hội Công nhân Công nghệ và Liên minh (UTAW), cho biết: "Việc giám sát nơi làm việc và huấn luyện các mô hình AI hiện là vấn đề quan trọng hàng đầu."
Bà Payne từ chối nêu con số cụ thể nhưng khẳng định lượng nhân viên tìm cách thành lập công đoàn là rất đáng kể và chưa từng có tiền lệ tại tập đoàn này.
Dù hiện tại chỉ có nhân viên tại Mỹ bị theo dõi, nhưng các đồng nghiệp tại Anh lo ngại chương trình này sẽ sớm được mở rộng ra quy mô toàn cầu.
Bà Eleanor Payne nhận định: "Tôi coi đây là một sự đổ vỡ niềm tin nghiêm trọng giữa tập đoàn và đội ngũ nhân viên."
Tại California và New York, nhân viên đã dán tờ rơi ở nhà ăn để kêu gọi ký kiến nghị. Một số áp phích trong nhà vệ sinh tồn tại lâu hơn do ít bị quản lý phát hiện.
Hai nhân viên giấu tên cho biết công ty đã tìm cách gỡ bỏ các thông báo này. Họ không được phép trao đổi với truyền thông nên phải yêu cầu ẩn danh để đảm bảo an toàn.
Hiện tại, phía tập đoàn Meta vẫn từ chối bình luận về các cáo buộc và tình hình căng thẳng nội bộ nêu trên.
Những người tổ chức kiến nghị yêu cầu Meta tôn trọng quyền hợp pháp của họ trong việc thảo luận và vận động cho điều kiện làm việc tốt hơn.
Họ vẫn chưa tiết lộ số lượng chữ ký cụ thể hoặc liệu có theo đuổi các hành động pháp lý để đẩy lùi chương trình theo dõi này hay không.
Vị kỹ sư khởi xướng bài đăng đã thuật lại sự xuống cấp của văn hóa Meta trong 11 năm qua, đặc biệt là trong 5 năm gần đây khi các giá trị cốt lõi dần thay đổi.
Nhân viên này viết: "Sa thải, cắt giảm ngân sách, những năm ưu tiên hiệu quả và cường độ cao - tất cả tạo nên một cảm giác sợ hãi ngày càng lớn."
Họ thừa nhận mình từng trở nên thờ ơ với công việc, cho đến khi phần mềm theo dõi MCI xuất hiện và gây ra một cú sốc tâm lý lớn.
Vị kỹ sư nhấn mạnh: "MCI là một mô hình thu nhỏ cho phong trào AI. Nó đại diện cho những hệ thống mà con người sẽ bị buộc phải xây dựng trong tương lai."
Để khích lệ đồng nghiệp vượt qua nỗi sợ hãi, người này khẳng định: "Tiếng nói của bạn có giá trị. Những khoảnh khắc này chính là lý do tôi bị thu hút bởi Facebook từ đầu."
Một số nhân viên chọn cách phản đối thầm lặng bằng việc trì hoãn cài đặt công cụ ghi màn hình, chấp nhận các thông báo nhắc nhở phiền phức hàng ngày.
Chưa rõ Meta sẽ chấp nhận hành động trì hoãn này trong bao lâu. Tuy nhiên, sau đợt sa thải tuần tới, nhân sự công ty sẽ giảm thêm 10%, khiến việc quản lý càng thêm khó khăn.
*Nguồn: Wired
