Phát biểu kết luận chương trình điều hành trả lời, giải đáp của các bộ, ngành tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam sáng 5/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá Đại hội đã chủ động hiến kế với Đảng, Nhà nước những vấn đề có ý nghĩa chiến lược quốc gia.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận chương trình điều hành tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam.
Theo Thủ tướng, chủ đề "Công đoàn đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số" là nội dung rất quan trọng, đã được đề cập sâu sắc trong Nghị quyết và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Năng suất lao động là thước đo chất lượng tăng trưởng
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, năng suất lao động là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia, đồng thời là thước đo quan trọng phản ánh chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.
Thủ tướng đánh giá cao sáng kiến của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trong việc tổ chức chương trình và lựa chọn chủ đề trao đổi với các thành viên Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Đây là chủ đề thiết thực, có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước đang triển khai các mục tiêu phát triển mới.
Theo Thủ tướng, các ý kiến tại Đại hội đã đại diện cho tiếng nói của gần 10 triệu đoàn viên công đoàn và người lao động trên cả nước. Đại hội không chỉ bàn những vấn đề nội bộ của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và công đoàn các cấp, mà còn chủ động hiến kế với Đảng, Nhà nước về những vấn đề mang tính thời sự, có ý nghĩa chiến lược quốc gia trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Từ đó, vai trò, sứ mệnh của tổ chức Công đoàn và người lao động tiếp tục được khẳng định trong nhiệm vụ đồng hành cùng đất nước phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng, nâng cao năng suất lao động, bảo đảm an sinh xã hội và chăm lo đời sống người lao động.
Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu xuyên suốt là đáp ứng tốt hơn yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của người lao động, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để người lao động yên tâm làm việc, cống hiến và đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Đề cập yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, Thủ tướng cho biết, chiều 4/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chủ trì cuộc làm việc để nghe báo cáo của Ban Chính sách Chiến lược Trung ương về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Đây là mô hình mang tính tổng thể, toàn diện, nhằm thiết kế các nhóm nhiệm vụ, giải pháp và chính sách để đổi mới mô hình phát triển, đưa đất nước phát triển bền vững, thực hiện các mục tiêu chiến lược không chỉ cho nhiệm kỳ này mà còn cho nhiều năm tiếp theo.
Một trong những nội dung quan trọng của đề án là đề ra mục tiêu, chính sách và nhóm giải pháp nhằm tăng năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đây cũng là nội dung được nhiều đại biểu tham dự Đại hội đề xuất, hiến kế với Đảng, Nhà nước và Chính phủ.
Thủ tướng nhấn mạnh, năng suất lao động không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là vấn đề xã hội, vấn đề con người và chất lượng phát triển. Nâng cao năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế được xác định là một trong những ưu tiên quan trọng hàng đầu.
Theo Thủ tướng, tốc độ tăng năng suất lao động đã được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu. Thời gian qua, năng suất lao động của Việt Nam đã được cải thiện nhưng vẫn còn thấp so với tiềm năng và so với nhiều quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, khoa học - công nghệ phát triển nhanh chóng, tri thức liên tục được cập nhật, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và kỹ năng nghề nghiệp của người lao động ngày càng cao. Chỉ khi đáp ứng được yêu cầu đó, người lao động mới có thể thích ứng với thực tiễn phát triển và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
Thủ tướng cho rằng, đây không chỉ là trách nhiệm của người lao động, mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị. Trong đó, Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi đây là những chủ thể trực tiếp tham gia hoạch định, thực thi chính sách, tổ chức sản xuất, tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội.
Chăm lo người lao động từ việc làm đến nhà ở
Thủ tướng Chính phủ cho biết, theo chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2026, Chính phủ đang hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia để trình Ban Bí thư xem xét, ban hành ngay trong tháng 6 này.
Hiện nay, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ chủ trì hoàn thiện dự thảo đề án, đồng thời lấy ý kiến các cơ quan, bộ, ngành liên quan. Trong quá trình xây dựng, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng sẽ tham gia đóng góp ý kiến.
Dự thảo Đề án xác định mục tiêu đưa năng suất lao động trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng nhanh và bền vững. Việc nâng cao năng suất lao động được gắn với phát triển thị trường lao động, tạo việc làm có năng suất và chất lượng cao, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động quốc gia. Chính phủ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 6 để triển khai đồng bộ trong thời gian tới.
Theo Thủ tướng, muốn nâng cao năng suất lao động quốc gia phải bắt đầu từ việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực - một trong ba đột phá chiến lược của đất nước. Yêu cầu cấp bách hiện nay là nâng cao chất lượng đào tạo nghề, hỗ trợ người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng, nhất là kỹ năng số và khả năng thích ứng với các mô hình sản xuất mới.
Thủ tướng Chính phủ khẳng định, bất kỳ người lao động nào cũng có quyền được làm việc trong môi trường an toàn, được sống trong cộng đồng văn minh, lành mạnh và được bảo vệ trước những rủi ro mới phát sinh.
Đây không chỉ là vấn đề bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người lao động, mà còn là tiền đề quan trọng góp phần tăng năng suất lao động, hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, qua đó đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.
Bên cạnh việc tạo lập việc làm ổn định, bền vững hơn, nâng cao chất lượng môi trường lao động an toàn, văn minh hơn và cải thiện thu nhập cho người lao động, Thủ tướng cho rằng yêu cầu nâng cao đời sống, hoàn thiện các thiết chế xã hội phục vụ người lao động và gia đình họ ngày càng cấp thiết.
Các vấn đề về nhà ở, nhất là nhà ở cho thuê, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa, cơ sở thể thao cần được quan tâm mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
Thủ tướng chia sẻ với thực tế phần lớn người lao động hiện chưa có nhà ở, phải thuê nhà trong điều kiện cơ sở hạ tầng còn hạn chế, chật hẹp, trong khi giá thuê nhà còn cao. Điều kiện chăm sóc, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần của người lao động còn thiếu thốn; hệ thống trường học, nhà trẻ cho con em công nhân, người lao động còn xa nơi làm việc. Những khó khăn này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự an tâm của người lao động, đồng thời tác động đến năng suất và hiệu quả làm việc.
Thủ tướng cho biết, thời gian qua, quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, nhất là phát triển nhà ở cho thuê tại các địa phương, đặc biệt là những nơi có nhiều khu công nghiệp, đông công nhân.
Theo Thủ tướng, vấn đề quan trọng là chuyển đổi tư duy, từ chỗ chỉ lo người lao động có sở hữu về nhà sang bảo đảm quyền có nhà ở. Với những người chưa có điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để thuê nhà dài hạn, ổn định, với mức giá phù hợp với thu nhập và khả năng chi trả của người lao động.
Thủ tướng nhấn mạnh, nhà ở cho công nhân phải có giá cả hợp lý, đồng thời được quy hoạch, xây dựng đồng bộ với các thiết chế văn hóa - xã hội phục vụ người lao động như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa.
Hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển thị trường nhà ở, trong đó ưu tiên nhà ở cho thuê.
Trên cơ sở kết luận chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp làm việc với thành phố Hà Nội; đồng thời làm việc với Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh - những địa phương tập trung đông người lao động.
Thủ tướng cho biết đã chỉ đạo các địa phương tổng rà soát quy hoạch, nhất là quy hoạch các khu công nghiệp, để bố trí nguồn lực và triển khai ngay trong tháng 6/2026 các dự án xây nhà cho thuê. Trước hết, Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách Nhà nước để xây dựng nhà ở cho thuê dài hạn dành cho người lao động, gắn với quy hoạch các khu công nghiệp, bảo đảm thiết chế đi kèm, hạ tầng ổn định, giá thuê hợp lý và dài hạn.
Thông qua Đại hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng mong mỗi đoàn viên, người lao động tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, lao động sáng tạo, không ngừng học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, nỗ lực vượt khó vươn lên. Mỗi sáng kiến, mỗi cải tiến, mỗi việc làm trách nhiệm, hiệu quả hơn là đóng góp thiết thực cho sự phát triển của doanh nghiệp và đất nước.
Thủ tướng khẳng định, Chính phủ cam kết tiếp tục đồng hành cùng tổ chức Công đoàn, cộng đồng doanh nghiệp và người lao động để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, không ngừng nâng cao năng suất lao động quốc gia, cải thiện đời sống của nhân dân, trong đó có đông đảo công nhân, người lao động, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số bền vững.
