Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh sáng 13/6.
Đang phục hồi và tăng tốc
TP Hồ Chí Minh bước vào năm 2026 với nhiều kỳ vọng khi được Chính phủ giao sứ mệnh đầu tàu kinh tế, cực tăng trưởng quan trọng của cả nước. Những kết quả đạt được trong quý I cho thấy nền kinh tế Thành phố đang phục hồi và tăng tốc khá rõ nét. GRDP tăng 8,27%, mức cao nhất trong 5 năm gần đây. Khu vực dịch vụ tăng 8,91%, đóng góp khoảng 56% vào tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 800 nghìn tỷ đồng, tăng 12,8%. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt hơn 6,6 tỷ USD, tăng tới 106,25% so với cùng kỳ.
Những kết quả đạt được trong quý I cho thấy nền kinh tế Thành phố đang phục hồi và tăng tốc khá rõ nét.
Những con số đó cho thấy sức sống mạnh mẽ của nền kinh tế đô thị lớn nhất cả nước. Với quy mô kinh tế chiếm khoảng 23,5% của cả nước, dân số gần 14 triệu người và vai trò trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu phát triển.
Tuy nhiên, như Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thẳng thắn chỉ ra tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh sáng 13/6, mức tăng trưởng này vẫn chưa đạt kịch bản đề ra từ 10,5% đến 11%, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, vị trí và dư địa phát triển của Thành phố. Điều đó đồng nghĩa áp lực tăng trưởng trong các quý còn lại là rất lớn nếu muốn hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026.
Nhận định này cũng được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chia sẻ khi cho rằng nếu duy trì đà tăng trưởng hiện nay, Thành phố sẽ rất khó đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%. Một số lĩnh vực quan trọng vẫn tăng thấp hơn kỳ vọng. Khu vực dịch vụ, động lực chủ yếu của nền kinh tế Thành phố, chưa đạt mục tiêu đề ra. Hoạt động bán buôn, bán lẻ chỉ tăng khoảng 7,6%. Kim ngạch xuất khẩu tăng khoảng 5,3%, thấp hơn nhiều so với mức tăng hơn 19% của cả nước.
Khoảng cách giữa kết quả đạt được và mục tiêu đề ra chính là lời cảnh báo rằng TP Hồ Chí Minh không thể chỉ hài lòng với những thành quả hiện có. Một đô thị giữ vai trò đầu tàu kinh tế quốc gia cần đạt tốc độ tăng trưởng tương xứng với tiềm lực và các cơ chế đặc thù đang được Trung ương trao quyền.
Gỡ nút thắt để bứt tốc
Điều đáng chú ý là phần lớn những khó khăn hiện nay không còn nằm ở cơ chế mà nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng các cơ chế tháo gỡ cho nhiều dự án tồn đọng cơ bản đã được Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ ban hành. Vấn đề còn lại là triển khai trên thực tế.
Đây cũng chính là điểm nghẽn lớn nhất đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Giải ngân đầu tư công vẫn chậm dù Thành phố được giao nguồn vốn rất lớn. Đến ngày 10/6, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng giao, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Nhiều công trình trọng điểm vẫn chưa đạt tiến độ kỳ vọng.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, TP Hồ Chí Minh cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển các dự án hạ tầng giao thông chiến lược trong thời gian tới.
Trong khi đó, các dự án hạ tầng chiến lược như Vành đai 3, nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy, Quốc lộ 50, Metro số 2, cầu vượt biển Cần Giờ hay tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành đều có ý nghĩa quyết định đối với việc mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố.
Bên cạnh đó, những điểm nghẽn kéo dài nhiều năm như ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường và thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn chưa được xử lý căn cơ. Đây là những yếu tố làm gia tăng chi phí sản xuất kinh doanh, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.
Thành phố cũng cần khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đang bị "đóng băng" trong các dự án tồn đọng. Việc đã xây dựng phương án xử lý toàn bộ 838 dự án với tổng mức đầu tư hơn 206 nghìn tỷ đồng là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, như Thủ tướng lưu ý, chỉ khi nhà đầu tư thực sự quay trở lại triển khai dự án thì mới có thể coi là xử lý thành công.
Tạo động lực cho chặng đường mới
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, TP Hồ Chí Minh không chỉ cần tháo gỡ các điểm nghẽn hiện hữu mà còn phải nhanh chóng hình thành những động lực tăng trưởng mới.
Một trong những lợi thế lớn nhất hiện nay là hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước với quy mô khoảng 7 - 7,5 tỷ USD, cùng gần 30 nghìn doanh nghiệp công nghệ thông tin và truyền thông đang hoạt động, chiếm khoảng 40% cả nước. Đây là nền tảng để Thành phố phát triển các ngành công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, kinh tế số và các lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.
Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng đề xuất Thành phố cần tổ chức lại không gian phát triển theo hướng tăng cường liên kết các vùng của TP Hồ Chí Minh sau hợp nhất, trong đó khu vực trung tâm tập trung công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao. Cụ thể, khu vực phía Bắc TP Hồ Chí Minh, phường Bình Dương phát triển công nghiệp chế biến chế tạo, còn khu vực phường Vũng Tàu ưu tiên năng lượng và hóa dầu. Đây là hướng đi phù hợp để phát huy lợi thế của không gian phát triển mới sau khi mở rộng địa giới.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu khơi thông dòng vốn cho nhà ở xã hội và các dự án trọng điểm.
Trong khi đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu khơi thông dòng vốn cho nhà ở xã hội và các dự án trọng điểm. Khi nguồn lực tín dụng được giải phóng và tập trung cho các công trình chiến lược, hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế sẽ rất lớn.
Phát biểu tại buổi làm việc, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang khẳng định Thành phố nhận thức rõ trọng trách mà Trung ương giao phó và cam kết nỗ lực hoàn thành các mục tiêu phát triển. Đó không chỉ là nhiệm vụ của riêng Thành phố mà còn là trách nhiệm đối với cả nước.
Mục tiêu tăng trưởng trên 10% chắc chắn không dễ dàng. Nhưng với quy mô kinh tế gần một phần tư GDP quốc gia, với hàng loạt cơ chế đặc thù chưa từng có tiền lệ, cùng sự đồng hành mạnh mẽ của Chính phủ, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lịch sử để tạo nên một giai đoạn phát triển mới.
Điều quan trọng lúc này không phải là tìm thêm cơ chế, mà là biến cơ chế thành hành động, biến tiềm năng thành nguồn lực và biến các dự án thành những công trình hiện hữu. Chỉ khi những điểm nghẽn được tháo gỡ nhanh chóng và quyết liệt, TP Hồ Chí Minh mới có thể bứt phá, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số và tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của đất nước.
