Ảnh minh họa: ĐSPL
Mặt hàng này là sầu riêng.
Theo thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam thu hơn 3,45 tỷ USD từ xuất khẩu sầu riêng, tương ứng tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý, chỉ riêng Trung Quốc đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng 27,6%, và chiếm gần 96% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của nước ta. Tỷ trọng này thậm chí còn cao hơn mức 93,6% của cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, các thị trường còn lại có quy mô nhỏ hơn nhiều. Cụ thể, Papua New Guinea đứng thứ hai, với kim ngạch 37,68 triệu USD. Tiếp đến là Hong Kong (Trung Quốc) với 36,7 triệu USD, Đài Loan (Trung Quốc) đạt 31,3 triệu USD và Mỹ đạt gần 20,5 triệu USD.
Trong nhóm 10 thị trường xuất khẩu hàng đầu, Hàn Quốc ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh nhất (đạt 129%), với kim ngạch khoảng 4,2 triệu USD. Ở chiều ngược lại, Thái Lan giảm sâu nhất (tới 93%), còn 2,4 triệu USD.
Diễn biến này dù có một số thị trường khác ghi nhận tăng trưởng, nhưng quy mô kim ngạch vẫn còn cách biệt xa so với thị trường Trung Quốc. Kết quả 9 tháng qua cho thấy, sầu riêng Việt Nam hiện đang phụ thuộc rất lớn vào thị trường tỷ dân.
Sầu riêng Việt Nam được thị trường Trung Quốc ưa chuộng. Ảnh minh họa
Sầu riêng Việt Nam đang phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), Trung Quốc là thị trường tiêu thụ đặc biệt quan trọng. Nguyên nhân là người dân nước này chuộng sầu riêng tươi. Trong khi đó, nhiều thị trường khác của Việt Nam lại chủ yếu tiêu thụ sản phẩm cấp đông, tách múi và chế biến.
Tổng thư ký VINAFRUIT phân tích, sự tập trung này khiến xuất khẩu sầu riêng dễ bị tổn thương, nếu như Trung Quốc siết kiểm soát chất lượng hoặc giảm nhập khẩu. Trong khi thực tế sầu riêng tuy có giá trị cao nhưng nhanh chín, khó bảo quản dài ngày nếu không cấp đông sâu.
Đáng chú ý, khi hàng không thể thông quan đúng tiến độ thì nguy cơ ùn ứ tại các kho đóng gói ở miền Tây và Tây Nguyên sẽ tăng, qua đó kéo theo áp lực bán tháo.
Mặc dù kim ngạch xuất khẩu 9 tháng vẫn tăng trưởng, nhưng bước sang tháng 9, hoạt động xuất khẩu sầu riêng lại chững lại đáng kể. Theo VINAFRUIT, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong tháng 9 đạt hơn 729 triệu USD, tương ứng giảm 23,8% so với tháng trước đó và giảm khoảng 25% so với cùng kỳ năm ngoái.
Về nguyên nhân, Tổng thư ký VINAFRUIT cho biết, tháng 9 vừa qua thời tiết ở khu vực Tây Nguyên rất thất thường, với mưa lớn kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng trái. Vì thế, tỷ lệ sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu giảm, kéo kim ngạch xuất khẩu đi xuống.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, mùa chính vụ của sầu riêng năm nay còn gặp khó, vì giá bán bình quân thấp hơn và những bất cập về chất lượng tại một số vùng trồng. Ví dụ khu vực miền Tây gặp vấn đề liên quan đến cadimi. Trong khi miền Đông và Tây Nguyên lại chịu ảnh hưởng của thời tiết mưa nắng thất thường, tác động đến chất lượng, sản lượng và giá bán.
Tuy nhiên, nhờ sản lượng mặt hàng đông lạnh và chế biến tăng mạnh đã góp phần kéo kim ngạch chung của xuất khẩu sầu riêng đi lên trong 9 tháng đầu năm nay.
Trong 9 tháng đầu năm nay, Việt Nam thu hơn 3,45 tỷ USD từ xuất khẩu sầu riêng. Ảnh minh họa
Đặc biệt, để giảm rủi ro phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, Tổng thư ký VINAFRUIT cho biết, trước mắt ngành sầu riêng cần giữ ổn định thị trường Trung Quốc bằng cách kiểm soát chất lượng ngay từ vùng trồng, nhất là dư lượng Cadimi, cũng như thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc.
Đồng thời, các địa phương cũng cần tăng năng lực xét nghiệm, giám sát mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói nhằm hạn chế lô hàng không đạt chuẩn.
Ngoài ra, với những diễn biến hiện tại, Tổng thư ký VINAFRUIT dự báo kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả năm 2026 có thể đạt khoảng 4,5 - 4,7 tỷ USD. Con số này tăng khoảng 20% so với năm ngoái.
Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2025 của Việt Nam đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm trước.
