Ngày 21/1/2025, Larry Ellison thức dậy trong căn biệt thự tại Florida, bước lên chiếc chuyên cơ Gulfstream và bay thẳng tới Washington. Người đàn ông 80 tuổi này, với khối tài sản khoảng 200 tỷ USD, có một cuộc hẹn tại Nhà Trắng.
Đúng 2 giờ chiều, Larry Ellison có mặt tại Phòng Roosevelt, nghe Tổng thống tuyên bố về "dự án hạ tầng AI lớn nhất lịch sử từ trước đến nay" và khẳng định ông chính là nhân tố hoàn hảo để hiện thực hóa nó. "Ông ấy giống như CEO của mọi thứ vậy," Trump phát biểu. "Một con người tuyệt vời và một doanh nhân xuất chúng."
Ellison bắt đầu bằng lời cảm ơn Trump. "Chúng tôi chắc chắn không thể làm điều này nếu không có ngài," ông nói. "Đó đơn giản là điều bất khả thi."
Theo dự án, hãng phần mềm cơ sở dữ liệu và điện toán đám mây Oracle của Ellison cùng các đối tác, nổi bật nhất là OpenAI, sẽ đầu tư tới 500 tỷ USD trong 4 năm vào một chuỗi trung tâm dữ liệu trải rộng, mỗi cơ sở rộng 500.000 foot vuông (khoảng 46.500 m²), tạo ra 10 gigawatt công suất tính toán. Dự án được đặt tên là Project Stargate, lấy cảm hứng từ bộ phim viễn tưởng năm 1994.
Đối với Ellison, đây là đỉnh cao của cuộc đua kéo dài hai năm nhằm biến Oracle thành một "gã khổng lồ" AI. Nỗ lực này bắt đầu từ cuối năm 2022, khi sự ra đời của ChatGPT chấn động thế giới và châm ngòi cho cuộc đua kiểm soát công nghệ mới mang tính cách mạng nhất kể từ khi Internet xuất hiện. Ellison, một trong những "người cha sáng lập" của Thung lũng Silicon, đã khao khát không bị bỏ lại phía sau.
Ông hành động nhanh chóng và quyết liệt, thậm chí có phần liều lĩnh, để biến Oracle thành một "hyperscaler" (đơn vị cung cấp hạ tầng đám mây quy mô siêu lớn), nằm trong số ít các tập đoàn cung cấp hạ tầng cốt lõi cho sự bùng nổ AI. Ông ký thỏa thuận Stargate với Altman, bắt tay làm ăn với vị lãnh đạo trẻ tuổi "hot" nhất ngành AI, đồng thời mở một trong những trung tâm dữ liệu lớn nhất thế giới tại Malaysia.
Oracle đang trở thành một "gã khổng lồ" AI (Nguồn: The New York Times)
Oracle trở thành nhà đầu tư lớn của TikTok tại Mỹ. Ellison cũng lấn sân sang một lĩnh vực mới, hậu thuẫn thương vụ trị giá 8 tỷ USD của con trai David nhằm thâu tóm Paramount - đơn vị sở hữu một xưởng phim lớn tại Hollywood và kênh tin tức CBS News. Đến năm 2025, ông tiếp tục hỗ trợ thương vụ 111 tỷ USD của David để mua lại Warner Bros.
Thế nhưng, những màn đặt cược tỷ USD đẩy Ellison vào cảnh nợ nần. Tài sản cá nhân của ông đã bốc hơi khoảng hơn 200 tỷ USD so với đỉnh cao hồi tháng 9. Tín dụng bị đẩy đến giới hạn và Oracle đang phải chịu lãi suất cao hơn từ các bên cho vay.
Dẫu vậy, Ellison và các đồng nghiệp trong nhóm hyperscaler vẫn tự tin rằng toàn bộ khoản vay và chi tiêu sẽ giúp họ thống trị nền kinh tế toàn cầu. Tính theo tỷ lệ % GDP của nước Mỹ, cuộc đại kiến tạo hạ tầng AI đang trên đà vượt qua cả quy mô xây dựng hệ thống đường sắt Mỹ ở nửa sau thế kỷ 19.
Các hyperscaler - Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, Oracle - là những tập đoàn giàu có nhất thế giới, và thị trường chứng khoán phụ thuộc nặng nề vào họ để tăng trưởng. Nếu Oracle chao đảo, hệ lụy có thể rất rộng.
Người dân Mỹ đang đầu tư vào thị trường chứng khoán nhiều hơn bao giờ hết, và sự bùng nổ AI đang đóng góp một tỷ trọng lớn bất thường vào tăng trưởng kinh tế Mỹ. Mùa thu năm ngoái, Gita Gopinath, cựu Kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), viết trên tờ The Economist ước tính rằng một vụ sụp đổ AI sẽ thổi bay 20.000 tỷ USD tài sản của người Mỹ - lớn hơn nhiều so với thảm họa bong bóng dot-com năm 2000 hay thậm chí là cuộc khủng hoảng tài chính 2008.
Dẫu còn tồn tại nhiều hoài nghi, Oracle vẫn là cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên Phố Wall, không phải vì phần mềm quản trị cơ sở dữ liệu vốn làm nên tên tuổi của hãng trong hơn bốn thập kỷ qua, mà bởi sự "lột xác" ngoạn mục khi bước thẳng vào trung tâm của làn sóng trí tuệ nhân tạo. Sau cú bắt tay lịch sử với OpenAI, Oracle giờ đây được ví như "Nvidia mới" - một doanh nghiệp đang cung cấp thứ hạ tầng không thể thiếu cho kỷ nguyên AI, theo WSJ.
Thỏa thuận trị giá hàng trăm tỷ USD trong 5 năm, dự kiến triển khai từ 2027, sẽ biến Oracle thành bệ phóng điện toán khổng lồ của OpenAI. Với công suất trung tâm dữ liệu lên tới 4,5 gigawatt, tương đương năng lượng của nhiều nhà máy thủy điện cộng lại, Oracle không chỉ bán dịch vụ đám mây mà còn bán chính sức mạnh tính toán – một loại "nhiên liệu" đặc biệt cho các mô hình ngôn ngữ thế hệ mới.
Trong khi Nvidia được coi là "xưởng chip" của AI, Oracle đang tự định vị là "nhà máy điện". Mục tiêu doanh thu mảng đám mây ước tính chạm 144 tỷ USD vào năm 2030 và sự tăng tốc ngoạn mục này chắc chắn sẽ biến Oracle từ một gã khổng lồ phần mềm truyền thống thành ứng viên sáng giá trong đường đua AI cloud – vị trí mà trước đây chỉ Amazon, Microsoft và Google nắm giữ.
Oracle có những lợi thế không thể phủ nhận (Nguồn: The New York Times)
Cũng chính ở điểm này, rủi ro lộ rõ. Gần như toàn bộ câu chuyện tăng trưởng của Oracle hiện đang gắn chặt với OpenAI, khách hàng khổng lồ có thể nâng cả công ty lên nhưng cũng có thể khiến Oracle "trượt dài" nếu chiến lược hay dòng vốn chững lại. Bên cạnh đó, những dự án trung tâm dữ liệu ngốn điện ở quy mô gigawatt đặt ra bài toán khó: từ nguồn năng lượng ổn định, chi phí vận hành, đến giấy phép và hạ tầng lưới điện... Tất cả đều có thể làm chậm tiến độ và bào mòn lợi nhuận.
Tuy vậy, Oracle vẫn có những lợi thế không thể phủ nhận. Công ty này nổi bật nhờ chi phí cạnh tranh so với các đối thủ, đang được hưởng lợi từ xu hướng đa đám mây khi khách hàng ngày càng muốn phân tán rủi ro, và quan trọng nhất là sở hữu những hợp đồng dài hạn với quy mô hiếm có, đảm bảo tầm nhìn doanh thu trong nhiều năm tới. Đây là "cú đặt cược" mang hơi hướng Nvidia một năm trước: chốt đơn hàng lớn trước khi nhu cầu AI kịp hạ nhiệt, để biến tương lai thành hiện tại.
Quay trở lại năm 1977, tại California, ba kỹ sư Larry Ellison, Bob Miner và Ed Oates đã thành lập Software Development Laboratories (SDL) với số vốn ít ỏi chỉ khoảng 2.000 USD. Trong một lần đọc bài báo của IBM về cơ sở dữ liệu quan hệ, Ellison nhận ra tiềm năng khổng lồ nếu biến lý thuyết này thành sản phẩm thương mại. Năm 1979, công ty đổi tên thành Relational Software Inc. và tung ra sản phẩm Oracle V2 – phiên bản cơ sở dữ liệu thương mại đầu tiên trên thế giới. Tên "Oracle" vốn xuất phát từ một dự án bí mật của CIA mà Ellison từng tham gia, và sau này được giữ lại như biểu tượng của tham vọng giải mã thông tin toàn cầu.
Đến năm 1982, công ty chính thức mang tên Oracle Systems Corporation, đánh dấu bước ngoặt tăng trưởng mạnh mẽ. Chỉ trong vòng một thập kỷ, Oracle vươn lên thành đối thủ trực diện của IBM trong lĩnh vực cơ sở dữ liệu doanh nghiệp. Sự táo bạo trong kinh doanh của Ellison – từ chiến lược bán hàng quyết liệt đến việc tái đầu tư gần như toàn bộ lợi nhuận vào nghiên cứu – đã giúp Oracle chiếm lĩnh thị trường nhanh chóng, bất chấp nhiều lần công ty đối mặt khủng hoảng tài chính do tăng trưởng quá nóng vào cuối thập niên 1980.
Từ nền tảng cơ sở dữ liệu, Oracle dần mở rộng sang ứng dụng doanh nghiệp (ERP, CRM, HRM) và trở thành nhà cung cấp phần mềm toàn diện cho các tập đoàn lớn. Bước ngoặt lớn khác đến từ những thương vụ M&A đình đám: mua lại PeopleSoft (2005), Siebel (2006), BEA Systems (2008) và đặc biệt là Sun Microsystems (2010) – thương vụ giúp Oracle sở hữu ngôn ngữ lập trình Java cùng dòng máy chủ phần cứng mạnh mẽ. Đây là bước đi quan trọng đưa Oracle trở thành tập đoàn vừa có phần mềm, vừa có phần cứng, phục vụ doanh nghiệp.
Theo: The New York Times
