Ảnh minh họa
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai, trên dòng Sê San chảy qua địa bàn 2 tỉnh Gia Lai và Kon Tum (cũ) nay là tỉnh Quảng Ngãi, Thủy điện Ialy là một công trình trọng điểm quốc gia, với công suất 720MW và sản lượng điện bình quân 3,68tỉ KWh/năm.
Thủy điện Ialy được khởi công xây dựng năm 1993 và hoàn thành vào năm 2003. Nhà máy chính đặt tại Ialy, tỉnh Gia Lai. Một điều đặc biệt là phần lớn các hạng mục của Nhà máy Thủy điện Ialy được xây dựng ngầm trong lòng núi và là công trình thủy điện duy nhất ở Việt Nam có hệ thống cáp dầu 500kV.
Thủy điện Ialy, thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam, là công trình thủy điện lớn nhất trong hệ thống bậc thang thủy điện trên sông Sê San, nằm trên địa bàn 2 tỉnh Gia Lai và tỉnh Kon Tum cũ nay là tỉnh Quảng Ngãi.
Nhà máy Thủy điện Ialy có 4 tổ máy, công suất thiết kế đạt 720MW, tức chiếm gần một nửa tổng công suất ước khoảng 1.500MW của toàn bộ sông Sê San, sản lượng điện bình quân theo thiết kế là 3 tỷ 680 triệu kWh/năm. Từ ngày đưa vào vận hành đến nay, Nhà máy Thủy điện Ialy đã cung cấp cho lưới điện quốc gia 42,6 tỷ kWh.
Ngoài tiềm năng về sản xuất điện, công trình thủy điện Ialy còn tạo nên một hồ nước rộng lớn trong xanh nằm giữa núi rừng Tây Nguyên với diện tích bề mặt hồ 64,5km2 và dung tích 1,03 tỷ m3. Hồ là điểm du lịch sinh thái với du khách trong và ngoài nước khi đến với Tây Nguyên nhờ có cảnh sắc nên thơ, hùng vĩ. Không những thế, đây cũng chính là nguồn cung cấp nước và nguồn lợi thủy sản dồi dào cho người dân hai tỉnh Gia Lai, Kon Tum (cũ) này là Quảng Ngãi.
Cồn trình có đập dâng dài 1.190m, cao 69m, thân đập được thiết kế hình vòng cung vừa đạt hiệu quả kỹ thuật vừa giữ được hình dáng thác Ialy.
Một trong những hạng mục đáng chú ý của Nhà máy Thủy điện Ialy là gian máy ngầm được xây dựng trong lòng núi. Để tiếp cận khu vực này, phải đi qua đường hầm xuyên núi dài hơn 600 m. Gian máy nằm ở cao trình 309 m so với mực nước biển, là nơi bố trí 4 tổ máy phát điện cùng hệ thống thiết bị công nghệ phục vụ vận hành nhà máy. Không gian bên trong được trang bị hệ thống thông gió, chiếu sáng và các thiết bị phụ trợ, bảo đảm điều kiện vận hành cho toàn bộ hệ thống phát điện ngầm.
Sau Nhà máy Thủy điện Ialy, hai nhà máy thủy điện khác cũng đã được xây dựng trên dòng Sê San là Nhà máy thủy điện Sê San 3, được khởi công vào năm 2002 với công suất thiết kế 260MW và Nhà máy thủy điện Pleikrông, khởi công vào năm 2003 với công suất thiết kế 100MW.
Năm 2007, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của hệ thống thủy điện trên sông Sê San, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã chuyển đổi Nhà máy Thủy điện Ialy thành Công ty Thủy điện Ialy để thống nhất việc quản lý, vận hành chung cả 3 Nhà máy thủy điện là Ialy, Sê San 3 và Pleikrông với tổng công suất 1080MW, sản lượng điện bình quân 5 tỷ 310 triệu kWh/năm.
Theo đó, việc quản lý có hiệu quả và vận hành an toàn 3 Nhà máy này không chỉ đảm bảo cung ứng điện thông suốt để phục vụ phát triển đời sống, kinh tế - xã hội khu vực Tây Nguyên, mà còn góp phần đáng kể trong việc tạo ra điện năng giá thành thấp, giảm việc mua điện giá cao.
