Xuất siêu trở lại sau 9 tháng nhập siêu ở mức cao
Theo số liệu Cục Thống kê công bố hôm nay (3/10), tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 9 đạt 117,69 tỷ USD, tăng 7,3% so với tháng trước và tăng 42,4% so với cùng kỳ năm trước.
Trong tháng, xuất khẩu đạt 59,48 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 58,21 tỷ USD. Nhờ xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu, cán cân thương mại đã chuyển sang xuất siêu 1,27 tỷ USD, sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu.
Tính chung 9 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888,02 tỷ USD, tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu tăng 24,5%, còn nhập khẩu tăng tới 36,7%, khiến cán cân thương mại nhập siêu 19,42 tỷ USD.
Động lực xuất khẩu tiếp tục đến chủ yếu từ nhóm hàng công nghiệp chế biến, chiếm 90,4% tổng kim ngạch xuất khẩu 9 tháng.
Hoạt động xuất nhập khẩu tăng mạnh, trong đó nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Ảnh minh họa: Phạm Tùng
Đáng chú ý 35 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 94,3% tổng kim ngạch xuất khẩu , trong đó 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm hơn 70%.
Điện tử, máy tính và linh kiện tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất, với kim ngạch vượt 123 tỷ USD. Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng và điện thoại, linh kiện cũng duy trì quy mô xuất khẩu lớn.
Đáng chú ý, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu, với tỷ trọng hơn 80%. Trong khi đó, xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước tăng chậm hơn.
Ở chiều nhập khẩu, nhóm tư liệu sản xuất chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch. Như vậy, phần lớn dòng hàng nhập khẩu vẫn phục vụ sản xuất, với máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng chủ yếu.
Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Trung Quốc là nguồn nhập khẩu lớn nhất. Việt Nam duy trì xuất siêu lớn với Hoa Kỳ và EU, nhưng nhập siêu đáng kể từ Trung Quốc, Hàn Quốc và ASEAN.
Tín hiệu xuất siêu và bài toán nâng nội lựcBà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê), phân tích, 9 tháng năm nay, hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa đều tăng mạnh. Điều này phản ánh quy mô hoạt động sản xuất, gia công và thương mại tiếp tục được mở rộng.
Trong khi đó nhập khẩu tăng chủ yếu gắn với nhu cầu đầu vào của sản xuất, chứ không phải do gia tăng nhập khẩu hàng tiêu dùng. Cạnh đó, xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và công nghệ thông tin cũng góp phần làm tăng nhu cầu nhập khẩu một số thiết bị, linh kiện công nghệ cao.
Ở khía cạnh xuất siêu quay trở lại trong tháng 9, theo bà Hương là khá tích cực, song chưa đủ để khẳng định xu hướng nhập siêu đã chấm dứt.
Điều đáng chú ý, mức nhập siêu 19,42 tỉ USD vẫn là vấn đề cần theo dõi, bởi tốc độ tăng nhập khẩu hiện cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng xuất khẩu. Một số ngành xuất khẩu chủ lực, nhất là điện tử, vẫn phụ thuộc phần lớn vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu.
Để trở thành quốc gia biển mạnh, Việt Nam phải xây dựng được nội lực biển mạnhĐỌC NGAYĐặc biệt, cán cân thương mại giữa hai khu vực là kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài có sự chênh lệch rõ rệt khi một bên nhập siêu, một bên xuất siêu. Điều này cho thấy những hạn chế về năng lực cung ứng đầu vào, công nghiệp hỗ trợ, đồng thời tỉ lệ giá trị gia tăng trong nước còn thấp.
"Thời gian tới, cần tiếp tục theo dõi diễn biến xuất, nhập khẩu, nhất là khả năng chuyển hóa nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu thành sản phẩm xuất khẩu. Đồng thời, cần phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa và năng lực sản xuất trong nước để cải thiện tính bền vững của cán cân thương mại", bà Oanh cho hay.
Trúc Chi (t/h Tiền Phong, Thanh Niên)
