Chiều 29/10, tham gia thảo luận về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Vương Quốc Thắng (đoàn Đà Nẵng) cho biết, dự thảo Luật đã bỏ tiêu chí "số lao động đóng bảo hiểm xã hội", chuyển sang tiêu chí "số lao động sử dụng bình quân năm", đồng thời nâng ngưỡng xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa lên số lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề không quá 300 người.
Tuy nhiên, ông Thắng cho rằng, việc sử dụng tiêu chí lao động bình quân năm rất khó kiểm tra, đối soát, dễ bị lợi dụng thông qua các hợp đồng dịch vụ hoặc lao động thời vụ để lách trần quy mô nhằm giữ quyền thụ hưởng chính sách hỗ trợ.
Ngoài ra, xu hướng tự động hóa và kinh tế số hiện nay giúp nhiều doanh nghiệp công nghệ có số lượng lao động rất ít nhưng doanh thu và giá trị gia tăng lại rất lớn.
Đại biểu Vương Quốc Thắng (Ảnh: Media Quốc hội).
Vị đại biểu đề xuất, chỉ nên quy định tiêu chí khung và giao Chính phủ quy định tiêu chí ngưỡng cụ thể, điều chỉnh linh hoạt theo từng thời kỳ, đúng tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị.
Đồng thời, bổ sung tiêu chí "doanh nghiệp độc lập" (loại trừ các doanh nghiệp là công ty con do doanh nghiệp lớn, tập đoàn kinh tế sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc nắm quyền chi phối).
Theo đại biểu, việc này để ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lớn "núp bóng" để trục lợi nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước. Quy định này cũng đồng bộ với hành vi bị nghiêm cấm "cố ý chia, tách doanh nghiệp để hưởng hỗ trợ" tại khoản 5 Điều 7 dự thảo Luật.
Cho ý kiến vào dự thảo Luật, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) đề nghị hoàn thiện 3 nhóm nội dung. Trong đó, thứ nhất về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo quy định doanh nghiệp có số lao động bình quân năm trước liền kề không quá 300 người và đáp ứng một trong hai ngưỡng: nguồn vốn không quá 150 tỷ đồng hoặc doanh thu không quá 400 tỷ đồng.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Ảnh: Media Quốc hội).
Đại biểu Mai đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể phương thức xác định quy mô đối với các trường hợp, nguyên tắc sử dụng dữ liệu sẵn có của cơ quan nhà nước và cách xử lý các cam kết hỗ trợ hợp pháp đang thực hiện khi doanh nghiệp tăng trưởng vượt ngưỡng. Đồng thời, cần bảo đảm việc doanh nghiệp phát triển không trở thành lý do đột ngột chấm dứt các khoản hỗ trợ đã cam kết.
Về chính sách giảm tiền thuê lại đất, dự thảo quy định hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu thông qua hình thức Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư hoặc cấp phiếu hỗ trợ, ông Mai cho rằng, báo cáo tiếp thu của Chính phủ đã làm rõ chủ trương giữ cả 2 hình thức, đồng thời bổ sung việc khấu trừ trực tiếp vào tiền thuê doanh nghiệp phải trả và công khai giá thuê trước, sau hỗ trợ.
Đại biểu Dương Khắc Mai đánh giá cao việc tiếp thu này, bởi mục tiêu cuối cùng là giảm chi phí cho doanh nghiệp, không để thủ tục giải ngân chậm trễ.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung các cơ chế bảo đảm tại quy định về hỗ trợ tiền thuê đất. Theo đó, doanh nghiệp chỉ thanh toán tiền thuê sau khi đã trừ khoản hỗ trợ; chủ đầu tư không được tăng giá thuê bất hợp lý nhằm triệt tiêu ưu đãi; giá thuê trước và sau hỗ trợ phải được công khai.
Cơ quan hỗ trợ cũng cần có trách nhiệm đối chiếu hợp đồng, hóa đơn và khoản giảm thực tế, tránh hỗ trợ trùng cùng một chi phí. Đồng thời, việc quyết định mức hỗ trợ phải gắn với dự toán và khả năng cân đối ngân sách địa phương, có phương thức xử lý trường hợp thiếu nguồn lực trong quá trình thực hiện.
